Wit oppergesag is die oortuiging dat wit mense beter is as ander rasse. Die oortuiging bevoordeel die handhawing en verdediging van enige mag en voorreg wat deur wit mense gehou word. Wit oppergesag het wortels in die leerstelling van wetenskaplike rassisme en was 'n sleutelregverdiging vir Europese kolonialisme.
As 'n politieke ideologie lê dit kulturele, sosiale, politieke, historiese of institusionele oorheersing deur wit mense en nie-wit ondersteuners op en handhaaf dit.
In die verlede is hierdie ideologie in werking gestel deur sosio-ekonomiese en wetlike strukture soos die Atlantiese slawehandel, Europese koloniale arbeids- en sosiale praktyke, die Stormloop vir Afrika, Jim Crow-wette in die Verenigde State, die aktiwiteite van die Native Land Court in Nieu-Seeland, die White Australia-beleid van die 1890's tot die middel-1970's, en apartheid in Suid-Afrika.
Wit oppergesag onderlê 'n spektrum van kontemporêre bewegings, insluitend wit nasionalisme, wit separatisme, neo-Nazisme en die Christelike Identiteitsbeweging.
In die Verenigde State word wit oppergesag hoofsaaklik geassosieer met die Ariese Nasies, Wit Ariese Weerstand en die Ku Klux Klan, wat ook as antisemities beskou word, hoewel dit nie noodwendig 'n voorvereiste is nie. Die Proud Boys, ten spyte daarvan dat hulle beweer dat hulle nie met wit oppergesag verband hou nie, is akkuraat in akademiese kontekste as sodanig beskryf. In onlangse jare het webwerwe soos Twitter, Reddit en Stormfront bygedra tot 'n verhoogde aktiwiteit en belangstelling in wit oppergesag.
Wit oppergesag het verskillende opvattings oor wie as wit beskou word (alhoewel die voorbeeld oor die algemeen ligvellig, blond en blouoog is – eienskappe wat mees algemeen in Noord-Europa voorkom en wat beskou word as eienskappe van 'n Ariese ras).
Nie alle wit-oppergesagsorganisasies stem saam oor wie hul grootste vyand is nie. Verskillende groepe identifiseer verskeie rasse-, etniese, godsdienstige en ander vyande, meestal dié met 'n afkoms van Afrika suid van die Sahara, inheemse volke van die Amerikas en Oseanië, Asiërs, multirassige mense, Midde-Oosterse/Noord-Afrikaanse mense, Jode, Moslems en LGBTQ+-mense.
In akademiese gebruik, veral in kritiese rasteorie, verwys wit oppergesag na 'n sosiale stelsel waarin wit mense strukturele voordele (voorregte) bo ander etniese groepe geniet, op beide 'n kollektiewe en individuele vlak, ten spyte van formele wetlike gelykheid.
Sien ook Etniese nasionalisme
Verwysings
Kategorie:Nasionalisme