Shadrack Sibiya is 'n Suid-Afrikaanse polisiebeampte wat in 1967 in Johannesburg gebore is en met Helen Sibiya, sy tweede vrou, getroud is. Sibiya is tans geskors uit sy posisie as Adjunk-nasionale Kommissaris vir Misdaadopsporing in die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) Hy is in 2025 geskors te midde van ondersoeke na beweerde inmenging in polisieondersoeke en bewerings oor sy bande met omstrede persone soos Vusimuzi Matlala en Katiso "KT" Molefe. Sibiya het aantygings van onbehoorlike bande ontken. As een van die vyf Adjunk-nasionale Kommissarisse is hy verantwoordelik vir speurders. Hy het deur die SAPD se bevelstruktuur tot 'n senior rang gevorder en bevel gevoer oor die Gautengse Valke; in 2025 het Sibiya 'n sentrale figuur geword in 'n hoëprofielgeskil wat bewerings van inmenging in sensitiewe polisie-ondersoeke, parlementêre getuienis, deursoekings van sy huis en die skorsing van senior amptenare behels het. Sy saak was die onderwerp van hofverrigtinge en verskeie staatsondersoeke."I have never been a rogue police officer – Sibiya", eNCA. 14 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Hy het sy loopbaan in die polisiëring in sy vroeë twintigs as 'n student-konstabel by die Hammanskraal-akademie begin. Oor bykans vier dekades het hy in verskeie afdelings gedien, insluitend die speurafdeling in Knysna, en tot nasionale ondersoekstrukture gevorder."Shadrack Sibiya appointed as Deputy National Commissioner of Crime Detection", Newsnote. 9 Junie 2023. Besoek 21 Oktober 2025.
Sibiya het deur die geledere gevorder tot senior ondersoeker by die Direktoraat vir Prioriteitsmisdaadondersoeke (Valke), waar hy die Gautengse provinsiale tak en die eenheid vir kommersiële misdaad met die rang van brigadier gelei het."Shadrack Sibiya appointed to head the City of Johannesburg’s Anti-Corruption Unit", City of Johannesburg. 11 November 2016. Besoek 21 Oktober 2025. In 2015 is hy uit die SAPD ontslaan ná bewerings oor die onwettige oorhandiging van Zimbabwiese burgers aan hul land van herkoms tydens sy tyd by die Hawks, maar die Arbeidshof het later bevind dat sy ontslag prosedureel en substantief onbillik was en sy heraanstelling beveel."Victory for General Shadrack Sibiya as court orders police to reinstate him", News24. 16 Mei 2022. Besoek 21 Oktober 2025.
Ná daardie uitspraak het Sibiya by die Stad Johannesburg aangesluit as hoof van die Groep vir Forensiese en Ondersoekdienste (GFIS), waar hy teenkorrupsie-ondersoeke in plaaslike regering gelei het."Shadrack Sibiya appointed to head the City of Johannesburg’s Anti-Corruption Unit", City of Johannesburg. 11 November 2016. Besoek 21 Oktober 2025. In 2023 het hy na nasionale polisiëring teruggekeer en is hy tot die rang van luitenant-generaal bevorder toe hy as Adjunk-nasionale Kommissaris vir Misdaadopsporing aangestel is."Shadrack Sibiya appointed as Deputy National Commissioner of Crime Detection", Newsnote. 9 Junie 2023. Besoek 21 Oktober 2025. In daardie hoedanigheid het hy toesig gehou oor elemente van die nasionale struktuur vir misdaadopsporing en saamgewerk met gespesialiseerde eenhede, taakspanne en intelligensiedienste.SAPS Deputy Commissioner denies links to criminals during testimony, Parliament of South Africa. 15 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Opskorting en regsgedinge In Julie 2025 is Sibiya deur die nasionale polisiekommissaris, Fannie Masemola, met spesiale verlof geplaas (wat later as skorsing beskryf is). Dit het gevolg op bewerings dat hy ingemeng het by die hantering van polities sensitiewe dossiere wat deur die Taakspan vir Politieke Moorde – ’n polisie-eenheid wat ingestel is om politieke sluipmoorde te ondersoek – hanteer is, en dat hy probeer het om die taakspan se dossiere na sy eie kantoor te laat oordra. Sibiya het aspekte van sy skorsing in die hof betwis, maar in September 2025 is ’n aansoek in die Pretoriase Hooggeregshof om na sy pos terug te keer, van die hand gewys; die hof het geweier om die besluit om hom met verlof te plaas terwyl ondersoeke voortduur, tersyde te stel."Crime detection deputy head Sibiya loses court bid to return to work", EWN. 9 September 2025. Besoek 21 Oktober 2025."Sibiya v South African Police Department and Others", SAFLII. 9 September 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Sibiya het in die middelpunt van openbare omstredenheid beland nadat die polisiehoof van KwaZulu-Natal, luitenant-generaal Nhlanhla Mkhwanazi, en ander plofbare openbare bewerings gemaak het oor die ontbinding van die taakspan deur Sibiya en minister van polisie Senzo Mchunu sonder die nasionale kommissaris se medewete. Mkhwanazi het senior figure soos Sibiya, Mchunu en ander in die openbaar daarvan beskuldig dat hulle ondersoeke belemmer of ondermyn; sy bewerings het ’n reeks senior amptenare betrek en aanleiding gegee tot reaksies van die uitvoerende gesag, die parlement en vervolgingsowerhede."Top South African official accuses police minister of colluding with crime syndicates", AP News. 7 Julie 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Sibiya het bewerings dat hy 'n "skelm" (of onbehoorlik optredende) beampte was, ontken en bespiegelinge verwerp dat hy met misdadigers saamgesweer of dossiere onwettig herlei het toe hy in Oktober 2025 voor die parlementêre ad-hoc-komitee getuig het oor sy rol en besluite rakende die ontbinding. Hy het vriendskappe of onbehoorlike verhoudings met genoemde kriminele verdagtes ontken, hoewel hy erken het dat hy sekere individue in die polisiewêreld geken het. Die parlementêre komitee hou die saak onder die loep en het gevra vir verdere ondersoek en bewyse van betrokke partye."Ad Hoc Committee Probes Explosive Testimony From Deputy Police Commissioner Sibiya", Parliament of South Africa. 15 Oktober 2025. Besoek op 21 Oktober 2025."Sibiya denies being a rogue police officer", SABC News. 14 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Sibiya is verbind aan 'n aantal sensitiewe ondersoeke—insluitend dié na polities gemotiveerde moorde en die hoëprofielmoord op openbare figure soos Senzo Meyiwa—vanweë sy senior ondersoekrol by die polisie en die speur-eenhede onder sy toesig."Sibiya raises conflict of interest concerns over police corruption probe committee members" , Mail & Guardian. 13 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Sibiya se situasie het bygedra tot politieke onstuimigheid in Suid-Afrika se veiligheidsektor. Die bewerings teen hom en ander senior amptenare het gelei tot oproepe om onafhanklike ondersoeke; dit was een van die faktore in president Cyril Ramaphosa se besluit om Mchunu met spesiale verlof te plaas en die Madlanga-kommissie aan te stel om bewerings van samespanning tussen staatsamptenare en georganiseerde misdaad te ondersoek, asook om senior politieke figure te skors in afwagting van die ondersoek se uitkomste. Opposisiepartye en burgerlike organisasies het deursigtigheid en vinnige optrede geëis om openbare vertroue in polisierinstellings te herstel."Top police official testifies on criminal syndicate infiltration in South Africa", PBS NewsHour. 17 September 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Sibiya is betrokke by siviele litigasie teen die SAPD rakende die wettigheid van sy skorsing en administratiewe stappe wat teen hom geneem is. Verskeie ondersoeke—interne dissiplinêre, kriminele en parlementêre ondersoeke—loop gelyklopend, en verdere hofprosesse word verwag namate bewyse hersien en besluite oor vervolging oorweeg word "Sibiya v Morgan-Mashale.(6342/2024) ZAFSHC 232", SAFLII. 8 Augustus 2025. Besoek 21 Oktober 2025.
Hy het beweer dat die spanning tussen hom en Mkhwanazi verband hou met die pos van Nasionale Kommissaris wat gevul moet word. In Februarie 2025 het Getuie F aan die Madlanga-kommissie gesê dat Sibiya hom as 'n koerier gebruik het om kontant by Katiso Molefe en Vusimuzi Matlala af te haal. Matlala het na bewering 20 rooibokke aan die geskorste adjunkpolisiekommissaris geskenk.
Inhegtenisneming en aanklagte in 2026 Sibiya is op 21 September 2026 in hegtenis geneem. Hy het die volgende dag in die Randburgse landdroshof verskyn op vyf aanklagte: verkragting, mensehandel, die bevordering van die seksuele benadering van ’n kind en twee aanklagte van die seksuele benadering van ’n kind. Volgens die staat hou die bewerings verband met ’n 18-jarige vrou en ’n 16-jarige meisie. Die saak is tot 29 September uitgestel vir ’n formele borgtogaansoek. Die staat het aangedui dat hy borgtog sou teenstaan, en Sibiya is intussen in aanhouding gehou.
Verwysings
Kategorie:Suid-Afrikaanse polisiebeamptes Kategorie:Lewende mense Kategorie:Korrupsie