De Nationale kampioenschappen in het wielrennen op de weg worden jaarlijks verreden. Er zijn kampioenschappen op de weg en in het tijdrijden en er worden titels verdeeld in de categorieën elite (zonder of met contract - deze laatsten zijn professionals), espoirs (beloften), vrouwen en diverse jeugdcategorieën.

Achtergrond De wedstrijden worden per land georganiseerd en de verdeling van de kampioenschappen over het seizoen verschilt per land, maar traditioneel wordt in vele landen, in elk geval de meeste Europese, de wegwedstrijd voor elite-renners verreden op de zondag voor de start van de Ronde van Frankrijk. De nationale kampioen draagt tijdens het jaar volgend op het kampioenschap een speciale kampioenstrui, meestal een trui in de kleuren van de nationale vlag. Er gelden dezelfde regels als bij de regenboogtrui voor wereldkampioenen: de nationale tijdritkampioen mag zijn of haar trui alleen dragen tijdens tijdritten. Nationale kampioenen mogen de rest van hun carrière speciale bandjes, ook in de kleuren van de nationale vlag, onderaan de mouwen van het koersshirt dragen.

In het verleden was er een aparte categorie professionals en was het aantal deelnemers in een bepaald land afhankelijk van het aantal profs. Landen met weinig profs organiseerden dan ook geen apart kampioenschap; bijvoorbeeld (West-)Duitsland, Luxemburg en Zwitserland organiseerden meestal een gezamenlijke wedstrijd. Tegenwoordig is er geen aparte profcategorie meer, maar het komt wel voor dat renners uit 'kleinere' wielerlanden vanwege het gebrek aan tegenstand vaak kampioen worden en zo de helft van hun carrière in de nationale kampioenstrui rijden.

De meeste kampioenschappen vinden op een kleine omloop plaats, waarop meerdere ronden worden verreden.

Overzicht van landen met eigen artikel Albanië Antigua en Barbuda Argentinië Australië (weg) + (tijdrit) België (weg) + (tijdrit) Canada Colombia Denemarken Duitsland Estland Finland Frankrijk IJsland IsraëlItalië Japan Kazachstan Letland Litouwen Luxemburg Mauritius Mexico Namibië (weg) + (tijdrit) Nederland Nieuw-Zeeland (weg) + (tijdrit) Noorwegen Oekraïne OostenrijkPolen Portugal Rusland Slovenië Slowakije Spanje Tsjechië Verenigd Koninkrijk Verenigde Staten Wit-Rusland Zuid-Afrika Zweden Zwitserland

NK's zonder eigen artikel left|60px|De Algerijnse kampioenentrui Algerije Wegwedstrijd mannen 2026 – Hamza Amari 2025 – Yacine Hamza 2024 – Azzedine Lagab 2023 – Abdelraouf Bengayou 2022 – Islam Mansouri 2021 – Azzedine Lagab 2020 – - 2019 – Abderrahmane Bechlagheme 2018 – Youcef Reguigui 2017 – Youcef Reguigui 2016 – Abderrahmane Mansouri 2015 – Abderrahmane Mansouri 2014 – Abdelbasset Hannachi 2013 – Hichem Chaabane 2012 – Azzedine Lagab 2011 – Youcef Reguigui 2010 – Azzedine Lagab 2009 – - 2008 – Redhouane ChabaneTijdrit mannen 2026 – Yacine Hamza 2025 – Azzedine Lagab 2024 – Azzedine Lagab 2023 – Youcef Reguigui 2022 – Azzedine Lagab 2021 – Azzedine Lagab 2020 – - 2019 – Youcef Reguigui 2018 – Azzedine Lagab 2017 – Azzedine Lagab 2016 – Azzedine Lagab 2015 – Abdelkader Belmokhtar 2014 – Azzedine Lagab 2013 – Adil Barbari 2012 – Azzedine Lagab 2011 – Azzedine Lagab 2010 – Abdelmalek Madani 2009 – Abdelmalek Madani 2008 – Azzedine LagabWegwedstrijd vrouwen 2026 – Nesrine Houili 2025 – Nesrine Houili 2024 – Yasmine El Meddah 2023 – Yasmine El Meddah 2022 – Nesrine Houili 2021 – Yasmine El Meddah 2020 – - 2019 – Racha Belkacem Ben Ouanane 2018 – Racha Belkacem Ben Ouanane 2017 – Aicha Tihar 2016 – Aicha Tihar 2015 – Aicha Tihar 2014 – Aicha Tihar 2013 – Sarah AssasTijdrit vrouwen 2026 – Nesrine Houili 2025 – Nesrine Houili 2024 – Imene Maldji 2023 – Khadidja Araoui 2022 – Khadidja Araoui 2021 – Yasmine El Meddah 2020 – - 2019 – Aicha Tihar 2018 – Racha Belkacem Ben Ouanane 2017 – Aicha Tihar 2016 – Aicha Tihar 2015 – Aicha Tihar 2014 – Aicha Tihar 2013 – Aicha Tihar

left|60px|De Andorrese kampioenentrui

Andorra Wegwedstrijd mannen 2018-2026 – - 2017 – Òscar Cabanas 2016 – Guy Díaz Grollier 2015 – Julio Pintado 2014 – Noel Ruiz FerreTijdrit mannen 2018-2026 – - 2017 – Julio Pintado 2016 – Òscar Cabanas 2015 – Julio Pintado 2014 – David Albós Cavaliere 2013 – Guy Díaz Grollier 2012 – David Albós Cavaliere 2011 – David Albós Cavaliere 2010 – David Albós Cavaliere 2009 – David Albós CavaliereWegwedstrijd vrouwen 2026 – Raquel BalboaTijdrit vrouwen 2026 – Anna Albalat

left|60px|De Angolese kampioenentrui

Angola Wegwedstrijd mannen 2025 – - 2024 – Igor Alberto Silva 2023 – Igor Alberto Silva 2022 – Bruno Araujo 2021 – - 2020 – - 2019 – - 2018 – José Panzo 2017 – Igor Alberto Silva 2016 – Dário António 2015 – Igor Alberto Silva 2014 – Igor Alberto Silva 2013 – Igor Alberto Silva 2012 – Igor Alberto Silva 2011 – Igor Alberto Silva 2010 – Igor Alberto SilvaTijdrit mannen 2025 – - 2024 – Dário António 2023 – - 2022 – Dário António 2021 – - 2020 – - 2019 – - 2018 – Dário António 2017 – Dário António 2016 – Igor Alberto Silva 2015 – Igor Alberto Silva 2014 – Igor Alberto Silva 2013 – Igor Alberto Silva 2012 – Igor Alberto Silva 2011 – Igor Alberto Silva 2010 – Igor Alberto SilvaWegwedstrijd vrouwen 2025 – - 2024 – Yolanda Mendes 2023 – - 2022 – Yolanda MendesTijdrit vrouwen 2025 – - 2024 – Yolanda Mendes 2023 – - 2022 – Yolanda Mendes

left|60px|De Azerbeidzjaanse kampioenentrui Azerbeidzjan Wegwedstrijd mannen 2026 – - 2025 – - 2024 – Musa Mikayilzade 2023 – Ali Gurbianov 2022 – Elçin Əsədov 2021 – Musa Mikayilzade 2020 – - 2019 – Elçin Əsədov 2018 – Kirill Pozdnyakov 2017 – Kirill Pozdnyakov 2016 – Maksym Averin 2015 – Maksym Averin 2014 – Elçin Əsədov 2013 – Samir Cəbrayılov 2012 – Oleksandr SoeroetkovitsjTijdrit mannen 2026 – Musa Mikayilzade 2025 – - 2024 – Musa Mikayilzade 2023 – Samir Jabrayilov 2022 – Elçin Əsədov 2021 – Musa Mikayilzade 2020 – - 2019 – Elçin Əsədov 2018 – Elçin Əsədov 2017 – Elçin Əsədov 2016 – Elçin Əsədov 2015 – Maksym Averin 2014 – Elçin Əsədov 2013 – Elçin Əsədov 2012 – Elçin ƏsədovWegwedstrijd vrouwen 2026 – - 2025 – - 2024 – - 2023 – - 2022 – - 2021 – Ayan Khankishiyeva 2020 – - 2019 – - 2018 – Rinata Abdullayeva 2017 – Ulfet Nazarli 2016 – Olena Pavlukhina 2015 – Olena PavlukhinaTijdrit vrouwen 2026 – - 2025 – - 2024 – - 2023 – Viktoriya Sidorenko 2022 – - 2021 – Ayan Khankishiyeva 2020 – - 2019 – - 2018 – Ulfet Nazarli 2017 – Ulfet Nazarli 2016 – Olena Pavlukhina 2015 – Olena Pavlukhina 2014 – - 2013 – - 2012 – Elena Tchalykh

left|60px|De Bahamaanse kampioenentrui

Bahama's Wegwedstrijd mannen 2019 – Cole Tyler 2018 – Liam Holowesko 2017 – Chad Albury 2016 – Anthony Colebrook 2015 – Jay Major 2014 – Jay Major 2013 – Tracey Sweeting 2012 – Anthony Colebrook 2011 – Tracey Sweeting 2010 – Lee Farmer 2009 – Lee FarmerTijdrit mannen 2019 – Lorin Sawyer 2018 – - 2017 – Liam Holowesko 2016 – Chad Albury 2015 – Liam Holowesko 2014 – Liam Holowesko 2013 – Lee Farmer 2012 – - 2011 – Mark Holowesko 2010 – -

left|60px|De Belizaanse kampioenentrui Belize Wegwedstrijd mannen 2026 – Derrick Chavarria 2025 – Cory Williams 2024 – Cory Williams 2023 – Cory Williams 2022 – Giovanni Lovell 2021 – Justin Williams 2020 – - 2019 – Ron Vasquez 2018 – Joslyn Chavarria 2017 – Edgar Arana 2016 – Giovanni Lovell 2015 – Giovanni Lovell 2014 – Edgar Arana 2013 – Byron Pope 2012 – Roger Troyer 2011 – Byron Pope 2010 – Leroy Casasola 2009 – Marlon CastilloTijdrit mannen 2026 – Cory Williams 2025 – Cory Williams 2024 – Cory Williams 2023 – Oscar Quiroz 2022 – Oscar Quiroz 2021 – Oscar Quiroz 2020 – - 2019 – Oscar Quiroz 2018 – Giovanni Lovell 2017 – Tarique Flowers 2016 – Joel Borland 2015 – Giovanni Lovell 2014 – Edgar Arana 2013 – Edgar Arana 2012 – Byron Pope 2011 – Byron Pope 2010 – Byron Pope 2009 – Marlon CastilloWegwedstrijd vrouwen 2026 – Patricia Chavarria 2025 – Kaya Cattouse 2024 – Kaya Cattouse 2023 – Kaya Cattouse 2022 – Kaya Cattouse 2021 – Alicia Thompson 2020 – - 2019 – Kaya Cattouse 2018 – Alicia Thompson 2017 – Taralee Ordonez 2016 – Kaya Cattouse 2015 – Shalini Zabaneh 2014 – Shalini Zabaneh 2013 – Shalini ZabanehTijdrit vrouwen 2026 – Patricia Chavarria 2025 – Patricia Chavarria 2024 – Kaya Cattouse 2023 – Patricia Chavarria 2022 – Patricia Chavarria 2022 – Alicia Thompson 2021 – Nicole Gallego 2020 – - 2019 – Kaya Cattouse 2018 – Kaya Cattouse 2017 – Alicia Thompson 2016 – Alicia Thompson 2015 – Alicia Thompson 2014 – Kaya Cattouse 2013 – Shalini Zabaneh

left|60px|De Boliviaanse kampioenentrui

Bolivia Wegwedstrijd mannen 2026 – Eduardo Moyata 2025 – Eduardo Moyata 2024 – - 2023 – Freddy Gonzáles 2022 – David Rojas 2021 – - 2020 – - 2019 – - 2018 – Carlos Montellano 2017 – Bacilio Ramos 2016 – Óscar Soliz 2015 – Óscar Soliz 2014 – Óscar Soliz 2013 – Gilver Zurita 2012 – Horacio Gallardo 2011 – Victor Tarqui 2010 – Óscar Soliz 2009 – Arnold ZapataTijdrit mannen 2026 – Freddy Gonzáles 2025 – Freddy Gonzáles 2024 – - 2023 – Eduardo Moyata 2022 – Freddy Gonzáles 2021 – - 2020 – - 2019 – - 2018 – Javier Arando 2017 – Javier Arando 2016 – Óscar Soliz 2015 – Óscar Soliz 2014 – Óscar Soliz 2013 – Basilio Ramos 2012 – Óscar Soliz 2011 – Óscar Soliz 2010 – Óscar Soliz 2009 – Arnold ZapataWegwedstrijd vrouwen 2026 – Sara Torrico 2025 – Wanda Villanueva 2024 – - 2023 – Elizabeth Vasquez 2022 – Elizabeth Vasquez 2021 – - 2020 – - 2019 – - 2018 – - 2017 – - 2016 – Yeneth AmurrioTijdrit vrouwen 2026 – Abigail Sarabia 2025 – Wanda Villanueva 2024 – - 2023 – Rebeca Sarabia 2022 – Rebeca Sarabia 2021 – - 2020 – - 2019 – - 2018 – - 2017 – - 2016 – Sharon Sarabia 2015 – Karen Salazar

left|60px|De Braziliaanse kampioenentrui

Brazilië Wegwedstrijd mannen 2026 – João Pedro Rossi 2025 – Ottavio Gonzeli 2024 – Roberto Pinheiro 2023 – Caio Godoy Ormenese 2022 – Vinicius Rangel Costa 2021 – Kléber Ramos 2020 – - 2019 – Vitor Zucco Schizzi 2018 – Rodrigo Nascimento 2017 – Roberto Pinheiro 2016 – Flávio Cardoso 2015 – Everson Camilo 2014 – Antonio Garnero 2013 – Rodrigo Nascimento 2012 – Otávio Bulgarelli 2011 – Murilo Fischer 2010 – Murilo Fischer 2009 – Flávio Cardoso 2008 – Valcemar Justino Silva 2007 – Nilceu dos Santos 2006 – Soelito Gohr 2005 – Roberson Figueiredo 2004 – Renato Ruiz 2003 – Hernandes Quadri 2002 – - 2001 – Daniel Rogelin 2000 – Glauber de SouzaTijdrit mannen 2026 – Henrique da Silva 2025 – João Pedro Rossi 2024 – Diego de Jesus Mendes 2023 – Diego de Jesus Mendes 2022 – Lauro Chaman 2021 – Lauro Chaman 2020 – - 2019 – André Gohr 2018 – Lauro Chaman 2017 – Magno Nazaret 2016 – Rodrigo Nascimento 2015 – Magno Nazaret 2014 – Pedro Nicácio 2013 – Luiz Amorim 2012 – Luiz Amorim 2011 – Magno Nazaret 2010 – Luiz Amorim 2009 – Rodrigo Nascimento 2008 – Cleberson Weber 2007 – Pedro Nicácio 2006 – Pedro Nicácio 2005 – Pedro Nicácio 2004 – Luiz Amorim 2003 – Luiz Amorim 2002 – - 2001 – Cássio Freitas 2000 – Daniel GonçalvesWegwedstrijd vrouwen 2026 – Wellyda dos Santos 2025 – Talita Da Luz de Oliveira 2024 – Tamires Radatz 2023 – Ana Vitória Magalhães 2022 – Aline Fátma Mariga Cavglieri 2021 – Ana Paula Polegatch 2020 – - 2019 – Danilas Silva 2018 – Flavia Oliveira 2017 – - 2016 – Clemilda Fernandes 2015 – - 2014 – - 2013 – Luciene Ferreyra 2012 – Luciene Ferreyra 2011 – Tatiana De Oliveira 2010 – Janildes Fernandes 2009 – Janildes Fernandes 2008 – Clemilda Fernandes 2007 – Alessandra Pardial Valquiria 2006 – Erika Gramiscelli 2005 – Clemilda Fernandes 2004 – - 2003 – Uênia Fernandes Souza 2002 – - 2001 – Carla Camargo Gardenal 2000 – Carla Camargo GardenalTijdrit vrouwen 2026 – Tamires Radatz 2025 – Tamires Radatz 2024 – Ana Vitória Magalhães 2023 – Ana Paula Polegatch 2022 – Ana Paula Polegatch 2021 – Ana Paula Polegatch 2020 – - 2019 – Tamires Radatz 2018 – Tamires Radatz 2017 – Ana Paula Polegatch 2016 – Clemilda Fernandes 2015 – - 2014 – Ana Paula Polegatch 2013 – - 2012 – Luciene Ferreyra 2011 – Luciene Ferreyra 2010 – Debora Gerhard 2009 – Aline Paroliz 2008 – Camila Rodriguez 2007 – Janildes Fernandes 2006 – Debora Gerhard 2005 – Camila Rodriguez

left|60px|De Bulgaarse kampioenentrui

Bulgarije