duimnael|regs|Ligging van Suid-Afrika
Rangordes van universiteite in Suid-Afrika word gebruik om te beïnvloed hoe studente, ouers, beleidmakers, werkgewers, die breër publiek en ander belanghebbendes oor hoëronderwys dink. Hierdie plaaslike ranglyste berus op internasionale universiteitsranglyste, aangesien daar nog geen Suid-Afrikaanse ranglys bestaan nie.
Die talle internasionale universiteitsranglyste stem wel saam dat Suid-Afrika se universiteitstelsel die sterkste op die vasteland is: agt van die tien hoogs geplaaste Afrika-universiteite is Suid-Afrikaans.
Die Universiteit van Kaapstad is al baie jare lank die hoogs geplaaste universiteit in Afrika. Volgens die QS World University Rankings van 2027 is die vyf top universiteite in Suid-Afrika, in volgorde, die Universiteit van Kaapstad, die Universiteit van Johannesburg, die Universiteit Stellenbosch, die Universiteit van die Witwatersrand en die Universiteit van Pretoria.
Kritiek op universiteitsranglyste Lyste wat universiteite rangskik, word gereeld deur die populêre pers gepubliseer. Hoewel dit oorspronklik as 'n bemarkings- of normstellingshulpmiddel bedoel was, word universiteitsranglyste ook vir navorsingsevaluering en beleidsinisiatiewe gebruik.
Die groot ranglysorganisasies (sien die tabelle hier onder) probeer aan 'n vraag na inligting en deursigtigheid voldoen. Ranglyste beïnvloed egter evalueringskeuses en verwring hoëronderwysbeleid. Die organisasies wat hierdie ranglyste publiseer, doen ook data-analise en onderhou databewaarplekke oor instellings, en gebruik daardie inligting om konsultasiedienste aan te bied.
Volgens Chris R. Glass en Gerardo Blanco is die gevolg dat 'n paar privaat datamaatskappye in werklikheid vir onderwysbestuur verantwoordelik is. Hulle noem dit die "analitiek-industriële kompleks": ranglyste is volgens hulle meer as blote metings van gehalte, want hierdie privaat besitte ranglyste bepaal wat gehalte is en gee sodoende vorm aan beleidsgesprekke en -besluite.
Die uitgewers voer aan dat die ranglyste deur kwantitatiewe aanwysers bepaal word. Volgens 'n Onafhanklike Deskundigegroep (IEG) wat deur die Internasionale Instituut vir Globale Gesondheid van die Verenigde Nasies-universiteit saamgeroep is, is globale universiteitsranglyste konseptueel ongeldig; gebaseer op gebrekkige en onvoldoende deursigtige data en metodes; bevooroordeeld ten gunste van navorsing, STEM-vakke en Engelssprekende akademici; en koloniaal, en versterk hulle globale, streeks- en nasionale ongelykhede.
Die Raad op Hoëronderwys (RHO) het onlangs 'n kritiese standpunt oor universiteitsranglyste ingeneem en 'n meningstuk gepubliseer wat aanvoer dat ranglyste sowel neokoloniaal as neoliberaal is. Volgens die skrywer het meer as 47 uitgewersmaatskappye "onvanpaste aanwysers … as 'n plaasvervanger vir die aanbied van gehalte-onderrig" gebruik.
Hoëronderwys word deur privaat winsgedrewe maatskappye hervorm en die ranglyste maak deel uit van 'n winssentrum van miljarde dollar vir die maatskappye wat dit besit.
Die Rhodes-universiteit neem al jare lank 'n kritiese standpunt oor ranglyste in. Die Universiteit van die Witwatersrand het in Februarie 2024 die artikel "University rankings are unscientific and bad for education: experts point out the flaws" uit The Conversation herpubliseer.
Die standpunt word toenemend ook deur instellings buite Noord-Amerika gesteun, soos die Universiteit van Zürich, die Universiteit Utrecht en sommige van die Indiese Institute vir Tegnologie. Die tydskrif Nature het onlangs saamgestem dat ranglyste metodologies problematies is.
Agtergrond oor Suid-Afrikaanse hoëronderwysinstellings 'n Verslag van die Centre for Higher Education Transformation uit 2010 het drie groepe universiteite in Suid-Afrika geïdentifiseer, gegroepeer volgens funksie.
Die insetveranderlikes wat gebruik is om die universiteite te groepeer, was: persentasie inskrywings in wetenskap, ingenieurswese en tegnologie meesters- en doktorale inskrywings student-personeelverhoudings permanente personeel met doktorsgrade privaat en staatsinkomste studentegeldinkomste
Die uitsetveranderlikes was: studentesuksessyfers gradueringsyfers geweegde navorsingsuitseteenhede per permanente personeellid
Die Rooi groep bestaan uit die top navorsingsintensiewe universiteite. Die Blou groep bestaan uit instellings wat hoofsaaklik op tegniese opleiding fokus, terwyl die Groen groep instellings insluit wat kenmerke van albei missies toon. Die groepe is:
Suid-Afrikaanse universiteitsgroepe Rooi groep Groen groep Blou groepTop navorsingsintensiewe universiteiteNavorsingsintensiewe universiteite en tegniese opleidingTegniese opleiding Universiteit van die Witwatersrand Universiteit van die Vrystaat Vaal Universiteit vir Tegnologie Universiteit Stellenbosch Universiteit van KwaZulu-Natal Sentrale Universiteit vir Tegnologie Universiteit van Kaapstad Noordwes-Universiteit Durban Universiteit van Tegnologie Universiteit van Pretoria Universiteit van Fort Hare Mangosuthu Universiteit van Tegnologie Rhodes-universiteit Universiteit van Limpopo Tshwane-Universiteit vir Tegnologie Universiteit van Wes-Kaapland Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie Universiteit van Johannesburg Universiteit van Venda Nelson Mandela-universiteit Walter Sisulu-universiteit Universiteit van Zoeloeland
Ranglyste Deels weens die inherente moeilikheid daarvan om komplekse opvoedkundige instellings te rangskik, is daar 'n groeiende aantal mededingende internasionale universiteitsranglysstelsels, elk met 'n ander klem. Vier van die prominentstes is die Times Higher Education World University Rankings, die Center for World University Rankings (CWUR), die QS World University Rankings en die Academic Ranking of World Universities (ARWU, soms die "Shanghai-ranglys" genoem).
Times Higher Education World University Rankings duimnael|Die tien top Suid-Afrikaanse universiteite volgens die wêreldranglys van Times Higher Education
Die Times Higher Education World University Rankings het die top Suid-Afrikaanse universiteite soos volg geplaas:
Times Higher Education 2011 tot 2024, Suid-Afrikaanse rangSA-rangUniversiteitWêreldrang202420232022202120202019201820172016201520142013201220111Universiteit van Kaapstad167160183155136136171148120124126126103107=2Universiteit Stellenbosch301-350251-300251-300251-300251-300251-300351-400401-500301-350276-300301-350301-350251-275 -=2Universiteit van die Witwatersrand301-350251-300251-300201-250194194251-300182201-250251-275226-250226-250251-275 -4Universiteit van Johannesburg401-500601-800601-800601-800601-800601-800601-800601-800 - - - - - -=5Universiteit van KwaZulu-Natal501-600401-500351-400351-400401-500401-500401-500501-600401-500 - - - - -=5Universiteit van Pretoria501-600801-1000601-800601-800601-800601-800601-800601-800501-600 - - - - -=7Noordwes-Universiteit601-800601-800501-600501-600501-600501-600 - - - - - - - -=7Universiteit van Wes-Kaapland601-800601-800601-800601-800601-800601-800601-800601-800 - - - - - -=9Universiteit van die Vrystaat801-1000801-1000 - - - - - - - - - - - -=9Rhodes-universiteit -801-1000 - - - - - - - - - - - -=11Durban Universiteit van Tegnologie1001-1200501-600401-500401-500 - - - - - - - - - -=11Universiteit van Suid-Afrika1001-12001001-1200801-10001001+1001+1001+801-1000801+601-800 - - - - -=13Universiteit van Venda1201-1500 - - - - - - - - - - - - -=13Tshwane-Universiteit vir Tegnologie1201-1500 -1001-12001001+801-1000801-1000 - - - - - - - -=13Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie1201-1500 - - - - - - - - - - - - -=13Universiteit van Fort Hare -1201-1500 - - - - - - - - - - - -
QS World University Rankings duimnael|Die tien top Suid-Afrikaanse universiteite volgens die wêreldranglys van QS (2004 tot 2024) Die QS World University Rankings het die top Suid-Afrikaanse universiteite geplaas soos in die tabel hier onder.
Voor 2010 was die ranglys as die Times Higher Education-QS World University Rankings bekend.
Die Universiteit van Kaapstad is deurgaans as die top universiteit geplaas, nie net in Suid-Afrika nie, maar op die hele vasteland van Afrika. In die QS-ranglys van 2026 was die universiteit eerste in die kategorieë akademiese reputasie, werkgewerreputasie, volhoubaarheid en webimpak.
QS World University Rankings 2006 tot 2026, Suid-Afrikaanse rangSA-rangUniversiteitWêreldrang20262025202420232022202120202019201820172016201520142012201020092008200720061Universiteit van Kaapstad1501711732372262201982001911911711411451541611461762002572Universiteit van die Witwatersrand2912672644284244034003813643593313183133633603213192823223Universiteit Stellenbosch302296283454482456427405361395401-410390387401-450 - - - - -4Universiteit van Johannesburg308312306412434439501-510551-560601-650601-650601-650601-650601-650 - - - - - -5Universiteit van Pretoria362354323591-600601-650561-570551-560561-570501-550551-600501-550471-480471-480501-550451-500401-500501-6004695096Universiteit van KwaZulu-Natal558587621-630801-1000801-1000801-1000801-1000751-800701-750651-700551-600501-550501-550551-600501-550501-600401-5004874847Noordwes-Universiteit951-1000851-900801-8501001-12001001-12001001+1001+801-1000801-1000701+701+ - - - - - - - -8Universiteit van Suid-Afrika901-950851-900851-900 - - - - - - - - - - - - - - - -9Rhodes-universiteit1001-1200951-1000901-950801-1000801-1000801-1000801-1000801-1000701-750551-600501-550601-650551-600 - - - - - -10Universiteit van Wes-Kaapland951-1000951-1000951-10001001-12001001-12001001+801-1000801-1000801-1000701+701+ - - - - - - - -11Universiteit van die Vrystaat1001-12001001-12001001-1200 - - - - - - - - - - - - - - - -
ARWU/Shanghai duimnael|Die tien top Suid-Afrikaanse universiteite volgens die wêreldranglys van ARWU
Die Academic Ranking of World Universities het die top Suid-Afrikaanse universiteite soos volg geplaas: +ARWU/Shanghai 2003 tot 2023, Suid-Afrikaanse rangSA-rangUniversiteitWêreldrang2023202220212020201920182017201620152014201320122011201020092008200720062005200420031Universiteit van Kaapstad201-300201-300201-300201-300201-300201-300301-400201-300201-300201-300201-300201-300201-300201-300201-302201-302203-304201-300203-300202-301251-3002Universiteit van die Witwatersrand301-400301-400301-400201-300201-300301-400201-300201-300201-300201-300301-400301-400301-400301-400303-401303-401305-402301-400301-400302-403451-500=3Universiteit Stellenbosch401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500401-500402-501402-503403-510401-500401-500404-502451-500=3Universiteit van Pretoria401-500401-500401-500401-500401-500401-500 - - - - - - - - - - - - - -=5Noordwes-Universiteit501-600601-700601-700601-700 - - - - - - - - - - - - - - - -=5Universiteit van Johannesburg501-600401-500601-700601-700 - -401-500 - - - - - - - - - - - - -=5Universiteit van KwaZulu-Natal501-600501-600601-700501-600401-500 -401-500401-500401-500401-500 - - - - - - - - - -8Universiteit van Suid-Afrika901-1000901-1000601-700801-900 - - - - - - - - - - - - - - - -9Universiteit van die Vrystaat -901-1000901-1000 - - - - - - - - - - - - - - - - -10Rhodes-universiteit - - -901-1000 - - - - - - - - - - - - - - - - Let wel: dit is die enigste Suid-Afrikaanse universiteite wat geplaas is.
Center for World University Rankings (CWUR) Die CWUR het die top Suid-Afrikaanse universiteite soos volg geplaas:
Center for World University Rankings (CWUR), 2024 SA-rang Universiteit 20241Universiteit van Kaapstad2712Universiteit van die Witwatersrand2913Universiteit Stellenbosch4404Universiteit van KwaZulu-Natal4835Universiteit van Pretoria5386Universiteit van Johannesburg6247Noordwes-Universiteit8698Universiteit van die Vrystaat11279Universiteit van Wes-Kaapland115410Universiteit van Suid-Afrika129311Rhodes-universiteit132112Nelson Mandela-universiteit170713Tshwane-Universiteit vir Tegnologie1959
Round University Ranking (RUR)