Die Oos-Rand-moorde (ook bekend as die Ekurhuleni-moorde en Ekurhuleni-vrouemoorde) is 'n reeks moorde op vroue in Ekurhuleni en die omliggende gebiede, oos van Johannesburg, Gauteng, Suid-Afrika, in middel-2026. Die lyke van elf vroue is tussen 15 Julie en 27 September 2026 gevind, die meeste van hulle in en om Kemptonpark. Verskeie van hulle is halfnaak en met sigbare kneusplekke aangetref, en die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) het bevestig dat van die vroue seksueel aangerand of verkrag is.
Ondersoekers kon aanvanklik nie bevestig dat die moorde met mekaar verband hou of dat 'n enkele dader daarvoor verantwoordelik is nie. Op 18 September het die polisie vir die eerste keer gesê sommige van die sake hou moontlik met mekaar verband, waarna die waarnemende minister van polisie, Firoz Cachalia, op 20 September gesê het nie al die sake kan noodwendig met mekaar verbind word nie, aangesien daar aanduidings van 'n ander modus operandi sowel as verskillende motiewe is, hoewel niks uitgesluit word nie. Teen 27 September was verdagtes in drie van die sake in hegtenis: die eerste en die tiende moord, en die negende, waarin twee vroue in die landdroshof in Boksburg tereggestaan het.
Die sake het wye openbare aandag getrek nadat die 38-jarige drawwer Elizabeth "Tsontso" Mokolo Moselakgomo in September verdwyn en enkele dae later dood aangetref is. Die polisie het vroue in die omgewing gewaarsku om nie alleen te stap of te draf nie, 'n multidissiplinêre taakspan saamgestel en 'n beloning van R400 000 vir inligting aangebied wat tot 'n inhegtenisneming lei, terwyl president Cyril Ramaphosa en Cachalia die moorde veroordeel het. Die Demokratiese Alliansie (DA) het R500 000 by die polisie se beloning vir inligting gevoeg wat tot 'n suksesvolle vervolging lei. Die waarskuwings aan vroue het kritiek van politieke partye, burgerlike organisasies en kundiges ontlok, wat aangevoer het dat die las van veiligheid nie op vroue geplaas behoort te word nie en dat die klem eerder op die opsporing en vervolging van die daders moet val. Kundiges het tekortkominge in die polisie se koördinering en kommunikasie uitgewys, die voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee oor polisie het verslag oor die forensiese agterstand gevra, en die Nasionale Vergadering het 'n dringende debat oor geweld teen vroue geskeduleer. Die moorde het ook tot herdenkings en betogings regoor die land aanleiding gegee, terwyl ongegronde bewerings op sosiale media oor wie daarvoor verantwoordelik is, daartoe gelei het dat 'n man in eMalahleni deur 'n groep mense doodgeslaan is.
Agtergrond
Geweld teen vroue in Suid-Afrika Die moorde het teen die agtergrond van wydverspreide geweld teen vroue in Suid-Afrika plaasgevind. Volgens die eerste Suid-Afrikaanse nasionale ondersoek oor geslagsgebaseerde geweld, waarvan die uitslae in 2024 bekend gemaak is, het 35,5% van vroue van 18 jaar en ouer fisieke en/of seksuele geweld in hul leeftyd ervaar, wat sowat 7,85 miljoen vroue verteenwoordig. Volgens die Verenigde Nasies ervaar een uit elke drie vroue in die land gedurende haar leeftyd fisieke of seksuele geweld. Suid-Afrika het van die hoogste vlakke van noodlottige geweld teen vroue ter wêreld: in 2020-2021 is 5,5 uit elke 100 000 vroue deur iemand vermoor met wie hulle 'n intieme verhouding gehad het, byna vyf keer die ooreenstemmende wêreldgemiddeld. Navorsing deur die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad, wat twintig jaar se vrouemoorde in die land onder die loep geneem het, dui daarop dat gemiddeld sewe vroue per dag in Suid-Afrika vermoor word. Volgens die jongste beskikbare statistieke word sowat nege vroue per dag vermoor. Die land se gemiddelde moordsyfer, wat meer as 60 mense per dag beloop, is een van die hoogste ter wêreld. Ramaphosa het geslagsgebaseerde geweld en vrouemoord in November 2025 tot 'n nasionale ramp verklaar.
Ontvoerings in die omgewing Kemptonpark het tussen April en Junie 2026 altesaam 76 ontvoeringsake aangeteken, 'n styging van 58,3% teenoor dieselfde tydperk die vorige jaar en die hoogste getal ontvoeringsake wat in daardie kwartaal in Gauteng aangemeld is. Die provinsie het in dié drie maande 2 367 sulke sake aangeteken, meer as die helfte van die 4 638 sake wat landwyd aangemeld is. Die Gautengse provinsiale wetgewer se portefeuljekomitee oor gemeenskapsveiligheid het op 18 September 2026 met verskeie rolspelers oor die toenemende voorkoms van ontvoering in die provinsie vergader en ontvoering vir 'n losprys as 'n groeiende bedreiging uitgesonder; volgens 'n voorlegging van die SAPD het die span vir georganiseerde misdaad in die eerste kwartaal van die boekjaar sulke sake in Bekkersdal en Roodepoort hanteer, waar onderskeidelik R5 miljoen en R3 miljoen geëis is. Die komitee se voorsitter, Bandile Masuku, het gesê ontvoering kan nie as 'n geïsoleerde misdaad hanteer word wanneer dit met kapings, georganiseerde misdaad, lospryse en die teiken van kwesbare mense verweef is nie, en het sterker intelligensie-insameling, beter koördinering tussen wetstoepassingsagentskappe en doelgerigte optrede in geïdentifiseerde brandpunte gevra. Die komitee het daarop gewys dat die hoë getal ontvoerings in Kemptonpark met die ontdekking van verskeie vroue se lyke in die breër Ekurhuleni-gebied saamval.
Moorde Ondersoekbeamptes het vasgestel dat sommige van die vroue nie op die plekke vermoor is waar hul lyke gevind is nie. Die nommering van die elf sake het in September telkens verskuif namate vroeëre sterftes by die ondersoek gevoeg is; op 20 September het Cachalia die eerste nege slagoffers in volgorde van ontdekking gelys, waarna 'n tiende en 'n elfde lyk op 26 en 27 September gevind is.
+ Die slagoffers in volgorde van ontdekking Nr. Slagoffer Datum gevind Plek 1 Busisiwe Mahlangu 15 Julie Naby die R21, Kemptonpark 2 Itumeleng Kekana 3 Augustus Kemptonpark 3 Nomfesane Mjobo 26 Augustus Kemptonpark 4 Onbekend 7 September Clayvillerivier, Olifantsfontein 5 Gracious Nkomo 10 September Langs die R21, Kemptonpark 6 Elizabeth "Tsontso" Mokolo Moselakgomo 12 September Rhodesfield, Kemptonpark 7 Naam nie bekend gemaak nie 14 September Langs die R21, naby Olifantsfontein 8 Dineo Evelyn Motapane 15 September KwaThema, Springs 9 Jabulile Ntimba 17 September Villa Liza, naby Dawnpark, Boksburg 10 Onbekend 26 September Mooifontein-begraafplaas, Tembisa 11 Onbekend 27 September Naby Rhokanaweg, Struisbult, Springs
Julie en Augustus Die eerste vrou, 'n 37-jarige, is op 15 Julie 2026 naby die R21-snelweg in Kemptonpark gevind. Sy was ongeklee en met kabelbinders vasgebind. 'n Verdagte is twee dae later, op 17 Julie, in hegtenis geneem en was in September steeds in aanhouding. Cachalia het die vrou later as Busisiwe Mahlangu geïdentifiseer en bevestig dat die verdagte in verband met haar dood aangekeer is.
Twee verdere lyke is in Augustus in Kemptonpark ontdek, dié van die 32-jarige Itumeleng Kekana op 3 Augustus en dié van Nomfesane Mjobo op 26 Augustus. Kekana, 'n winkelierster wat in Kemptonpark gewoon en gewerk het, het op 17 Julie verdwyn, en haar familie het meer as twee weke lank by polisiestasies, hospitale en lykshuise na haar gesoek voordat haar ontbindende lyk met verskeie steekwonde in die bosse langs die pad aangetref is. Toe die polisie op 13 September nog net vier sake bekend gemaak het, is die tweede lyk as dié van 'n 32-jarige vrou beskryf wat op 24 Augustus gedeeltelik geklee naby die R21 gevind is.
September 'n Vrou se lyk is op 7 September 2026 in 'n rivier in Clayville, naby die Mall of Thembisa, gevind. Die polisie het dié saak eers op 15 September bekend gemaak en dit daarna as die agtste van die sake onder ondersoek gereken, en sy was op 20 September nog nie geïdentifiseer nie.
Die 38-jarige Elizabeth "Tsontso" Moselakgomo het op 9 September haar huis in Rhodesfield in Kemptonpark laatmiddag verlaat om te gaan draf en haar agtjarige dogter agtergelaat. Toe sy laat die aand steeds nie terug is nie, het haar dogter familielede gekontak, waarna haar verdwyning by die polisie aangemeld is. Verskeie soektogte en navrae by hospitale en lykshuise het niks opgelewer nie.
Op 10 September is nog 'n vrou se lyk nader aan Rhodesfield gevind. Sy was halfnaak en haar lyk was in 'n gevorderde stadium van ontbinding, sodat haar identiteit nie in daardie stadium formeel vasgestel kon word nie. Sy is later as die 28-jarige Gracious Nkomo geïdentifiseer, wie se lyk langs die R21 aangetref is; haar familie het haar op 17 September by die Germiston-lykshuis as die derde vrou wie se lyk in die Kemptonpark-omgewing gevind is, uitgeken.
Op 12 September is 'n vrou se lyk in sportdrag en gedeeltelik geklee agter 'n hotel in Rhodesfield gevind, langs 'n stil, afgesonderde oprit tussen 'n hoofweg en 'n betonmuur naby die O.R. Tambo Internasionale Lughawe en langs 'n boomryke woonbuurt wat vir drawwers geskik is, maar wat vanaf Kemptonpark se middestad slegs met groot paaie tussen motorhandelaars en onbeboude erwe bereik kan word. Moselakgomo se familie het die lyk op 14 September by die Germiston-lykshuis as dié van Moselakgomo uitgeken. Haar begrafnis is vir 20 September in Phake, 'n klein dorpie in die noordooste van Mpumalanga, gereël.
Die lyk van 'n verdere vrou is op 14 September langs die R21 naby Olifantsfontein gevind, gedeeltelik geklee en met kneusplekke. 'n Verbyganger het die lyk opgemerk en 'n sekuriteitsmaatskappy ontbied, wat die polisie in kennis gestel het. Die polisie het vermoed sy is tussen die aand van 13 September en die vroeë oggendure van 14 September vermoor, sowat twintig minute se afstand van die plekke waar die ander lyke in Kemptonpark gevind is. Cachalia het op 20 September gesê haar identiteit is aan die polisie bekend, maar dat haar naam nie bekend gemaak kon word voordat haar familie in kennis gestel is nie.
Op 15 September is nog 'n lyk in KwaThema in Springs, ongeveer 45 km van Kemptonpark, ontdek. Lede van die publiek het die lyk, wat in 'n gevorderde stadium van ontbinding was, omstreeks 05:00 agter 'n nagklub opgemerk. Haar familie het haar die volgende dag by die Springs-lykshuis as die 38-jarige Dineo Evelyn Motapane uitgeken. Sy is op 13 September laas lewend gesien en is nie as vermis aangemeld voordat haar lyk gevind is nie.
Die negende lyk is op die oggend van 17 September in die omgewing van Villa Liza naby Dawnpark in Boksburg ontdek. Die vrou was halfnaak, soos verskeie van die ander slagoffers, en haar keel is na berig word afgesny. Sy is aanvanklik nie geïdentifiseer nie en haar dood is by die ondersoek na die ander moorde gevoeg, terwyl die polisie geen verdere besonderhede oor die omstandighede bekend gemaak het nie. Sy is later as Jabulile Ntimba geïdentifiseer, wat volgens die staat op 16 September in Dawnpark vermoor is. Drie verdagtes ('n man en twee vroue) is op 20 September deur die Gautengse eenheid vir moord en roof in verband met haar dood in hegtenis geneem.
Die tiende lyk is op die oggend van 26 September by die Mooifontein-begraafplaas suid van Tembisa in die Ekurhuleni-metro, naby 'n informele nedersetting, gevind nadat gemeenskapslede die polisie na die toneel ontbied het. Sy was halfnaak en het sigbare beserings opgedoen; volgens die polisie dui die toneel daarop dat sy vermoedelik met klippe bestook is. Haar identiteit was nog nie bekend nie, en dit was aanvanklik onduidelik of dié voorval met die ander Oos-Randse vrouemoorde verband hou, hoewel die saak daarna as die tiende in die reeks gereken is. 'n Verdagte het ná die moord na Tzaneen gevlug, waar hy dieselfde aand omstreeks 23:00 in hegtenis geneem is.