duimnael|Hodges se skildery van die Kaap (1772). Hier naby het die slaweskip São José Paquete Africa in 1794 met sy menslike vrag gesink. Die São José Paquete Africa (ook bekend as São José-Paquete de Africa) was 'n Portugese slaweskip wat in 1794 voor die kus van Kaapstad, Suid-Afrika, gesink het. Hoewel dit naby die kus was, het die skip in diep water gesink, en 212 van die 400 tot 500 Afrika-slawe aan boord het omgekom. In 2015 het die Smithsonian se National Museum of African American History and Culture, Suid-Afrika se Iziko-museums, die Slave Wrecks Project en ander vennote die ontdekking van die wrak naby die plek waar dit gesink het, bevestig. Die skip en sy slawe was op pad van Portugees-Mosambiek na koloniale Brasilië tydens die hoogtepunt van die internasionale slawehandel uit Afrika. Min ander voormalige slaweskepe is al gevind, maar die São José is – soos op 3 Junie 2015 – die eerste en enigste ontdekte wrak van 'n aktiewe slaweskip wat tydens 'n vaart met sy menslike vrag aan boord gesink het.
Geskiedenis Op 27 April 1794 het die São José uit Lissabon, Portugal, vertrek onder bevel van kaptein Manuel João Pereira. In sy ruim was 'n vrag noukeurig gekalibreerde ysterballas; dit was nodig vir seilskepe om die verskuiwende gewig van honderde individuele gevange mense doeltreffend oor die oop see te vervoer. Die skip se bestemming – die Portugese kolonie Mosambiek in suidoos-Afrika – was 'n relatief nuwe bron van slawe-arbeid vir die Atlantiese slawehandel. Die São José is een van die eerste bekende skepe wat die langafstandreis van Portugal na Mosambiek en verder na Brasilië aangepak het. duimnael|Diagrambeelde van tipes Portugese slawevervoer, soortgelyk aan dié van ander slaweskepe. Die skip se roete weerspieël die toenemende pogings van Europese slawehandelaars om slawe te bekom. Meer as twee eeue van slawehandel langs die weskus van Afrika het die bevolking uitgedun; tesame met toenemende mededinging het dit Portugal aangespoor om skepe 7 000 myl ver te stuur na Mosambiek – een van die mees afgeleë en goedkoopste bronne van slawe in die trans-Atlantiese handel – en die slawe daarna om die Kaap van Afrika na Brasilië te vervoer.
Vroeg in Desember het die bemanning hul menslike vrag by die hawe op die eiland Mosambiek aan boord geneem en vertrek. Die verslaafde mans, vroue en kinders was waarskynlik afkomstig uit die binneland van Mosambiek. Die reis in die slaweruim na Maranhão, Brasilië, sou na verwagting sowat vier maande duur. Die reis het egter net 'n paar weke geduur.
Die skip het op 27 Desember omstreeks 02:00 probeer om deur die verraderlike waters by die Kaap te vaar. Naby Kampsbaai het dit op onderwaterrotse geloop, ongeveer 100 meter van die kus af. Toe die skip in nood verkeer, het die bemanning alarm gemaak deur die kanonne af te vuur. 'n Bark met 'n deel van die menslike vrag aan boord kon die veiligheid van die Kaapkolonie bereik. Toue en mandjies is ook gebruik in 'n poging om lewens te red, maar die skip het omstreeks 05:00 in stukke gebreek. Die kaptein en die hele bemanning is gered, maar honderde slawe het verdrink – moontlik terwyl hulle steeds in hul ysterboeie vasgeketting was. Die oorlewendes is kort daarna in die Kaapkolonie verkoop.
Ontdekking duimnael|Duikers naby die wrakterrein Plaaslike duikers het die wrak in die 1980's naby Clifton-strand gevind, maar dit verkeerdelik as 'n Nederlandse handelsskip geïdentifiseer. Verskeie voorwerpe van die skip, insluitend boute, kanonkoeëls en kanonne, is deur skattejagters verwyder. Ontdekkings in argiewe in Suid-Afrika en Portugal, asook toetse op artefakte, het in 2015 bevestig dat die skip die slaweskip São José was. Op 3 Junie 2015 is 'n gedenkdiens vir die oorledenes gehou, tesame met die formele aankondiging van die vonds. Drie duikers van onderskeidelik Suid-Afrika, die Verenigde State en Mosambiek het grond uit die slawe se tuisland in die branders naby die wrak gestrooi. Artefakte van die duikterrein is in Junie 2015 by die Iziko-museum se Slave Lodge in Suid-Afrika uitgestal en ondergaan daar bewaringswerk, terwyl verdere navorsing en herwinningspogings voortduur. Sommige artefakte is uitgeleen vir uitstalling by die Verenigde State se African American History Museum toe dit in 2016 geopen het. In aansluiting by die herdenking in 2015 van die afskaffing van slawerny in Suid-Afrika en die werk aan die São José, het Iziko 'n nuwe aanlyn uitstalling, Slavery in South Africa, bekendgestel.
Verwysings
Kategorie:Slawerny Kategorie:Skepe