duimnael|'n Martini-Henry in die versameling van die Sweedse Leërmuseum. Die Martini-Henry is 'n enkelskootgeweer wat van die agterkant gelaai word en van 'n hefboommeganisme gebruik maak; dit is deur die Britse leër gebruik. Dit het in 1871 in diens getree en uiteindelik die Snider-Enfield vervang – 'n voorlaaier wat na die patroonstelsel omgeskakel was. Variasies van die Martini-Henry is vir 47 jaar dwarsdeur die Britse Ryk gebruik. Dit het die valblokmeganisme – wat oorspronklik deur Henry O. Peabody (vir sy Peabody-geweer) ontwikkel en deur die Switserse ontwerper Friedrich von Martini verbeter is – gekombineer met die veelhoekige loopgroefontwerp van die Skot Alexander Henry.
Hoewel die Snider die eerste agterlaaier in gereelde Britse diens was wat metaalpatrone afgevuur het, is die Martini van die begin af as 'n agterlaaier ontwerp; dit kon vinniger skiet en het 'n groter reikafstand gehad.
Die Martini-Henry is op groot skaal deur wapensmede in die Noordwes-Grensprovinsie gekopieer. Hul wapens was van swakker gehalte as dié wat deur die Royal Small Arms Factory in Enfield vervaardig is, maar is akkuraat nageboots, selfs tot by die proeftekens. Die vernaamste vervaardigers was die Adam Khel Afridi-stam, wat in die omgewing van die Khyberpas gewoon het. Die Britte het sulke wapens as "Pass-made rifles" (gewere wat by die pas gemaak is) bekendgestaan.
Ammunisie In die oorspronklike kaliber het die gewere 'n loodkoeël van .452 duim afgevuur wat 'n afgeronde punt, 'n taps toelopende kop en 'n sagte, hol basis gehad het; dit was toegedraai in 'n papieromhulsel wat 'n groter deursnee van .460 tot .469 duim tot gevolg gehad het, en het 485 grein geweeg. Dit is vasgekrimp deur middel van twee groewe (aan die buitekant van die hulsnek), en het gerus op twee skyfies van veselkarton of kartonbord, 'n konkawe byewasprop, nog 'n kartonskyfie en 'n opvulling van katoenwol. Hierdie samestelling het bo-op die hoofkruitlading binne-in die patroonhuls gelê – aanvanklik 'n huls van koperfoelie met 'n rand, maar later vervaardig uit getrekte koper.
Die binnekant van die patroonhuls was met papier uitgevoer om 'n chemiese reaksie tussen die swartkruit en die koper te voorkom. Die patroon, wat vandag bekend staan as die .577/450, het 'n bottelnekontwerp gehad en dieselfde basis as die .577-patroon van die Snider-Enfield. Dit is gelaai met 85 grein (5,51 g) Curtis & Harvey se No. 6-grofkorrelige swartkruit, wat berug was vir sy hewige terugslag. Die patroonhuls is na agter uitgewerp wanneer die hefboom bedien is.
Geweerontwerp en -afmetings Die geweer was 1 245 mm lank, en die staalloop 844 mm. Die Henry-patent vir die trek-en-groef-stelsel het 'n loop met 'n sewehoekige deursnee en sewe groewe opgelewer, met een volle draai oor 'n afstand van 559 mm. Die wapen het 3,83 kg geweeg. 'n Swaardbajonet was standaardtoerusting vir onderoffisiere; wanneer dit aangebring is, het die wapen se totale lengte tot 1 727 mm toegeneem en die gewig tot 4,65 kg gestyg.
Die standaardbajonet was 'n soktipe penbajonet wat óf omgebou is uit die ouer Pattern 1853 (totale lengte 518 mm) óf nuut vervaardig is as die *Pattern 1876* (totale lengte 635 mm) – laasgenoemde is dikwels die "lunger" genoem. 'n Bajonet wat deur Lord Elcho ontwerp is, was bedoel vir kapwerk en diverse take buiten gevegte; dit het oor 'n dubbele ry tande beskik sodat dit as 'n saag gebruik kon word, maar dit is nie in groot getalle vervaardig nie en was nie deel van die standaarduitrusting nie.
Visiere, akkuraatheid en werkverrigting Die Mk II Martini-Henry-geweer – die variant waarvan die meeste eenhede in 1877 in gebruik geneem is en wat tydens die Zoeloe-oorloë aangewend is – was gekalibreer vir 'n afstand van 1 600 m. Op 'n afstand van 1 100 m het 20 skote 'n gemiddelde afwyking van 69 cm vanaf die middelpunt van die skootgroep getoon; die hoogste punt van die trajek was 2,44 m op 'n afstand van 460 m. In 1879 is die Mk III-geweer in gebruik geneem; dit het geringe ontwerpverbeterings bevat en oor meer onderdele beskik wat met die Martini-Henry-karabyn uitruilbaar was.
Ontwikkeling en vervanging van ammunisie In die laat 1870's het die Britse weermag daarna gestreef om die ammunisie vir sy gewere en masjiengewere te standaardiseer (albei was van .45-kaliber, maar het verskillende patrone gebruik). Die .577/.450-patroon was swak geskik vir sowel tregtervoeding as bestaande bokslaaiers weens sy uitgesproke vernouing; gevolglik is die Gatling-patroon in 1881 in Martini-Henry-gewere getoets.
Daar is egter sedert 1880 ook oorweeg om 'n nuwe patroon met 'n ligter koeël van ongeveer 0,4 duim te ontwikkel; nadat die ontwerp daarvan in 1885 gefinaliseer is, is 'n nuwe variant van die geweer daarvoor in April 1886 goedgekeur, bekend as die Enfield-Martini .4-inch Pattern A.
Dit het verskeie geringe verbeterings, soos 'n veiligheidspal, ingesluit en is geleidelik ingestel om die Martini-Henry te vervang, met 'n totale produksie van meer as 21 000 eenhede. Die vervanging is beplan om geleidelik te geskied ten einde bestaande voorrade van die ou ammunisie op te gebruik. 'n Jaar later is 'n gewysigde "Pattern B"-model goedgekeur, waarvan nog tienduisende vervaardig is.
Voordat dit egter voltooi was, is daar besluit om die Martini-Henry-gewere te vervang met die .303-kaliber Lee-Metford – ’n grendelaksie-geweer met ’n magasyn – wat ’n aansienlik hoër maksimum vuurtempo gebied het. Om te verhoed dat drie verskillende gewerkalibers gelyktydig in gebruik sou wees, is die Enfield-Martinis gevolglik aan diens onttrek, na .45-kaliber omgebou en hernoem tot Martini-Henry Mk IV-gewere van die "A"-, "B"- en "C"-tipe. Daar is ook ’n aantal karabynweergawes vir swartkruit in .303-kaliber vervaardig, bekend as die Martini-Metford, asook karabyne vir kordiet in .303-kaliber, bekend as Martini-Enfields (waar eersgenoemde naam na die tipe aksie verwys en laasgenoemde na die tipe loopgroefpatroon).
Verwysings
Kategorie:Vuurwapens Kategorie:Tweede Vryheidsoorlog