thumb|IJburggebied rond 1916, met links het baggerdepot dat later Zeeburgereiland werd thumb|Luchtfoto uit 1944 met de marinehaven voor watervliegtuigen.
Het Zeeburgereiland is een driehoekig eiland aan de oostkant van Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het ligt tussen de Oranjesluizen en de Diemerzeedijk en wordt aan de oostzijde begrensd door het Buiten IJ.
Geschiedenis In 1866 werd begonnen met de bouw van een 1,4 km. lange dijk, die het IJ zou afsluiten van de Zuiderzee. In de dijk werden de Oranjesluizen aangebracht, die in 1872 open gingen. Langs de vaargeul naar de sluizen werd vanaf 1890 een strekdam aangelegd. Het gebied achter deze dam werd gebruikt als opslaggebied voor bagger. Zo ontstond tegen 1900 het Zeeburgereiland.https://www.amsterdam.nl/nieuws/erfgoed-week/schietbaan-zeeburgereiland/ De zuidkant daarvan was vanaf 1907 in gebruik als militair exercitieterrein met een 300 meter lange schietbaan voor het 7e Regiment Infanterie, dat gelegerd was in de Oranje-Nassaukazerne. In 1916 kwam aan de noordkant van het eiland een basis voor watervliegtuigen van de Marineluchtvaartdienst: het Marinevliegkamp Schellingwoude. Onder de Duitse bezetting werd het geheel omgedoopt tot Fliegerhorst Schellingwoude en versterkt met bunkers. Na de bevrijding bleef Defensie het eiland nog gebruiken tot 1968.
In de jaren zeventig werd de Rioolwaterzuiveringsinrichting Oost aangelegd op het voormalige militaire terrein tussen de Zuiderzeeweg en de toen nog toekomstige ringweg. In 2006 is ter vervanging hiervan een nieuwe installatie in het Westelijk Havengebied in gebruik genomen. Ook was er enige bedrijvigheid, zo stonden er gebouwen van het centraal instituut voor hersenonderzoek en een laboratorium algemene plantkunde aan de andere kant van de Zuiderzeeweg.Falkplanplattegrond Amsterdam 40e druk 1980
Verkeer en vervoer In 1957 werd de Zuiderzeeweg voor het verkeer opengesteld met daarin de Amsterdamsebrug en de Schellingwouderbrug. Hierdoor kwam via het Zeeburgereiland een verbinding tussen Amsterdam-Oost en Amsterdam-Noord tot stand en werd het uit zijn isolement verlost. Vier jaar later kwam er ook een busverbinding, sinds 1983 rijdt er bus 37. In 2024 kreeg de lijn bij de Sluisbuurt een extra halte.
Sinds 1990 sluiten ook de Zeeburgerbrug en de Zeeburgertunnel, als onderdeel van de Ringweg Oost, aan op het Zeeburgereiland. In dat jaar werd het eiland naamgever van het toenmalige stadsdeel Zeeburg.
Sinds 1997 verbindt de Piet Heintunnel Zeeburg met het Oostelijk Havengebied. Sinds 2001 vormt de Enneüs Heermabrug de verbinding met het Steigereiland van de nieuwe wijk IJburg. In 2005 is tramlijn 26 hier gaan rijden, in eerste instantie met een enkele halte Zuiderzeeweg ter hoogte van de gelijknamige straat. In augustus 2015 kreeg de tram een tweede halte Bob Haarmslaan aan de oostkant van het eiland. Op het Zeeburgereiland is een opstelterrein voor de trams van deze lijn aangelegd.
Door het bebouwen van Zeeburgereiland en de uitbreiding van IJburg met woningen op Centrumeiland en Strandeiland kwamen er nog circa 20.000 inwoners bij. De bestaande capaciteit van tramlijn 26 bleek niet voldoende om het extra vervoer dat dit opleverde op te vangen. Daarom deed de gemeente in februari 2018 voorstellen voor uitbreiding. De kosten werden begroot op 330 miljoen euro.
In eerste instantie werd de dienst op de bestaande lijn uitgebreid: vanaf de zomer van 2018 ging lijn 26 in de ochtend- en avondspits 15 keer per uur rijden (vierminutendienst). Sinds de zomer van 2020 wordt met gekoppelde trams gereden en werd de frequentie verminderd door de grotere capaciteit.
Bij de oplevering van de woningen op Strandeiland wordt lijn 26 in 2025 hierheen verlengd, als ook de overige woningen op Strandeiland opgeleverd worden kan lijn 26 omstreeks 2035 daarheen verlengd worden.
Ter aanvulling op lijn 26 werd er ook gedacht aan een tweede tramverbinding tussen Amsterdam-Oost en IJburg, via het Zeeburgereiland.330 miljoen euro voor openbaar vervoer Zeeburg en IJburg, www.parool.nl; 21 februari 2018
Herontwikkeling Na sloop van het oude rioolzuiveringscomplex kwam er op de vrijkomende locatie ruimte voor woningbouw, hier is de Sportheldenbuurt gebouwd. In juli 2012 zijn de eerste heipalen voor de woningbouw geslagen. In 2013 en 2014 kwamen de eerste door zelfbouwers gerealiseerde woningen gereed. Drie grote silo's van de rioolzuivering zijn gehandhaafd.
Andere te ontwikkelen buurten zijn: Sluisbuurt Oostpunt Baaibuurt West en Oost
Categorie:Amsterdam-Oost Categorie:Wijk in Amsterdam Categorie:Kunstmatig eiland in Nederland Categorie:Amsterdams eiland