Amsterdam-Zuid, meestal kortweg Zuid genoemd, is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de provincie Noord-Holland. Het huidige stadsdeel werd op 1 mei 2010 ingesteld door samenvoeging van de voormalige stadsdelen Oud-Zuid en Zuideramstel. Op 1 januari 2026 telde Zuid 146.395 inwoners.
Geografie en indeling thumb|De Albert Cuypmarkt in De Pijp. thumb|Hoekpand aan de Gerard Doustraat in de Oude Pijp. thumb|De Rivierenbuurt. Amsterdam-Zuid ligt ten zuiden en zuidwesten van de Singelgracht. In het noorden grenst het stadsdeel aan Centrum en West, in het westen aan Nieuw-West, in het oosten aan Oost en de gemeente Ouder-Amstel, en in het zuiden aan de gemeente Amstelveen. De grens volgt in grote lijnen de noordrand van het Vondelpark, de Westlandgracht, de Amstel en de Kalfjeslaan. Het stadsdeel omvat daarnaast de Hoofddorppleinbuurt ten westen van de Schinkel en een klein noordelijk gedeelte van het Amsterdamse Bos.
Voor het gebiedsgericht werken is Zuid sinds 2022 verdeeld in drie gebieden: Oud-Zuid, Buitenveldert, Zuidas en De Pijp, Rivierenbuurt. De codes GK11 tot en met GK13 zijn de gemeentelijke codes van deze gebieden voor gebiedsgericht werken (GGW-gebieden).
Daarnaast kent Zuid een statistische indeling in wijken en buurten. De codes met twee letters, zoals KA en KN, zijn gemeentelijke wijkcodes. De indeling in GGW-gebieden en de statistische wijk- en buurtindeling vormen verschillende gebiedslagen.
De statistische wijken zijn:
Oud-Zuid (GK11) Hoofddorppleinbuurt (KA) Schinkelbuurt (KB) Willemspark (KC) Museumkwartier (KD) Stadionbuurt (KH) Apollobuurt (KJ)
Buitenveldert, Zuidas (GK12) Prinses Irenebuurt e.o. (KN) Zuidas (KP) Buitenveldert-West (KQ) Buitenveldert-Oost (KR)
De Pijp, Rivierenbuurt (GK13) Oude Pijp (KE) Nieuwe Pijp (KF) Zuid Pijp (KG) Scheldebuurt (KK) IJselbuurt (KL) Rijnbuurt (KM)
De formele gebieds-, wijk- en buurtindelingen vallen niet overal samen met geografische en historische benamingen die in het dagelijks gebruik worden gehanteerd. Binnen de drie gebieden liggen daarnaast enkele markante stedelijke functies en landschappelijke elementen.
In Oud-Zuid liggen onder meer het Vondelpark, het Museumplein met de belangrijkste musea, het Olympisch Stadion en grote delen van het door H.P. Berlage ontworpen Plan Zuid.
Het gebied Buitenveldert, Zuidas omvat naast woongebieden ook het internationale zakendistrict Zuidas, het terrein van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, locatie VUmc, en een klein gedeelte van het Amsterdamse Bos.
Binnen De Pijp, Rivierenbuurt liggen onder meer de Albert Cuypmarkt, het Sarphatipark en delen van Plan Zuid. De gebiedsnaam omvat daarmee zowel dichtbebouwde negentiende-eeuwse stadswijken als later aangelegde woongebieden uit de eerste helft van de twintigste eeuw.
Geschiedenis Stadsuitbreidingen Tot het einde van de 19e eeuw lag een groot deel van het huidige Amsterdam-Zuid in de gemeente Nieuwer-Amstel. Bij Koninklijk Besluit van 1 mei 1896 werd een belangrijk en toen al deels verstedelijkt gedeelte van die gemeente door Amsterdam geannexeerd. In het laatste kwart van de 19e eeuw waren ten zuiden van de Singelgracht al de eerste stadsuitbreidingen ontstaan, waaronder De Pijp, het Museumkwartier en de Willemsparkbuurt. Dit gebied werd later ook aangeduid als Oud-Zuid.
Architect Hendrik Petrus Berlage diende in 1904 een eerste uitbreidingsplan voor het gebied tussen de Amstel en de Schinkel in. Dit ontwerp werd niet uitgevoerd. Zijn tweede ontwerp, uit 1915, werd in oktober 1917 door de gemeenteraad aangenomen als Plan Zuid. Het plan combineerde monumentale verkeersstraten en pleinen met gesloten bouwblokken, binnentuinen, groenstroken en waterwegen. Bij de uitvoering in de jaren twintig en dertig kreeg de architectuur van de Amsterdamse School een belangrijke plaats. Architecten en beeldhouwers werkten daarbij aan de samenhang tussen bebouwing en kunst in de openbare ruimte. Tot de uitbreidingen uit deze periode behoren onder andere de Nieuwe Pijp, de Diamantbuurt, de Rivierenbuurt, de omgeving van de Beethovenstraat en de Stadionbuurt. Dit gebied werd ook wel Nieuw-Zuid genoemd.
Het door Berlage ontworpen gedeelte werd later aangewezen als het rijksbeschermde stadsgezicht Plan Zuid. Ook een groot deel van het oudere Oud-Zuid, waaronder het noordelijke deel van De Pijp en het Museumkwartier, heeft de status van gemeentelijk beschermd stadsgezicht.
thumb|Het Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam uit 1935, met de geplande uitbreidingen aan de zuid- en westzijde van de stad. Buitenveldert en de Zuidas thumb|Commissaris van de Koningin M.J. Prinsen bij de eerstesteenlegging voor de tuinstad Buitenveldert op 2 juni 1958. Het zuidelijke poldergebied werd in 1921 door Amsterdam geannexeerd. In het Algemeen Uitbreidingsplan van 1935 werd hier de tuinstad Buitenveldert voorzien. Vanaf 1955 werd de polder bouwrijp gemaakt en op 2 juni 1958 werd de eerste steen gelegd. De eerste bewoners betrokken in 1959 hun woningen. De naoorlogse wijk kreeg een open, functionalistische opzet met gescheiden functies, veel groen en een combinatie van laag-, middelhoog- en hoogbouw.
thumb|Luchtfoto van de Zuidas (2009), met delen van Buitenveldert op de voorgrond. Vanaf de jaren negentig ontwikkelde zich rond de Ringweg A10 en Station Amsterdam Zuid de Zuidas. Het gebied groeide uit tot een gemengd zakencentrum met kantoren, woningen, onderwijs, rechtspraak en voorzieningen. De ontwikkeling en de infrastructuur in dit deel van het stadsdeel worden mede bepaald door Zuidasdok, waarbij Station Zuid wordt uitgebreid, de A10 Zuid wordt verbreed en de snelweg in het centrumgebied van de Zuidas over ruim een kilometer in tunnels wordt gelegd.
Bestuurlijke ontwikkeling Bij de invoering van de Amsterdamse stadsdelen in 1987 en 1990 werden in het huidige Zuid de stadsdelen De Pijp, Rivierenbuurt, Zuid en Buitenveldert gevormd. De Hoofddorppleinbuurt ging in 1990 deel uitmaken van stadsdeel Zuid. In 1998 fuseerden De Pijp en Zuid tot Oud-Zuid. Buitenveldert en Rivierenbuurt gingen samen op in Zuideramstel, waartoe ook het Beatrixpark, de Prinses Irenebuurt, de Zuidas en het gebied rond het IJsbaanpad behoorden. Oud-Zuid en Zuideramstel werden op 1 mei 2010 samengevoegd tot het huidige stadsdeel Zuid. Tot 19 maart 2014 had Zuid tevens de wettelijke status van deelgemeente. Na de afschaffing van de deelgemeenten bleef Zuid als stadsdeel bestaan, maar veranderde de daaraan verbonden bestuursvorm.
Bevolking en wonen Het inwonertal van Zuid steeg van 133.808 in 2010 tot 149.000 in 2024 en daalde vervolgens tot 146.395 op 1 januari 2026. Volgens de gemeentelijke bevolkingsprognose blijft het aantal inwoners op middellange termijn betrekkelijk stabiel. Op langere termijn wordt vooral groei verwacht in Buitenveldert en de Zuidas, door woningbouw rond de Zuidas. Ook het Havenstraatterrein in Oud-Zuid wordt tot woon-werkgebied ontwikkeld.
Zuid telde in 2025 84.336 woningen. De particuliere huursector is er groter en de corporatiesector kleiner dan gemiddeld in Amsterdam. De gemiddelde WOZ-waarde was in 2025 de hoogste van alle stadsdelen. Achter deze gemiddelden bestaan grote verschillen tussen buurten en woningmarktsegmenten.
Het stadsdeel heeft verhoudingsgewijs iets minder kinderen en meer ouderen dan Amsterdam als geheel. In 2025 bestond 55 procent van de huishoudens uit één persoon. Bewoners zijn gemiddeld relatief hoog opgeleid. Ook hier bestaan duidelijke verschillen binnen het stadsdeel: in Buitenveldert en de Zuidas had 64 procent van de bevolking volgens de gemeentelijke indeling een migratieachtergrond; 21 procent van alle bewoners in dit gebied viel in de brede categorie 'Overig Azië'.
Economie en voorzieningen Zuid heeft zowel omvangrijke winkel- en uitgaansgebieden als grote concentraties van kantoren en instellingen. Belangrijke werkgebieden zijn de Zuidas en Bedrijventerrein Schinkel. In 2024 telde Zuid 844 werkzame personen van ten minste twaalf uur per week per 1.000 inwoners, tegenover 698 in Amsterdam als geheel. Het aantal bedrijfsvestigingen nam toe van 17.688 in 2010 tot 34.783 in 2024. De meeste arbeidsplaatsen zijn geconcentreerd op en rond de Zuidas en op Bedrijventerrein Schinkel.
In het stadsdeel liggen onder meer de Vrije Universiteit Amsterdam, de locatie VUmc van Amsterdam UMC, de RAI Amsterdam, de Rechtbank Amsterdam en verschillende nationale en internationale hoofdkantoren. Bekende winkelgebieden zijn de P.C. Hooftstraat, de Cornelis Schuytstraat, de Ferdinand Bolstraat, de Albert Cuypmarkt en winkelcentrum Gelderlandplein.
Cultuur, architectuur en monumenten Rond het Museumplein bevinden zich het Rijksmuseum, het Van Gogh Museum, het Stedelijk Museum en het Concertgebouw. Andere markante gebouwen en ensembles zijn onder meer het Olympisch Stadion, het voormalige Burgerweeshuis van Aldo van Eyck, de Wolkenkrabber aan het Victorieplein en de woningbouw van de Amsterdamse School in Plan Zuid.
Voorbeelden van gedenktekens en kunstwerken in de openbare ruimte zijn:
de Stedemaagd uit 1883 bij de ingang van het Vondelpark aan de Stadhouderskade; het Monument Indië-Nederland uit 1935 aan de Apollolaan; Verzetsmonument Apollolaan uit 1952; Amsterdam dankt zijn Canadezen uit 1980 in het Canadezenplantsoen.
Voor uitgebreidere overzichten bestaan afzonderlijke lijsten van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, beelden en Stolpersteine in Amsterdam-Zuid.
Parken en groengebieden thumb|Het Vondelpark. Zuid heeft verscheidene grote en drukbezochte parken. Tot de parken en groengebieden behoren:
Amstelpark in Buitenveldert; Beatrixpark; Gijsbrecht van Aemstelpark in Buitenveldert; Martin Luther Kingpark in de Rivierenbuurt; Sarphatipark in De Pijp; Schinkeleilanden; Vondelpark.
Een klein noordelijk deel van het Amsterdamse Bos ligt binnen de gemeente Amsterdam en het stadsdeel Zuid. Het overgrote deel ligt op het grondgebied van de gemeente Amstelveen. Het bos is niettemin eigendom van en in beheer bij de gemeente Amsterdam.
Verkeer en vervoer De Ringweg A10 loopt in oost-westrichting door Zuid, met aansluitingen S108 en S109. Belangrijke stedelijke routes zijn onder meer de Amstelveenseweg, de Europaboulevard, de President Kennedylaan, de Hobbemakade en de verbindingen via de Berlagebrug en Utrechtsebrug.
De spoorwegstations in het stadsdeel zijn Station Amsterdam Zuid en Station Amsterdam RAI. Beide liggen aan de Schiphollijn en de spoorlijn richting Duivendrecht en Weesp. Station Zuid is tevens een belangrijk knooppunt voor trein, metro, tram en bus en wordt in het kader van Zuidasdok uitgebreid.
Zuid wordt bediend door de metrolijnen 50, 51 en 52. Lijnen 50 en 51 stoppen onder meer bij Amstelveenseweg, Zuid en RAI; lijn 52 bedient de stations De Pijp, Europaplein en Zuid. Daarnaast rijden verschillende tram- en buslijnen door het stadsdeel. De tramlijnen 5 en 25 verbinden onder meer het Museumkwartier, Station Zuid, Buitenveldert en Amstelveen. Sinds 29 maart 2026 rijdt in de spits ook tramlijn 6 tussen Station Zuid en Amstelveen Westwijk. Andere tramlijnen bedienen onder meer De Pijp, de Rivierenbuurt, het Museumkwartier en de Stadionbuurt. Omdat lijnvoering kan veranderen, geeft de GVB-lijnennetkaart het actuele overzicht.
Volgens gemeentelijk mobiliteitsonderzoek wordt in Zuid vaker gefietst en minder vaak de auto gebruikt dan gemiddeld in Amsterdam. Bewoners waardeerden het aanbod van openbaar vervoer in 2025 met gemiddeld een 7,8.
Sport thumb|Het Olympisch Stadion aan het Stadionplein. Belangrijke sportaccommodaties zijn:
het Olympisch Stadion aan het Stadionplein; de Apollohal op de hoek van de Stadionweg en de Apollolaan; het Frans Otten Stadion bij het IJsbaanpad; Sportpark Olympiaplein; Sporthal De Pijp; Sporthallen Zuid bij het IJsbaanpad; het Zuiderbad aan de Hobbemastraat.
Begraafplaatsen Huis te Vraag aan de Rijnsburgstraat; Begraafplaats aan de Fred. Roeskestraat; Zorgvlied aan de Amsteldijk.