Rijksgouw Wartheland (Duits: Reichsgau Wartheland) was de naam die de nazi's begin 1940 gaven aan een in september 1939 geannexeerd deel van Polen. Het gebied is eeuwenlang inzet van strijd geweest. De laatste 125 jaar voorafgaand aan het einde van de Eerste Wereldoorlog (van 1793 tot 1918) hoorde dit gebied bij het Pruisische koninkrijk onder de benaming Posen. Daarvóór had het met Poznan en de eerste Poolse hoofdstad Gniezno, vanaf de stichting in de 10e eeuw bij Polen gehoord. Na de Eerste Wereldoorlog werd het middels het Verdrag van Versailles aan de nieuw gevormde staat Polen toegewezen. Na de annexatie in 1939 werden niet-Duitse elementen – Joden en Polen – er geëlimineerd, deels door massamoord zoals in Chełmno. Volksduitsers moesten hun plaats innemen.
Ambtsbekleders De volgende personen behoorden tot de gouwleiding: Gauleiter: Arthur GreiserJürgen 2007, p.466. (21 oktober 1939 – 8 mei 1945Höffkes 1986, p.104.) Gauleiterstellvertreter: Robert Schulz (28 oktober 1939 - maart 1941), (m.d.W.d.G.b.), Kurt Schmalz (10 maart 1941 - 8 mei 1945Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945. Geraadpleegd op 6 juli 2026.)
Höherer SS- und Polizeiführer (HSSPF) SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei Wilhelm Koppe (9 oktober 1939 tot 9 november 1943)Tixier 2019, p.SS OGRUF KOPPE. SS-Obergruppenführer en General der Polizei Theodor Berkelmann (11 september 1943 - 27 december 1943Yerger 1997, p.40.Tixier 2019, p.SS OGRUF BERKELMANN.Axis Biographical Research: SS & GERMAN POLICE, SS-OBERGRUPPENFÜHRER, BERKELMANN, Theodor. Geraadpleegd op 22 september 2019.) SS-Brigadeführer en Generalmajor der Polizei Heinz Reinefarth (29 januari 1944 - 30 december 1944Tixier 2019, p.SS GRUF REINEFARTH.Schulz 2009, p.239.) SS-Oberführer en Oberst der Polizei Friedrich Gehrhardt (augustus 1944 - 30 december 1944 (plaatsvervangend) SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei Willy Schmelcher (30 december 1944 - mei 1945Tixier 2019, p.SS GRUF SCHMELCHER.)
Zie ook Wehrkreis XXI
Afkorting mit der Wahrnehmung der Geschäfte beauftragt (m.d.W.d.G.b.) - vrije vertaling: met de waarneming van de functie belast
Externe links Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945 Verwaltungsgeschichte.de: Reichsgau Wartheland Calvin University: German Propaganda Archive: geïllustreerde lijst van gouwleiders
thumb|left|Propagandaposter
Wartheland Categorie:Geschiedenis van Groot-Polen