duimnael|'n BGM-109 Tomahawk wat in November 2002 vlieg. 'n Kruisermissiel is 'n onbemande selfaangedrewe geleide missiel wat vlieg deur aërodinamiese hefkrag vir die grootste deel van sy vlugroete te onderhou. Kruisermissiele is ontwerp om 'n groot vrag oor lang afstande met hoë presisie te lewer. Moderne kruisermissiele is in staat om teen hoë subsoniese, supersoniese of hipersoniese snelhede te beweeg, is selfnavigerend en kan op 'n nie-ballistiese, uiters lae-hoogte trajek vlieg.
Hierdie wapens verskil fundamenteel van ballistiese missiele deurdat hulle voortdurend aangedryf bly en aktief gestuur word tydens hul vlug, eerder as om ’n groot deel van hul baan volgens ’n voorafbepaalde, swaartekrag-gedrewe trajek te volg. Kruisermissiele maak tipies gebruik van gevorderde navigasiestelsels soos traagheidsnavigasie, satellietposisionering (bv. GPS), terreinvolgende radar en digitale kaartvergelyking om hul teikens akkuraat te bereik, selfs in omgewings met sterk elektroniese teenmaatreëls.
Kruisermissiele kan vanaf verskeie platforms gelanseer word, insluitend landgebaseerde lanseerders, oorlogskepe, duikbote en vliegtuie. Hierdie veelsydigheid maak hulle ’n belangrike komponent van moderne militêre strategie, aangesien hulle diep in vyandelike gebied kan inslaan sonder om bemande vliegtuie in gevaar te stel. Hulle word gebruik vir beide konvensionele en kernplofkoppe, en kan aangepas word vir spesifieke rolle soos anti-skip-aanvalle, grondteikens of presisie-aanvalle op infrastruktuur.
Sedert hul vroeë ontwikkeling tydens die Tweede Wêreldoorlog het kruisermissiele aansienlik ontwikkel in terme van reikafstand, akkuraatheid en ontduikingsvermoë. Hedendaagse ontwerpe fokus toenemend op sluip-tegnologie, lae waarneembaarheid en gevorderde roetebeplanning om lugverdedigingstelsels te omseil en strategiese teikens met minimale waarskuwing te tref.
Geskiedenis Die idee van 'n "lugtorpedo" is in die Britse 1909-film The Airship Destroyer getoon, waarin vlieënde torpedo's wat draadloos beheer word, gebruik word om lugskepe wat Londen bombardeer, af te skiet. duimnael|Die V-1 vliegbom, die eerste operasionele kruisermissiel. In 1916 het die Amerikaanse vlieënier Lawrence Sperry 'n "lugtorpedo", die Hewitt-Sperry Automatic Airplane, 'n klein tweedekker met 'n TNT-lading, 'n Sperry-selfvlieende en barometriese hoogtebeheer, gebou en gepatenteer. Geïnspireer deur die eksperimente het die Verenigde State se leër 'n soortgelyke vlieënde bom genaamd die Kettering Bug ontwikkel. Duitsland het ook toetse gedoen met afstandbeheerde sweeftuie (Torpedogleiter) wat deur Siemens-Schuckert gebou is vanaf 1916.
In die tussenoorlogse tydperk het Brittanje se Royal Aircraft Establishment die Larynx (Long Range Gun met Lynx Engine) ontwikkel, wat in die 1920's 'n paar vlugtoetse ondergaan het.
In die Sowjetunie het Sergei Korolev van 1932 tot 1939 die GIRD-06-kruisermissielprojek gelei, wat 'n vuurpyl-aangedrewe anjaer-glybomontwerp gebruik het. Die 06/III (RP-216) en 06/IV (RP-212) het giroskopiese geleidingstelsels bevat."Object No. 212", 1936 report in _Tvorcheskoi Nasledie Akedemika Sergeya Pavlovicha Koroleva_ Die voertuig is ontwerp om tot 28 km hoogte te styg en 'n afstand van 280 km te gly, maar toetsvlugte in 1934 en 1936 het slegs 'n hoogte van 500 meter bereik.
In 1944, tydens die Tweede Wêreldoorlog, het Duitsland die eerste operasionele kruisermissiele ontplooi. Die V-1, dikwels 'n vlieënde bom genoem, het 'n giroskoop-geleidingstelsel bevat en is aangedryf deur 'n eenvoudige pulsstraal-enjin, waarvan die geluid dit die bynaam "gonsbom" of "doodlebug" gegee het. Akkuraatheid was slegs voldoende vir gebruik teen baie groot teikens (die algemene area van 'n stad), terwyl die reikafstand van 250 km aansienlik laer was as dié van 'n bomwerper wat dieselfde vrag dra. Die belangrikste voordele was spoed (alhoewel nie voldoende om kontemporêre skroefaangedrewe onderskeppers te oortref nie) en bruikbaarheid. Die produksiekoste van 'n V-1 was slegs 'n klein fraksie van dié van 'n V-2 supersoniese ballistiese missiel met 'n soortgelyke grootte plofkop. Beide missiele is vervaardig onder die swaar gebruik van Nazi-slawearbeid. Anders as die V-2, het die aanvanklike ontplooiings van die V-1 stilstaande lanseerrampe vereis wat blootgestel was aan bombardement. Nazi-Duitsland het in 1943 ook die Mistel-saamgestelde vliegtuigprogram ontwikkel, wat gesien kan word as 'n rudimentêre lug-gelanseerde kruisermissiel, waar 'n bestuurde vegvliegtuig bo-op 'n onbemande bomwerper-grootte vliegtuig gemonteer is wat met plofstof gepak was om vrygestel te word terwyl die teiken nader gekom het. Bomwerper-gelanseerde variante van die V-1 het beperkte operasionele diens teen die einde van die oorlog gesien, met die baanbrekende V-1 se ontwerp wat deur die Amerikaners omgekeerd ontwikkel is as die Republic-Ford JB-2 kruisermissiel.
Onmiddellik na die Tweede Wêreldoorlog het die Verenigde State se Lugmag 21 verskillende geleide missielprojekte gehad, insluitend voorgestelde kruisermissiele. Teen 1948 was al behalwe vier van hierdie projekte gekanselleer: die Air Materiel Command Banshee, die SM-62 Snark, die SM-64 Navaho, en die MGM-1 Matador. Die Banshee-ontwerp was soortgelyk aan Operasie Aphrodite; soos Aphrodite, het dit misluk en is dit in April 1949 gekanselleer.The Evolution of the Cruise Missile by Werrell, Kenneth P. sien PDF bladsy 92 Terselfdertyd is die Amerikaanse Vloot se Operasie Bumblebee van ongeveer 1 Junie 1946 tot 28 Julie 1948 by Topsail-eiland, Noord-Carolina, uitgevoer. Bumblebee het konsepbewystegnologieë vervaardig wat die Amerikaanse weermag se ander missielprojekte beïnvloed het. Gedurende die Koue Oorlog het beide die Verenigde State en die Sowjetunie verder geëksperimenteer met die konsep om vroeë kruisermissiele vanaf land, duikbote en vliegtuie te ontplooi. Die hoofuitkoms van die Amerikaanse Vloot se duikbootmissielprojek was die SSM-N-8 Regulus-missiel, gebaseer op die V-1, maar aangedryf deur 'n Allison J33-straalenjin. Die Regulus is in diens gestel, maar is later uitgefaseer met die koms van duikboot-gelanseerde ballistiese missiele wat nie vereis het dat die duikboot na die oppervlak kom om die missiel te lanseer en dit na sy teiken te lei nie.
Die Amerikaanse Lugmag se eerste operasionele grond-tot-grond-missiel was die gevleuelde, mobiele, kernwapen-bekwame MGM-1 Matador, ook soortgelyk in konsep aan die V-1. Ontplooiing oorsee het in 1954 begin, eers na Wes-Duitsland en later na die Republiek van China en Suid-Korea. Op 7 November 1956 het die Amerikaanse Lugmag Matador-eenhede in Wes-Duitsland ontplooi, wie se missiele in staat was om teikens in die Warskou-verdrag gebied te tref, vanaf hul vaste daaglikse terreine na onaangekondigde verspreide lanseerplekke. Hierdie waarskuwing was in reaksie op die krisis wat veroorsaak is deur die Sowjet-aanval op Hongarye wat die Hongaarse Rewolusie van 1956 onderdruk het.
Tussen 1957 en 1961 het die Verenigde State 'n ambisieuse en goed befondsde program gevolg om 'n kernbewapende kruisermissiel, Supersoniese Lae Hoogte Missiel (SLAM), te ontwikkel. Dit is ontwerp om onder die vyand se radar te vlieg teen snelhede bo Mach 3 en waterstofbomme te dra wat dit langs sy pad oor vyandelike gebied sou laat val. Alhoewel die konsep bewys is dat dit geldig is en die 500-megawatt (670,000 pk) enjin 'n suksesvolle toetslopie in 1961 voltooi het, is geen lugwaardige toestel ooit voltooi nie. Die projek is uiteindelik laat vaar ten gunste van IKBM-ontwikkeling.
Terwyl ballistiese missiele die voorkeurwapens vir landteikens was, is swaar kern- en konvensionele kruisermissiele met wapenpunte deur die USSR as 'n primêre wapen beskou om die Verenigde State se vlootdraer-gevegsgroepe te vernietig. Groot duikbote (byvoorbeeld, Echo- en Oscar-klasse) is ontwikkel om hierdie wapens te dra en die Verenigde State se gevegsgroepe op see te skadu, en groot bomwerpers (byvoorbeeld, Backfire-, Bear- en Blackjack-modelle) is toegerus met die wapens in hul luggelanseerde kruisermissiel (ALCM)-konfigurasie.
Kategorieë Kruisermissiele kan gekategoriseer word volgens vrag/plofkopgrootte, spoed, reikwydte en lanseringsplatform. Dikwels word variante van dieselfde missiel vir verskillende lanseringsplatforms vervaardig (byvoorbeeld lug- en duikboot-gelanseerde weergawes).
Geleidingstelsels kan tussen missiele verskil. Sommige missiele kan toegerus word met enige van 'n verskeidenheid navigasiestelsels (traagheidsnavigasie, TERCOM of satellietnavigasie). Groter kruisermissiele kan óf 'n konvensionele óf 'n kernplofkop dra, terwyl kleiner missiele slegs konvensionele plofkoppe dra.
Hipersoniese kruisermissiele Hipersoniese kruisermissiele beweeg ten minste vyf keer die spoed van klank (Mach 5).
3M22 Zircon (>1000–1500 km) – hipersoniese anti-skip kruisermissiel. ASN4G (Air-Sol Nucléaire de 4e Génération) – hipersoniese kruisermissiel met ’n supersoniese ramstraalenjin wat deur Frankryk ontwikkel word.
BrahMos-II (≈800–1500 km) /–– hipersoniese kruisermissiel onder ontwikkeling vanaf 2011 in Indië en Rusland
CJ-1000 – hipersoniese ramstraalenjin anti-skip/land-aanval kruisermissiel
Hycore HSTDV – hipersoniese ramstraalenjin-demonstrator. 'n Draervoertuig vir hipersoniese langafstandkruisermissiele word ontwikkel deur die Verdedigingsnavorsings- en Ontwikkelingsorganisasie.
ET-LDHCM – langafstandhipersoniese kruisermissiel word ontwikkel deur DRDO.
Hyfly-2 – hipersoniese luggelanseerde kruisermissiel wat die eerste keer by Sea Air Space 2021 vertoon is, ontwikkel deur Boeing.
Hypersonic Air-breathing Weapon Concept (HAWC, uitgespreek Hawk) – luggelanseerde hipersoniese kruisermissiel met ’n ramstraalenjin wat sy eie kinetiese energie tydens impak gebruik om die teiken te vernietig, ontwikkel deur DARPA.
Hipersoniese Luglansieerbare Aanvallende Anti-Oppervlaktemissiel (HALO) – luggelanseerde anti-skipmissiel onder die Aanvallende Anti-Oppervlakteoorlogvoering-inkrement 2 (OASuW Inc 2) program vir die Amerikaanse Vloot (Vloot).
Hipersoniese Aanvalskruisermissiel (HACM) – beplan vir gebruik deur die Verenigde State se Lugmag.
SCIFiRE / – Southern Cross Integrated Flight Research Experiment (SCIFiRE) is 'n gesamentlike program tussen die Amerikaanse Departement van Verdediging en die Australiese Departement van Verdediging vir 'n Mach 5 ramstraalenjin-aangedrewe missiel. In September 2021 het die Amerikaanse Departement van Verdediging Voorlopige Ontwerpoorsigkontrakte aan Boeing, Lockheed Martin en Raytheon Missiles & Defense toegeken.
YJ-19 – hipersoniese ramstraalenjin-antiskip-kruisermissiel
Supersoniese kruisermissiele duimnael|BrahMos uitgestal by IMDS 2007. Hierdie missiele beweeg vinniger as die spoed van klank, gewoonlik met behulp van ramstraal-enjins. Die reikafstand is tipies 100–500 km, maar kan langer wees. Geleidingstelsels verskil tussen die stelsels.
Voorbeelde: ASALM US ALCM prototipe, toetsvliegtuig tot hipersonies Mach 5.5 3M-54 Kalibr (4 500 km, Mach 3) (die "Sizzler" variant is slegs in staat tot supersoniese spoed in die terminale stadium) 3M-51 Alfa (250 km, Mach 2.5) Air-Sol Moyenne Portée (300–500 km+, Mach 3) – supersoniese afstandaanvalmissiel met kerplofkop ASM-3 (400 km, Mach 3+) Blyskavka (100–370 km) – Artem Luch Pivdenmash BrahMos (290–800 km, Mach 3) / CX-1 (280 km, Mach 3) CJ-100 / DF-100 (2000–3000 km, Mach 5) FC/ASW (onder ontwikkeling) – transnasionale kruisermissielprogram / / Janes – Perseus: MBDA's missile of the future? Hsiung Feng III (100–150 km, Mach 3.5) Hyunmoo-3 (1500 km, Mach 1.2) Kh-20 (380–600 km, Mach 2) Kh-31 (25–110 km, Mach 3.5) Kh-32 (600–1 000 km, Mach 4.6) Kh-80 (3 000–5 000 km, Mach 3) / P-270 Moskit (120–250 km, Mach 2–3) / P-500 Bazalt (550 km, Mach 3+) / P-700 Granit (625 km, Mach 2.5+) / P-800 Oniks / Kh-61 (600–800 km, Mach 2.6) / P-1000 Vulkan (800 km, Mach 3+) / YJ-12 (250–400 km, Mach 4) YJ-18 (220–540 km, Mach 3) YJ-91 (15–120 km, Mach 3.5)