Graz (Beiers: Gráz, Sloveens: Gradec) is de op een na grootste stad van Oostenrijk en de hoofdstad van de deelstaat Stiermarken (Steiermark) en telde per 1 januari 2025 305.314 inwoners en heeft de status van Statutarstadt. De stad is gelegen aan de Mur aan de voet van de Alpen. Graz was in 2003 de culturele hoofdstad van Europa. Graz is bekend om zijn historische binnenstad, de grootste middeleeuwse binnenstad in Midden-Europa. Deze is sinds 1999 opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Graz is een belangrijke industriestad, onder andere Magna Steyr, AVL List, Anton Paar en Andritz AG. Verder bevindt zich in Puntigam de gelijknamige brouwerij die nu onderdeel is van het Heinekenconcern. Puntigamer Bier is het meest verkochte bier in Oostenrijk. Daarnaast is Graz een economisch knooppunt voor de regio met onder meer vier universiteiten (40.000 studenten). De Technische Universiteit beschikt over een vermaarde architectuuropleiding.
Het symbool van Graz is de Uhrturm am Schlossberg, een klokkentoren die dankzij zijn ligging op de Schlossberg midden in de stad in grote delen van de stad zichtbaar is.
Graz is de geboortestad van de componist Robert Stolz en zangeres Monika Martin. Ook filmster en gouverneur Arnold Schwarzenegger is in de buurt van Graz opgegroeid. Om die reden heette het Graz-Liebenau-Stadion, waar de clubs SK Sturm Graz en Grazer AK voetballen, van 1997 tot 2005 het Arnold Schwarzenegger-stadion. Controverse over Schwarzeneggers status als voorvechter van de doodstraf maakte hieraan een einde.
Geografie Stadsdistricten thumb|center|De 17 stadsdistricten van Graz Graz is opgedeeld in 17 districten: Innere Stadt St. Leonhard Geidorf Lend Gries Jakomini Liebenau St. Peter Waltendorf Ries Mariatrost Andritz Gösting Eggenberg Wetzelsdorf Straßgang Puntigam
Klimaat
Verkeer en vervoer Grazer Verkehrsbetriebe (GVB) exploiteert zes tramlijnen, een kabelspoorweg (Schloßbergbahn) en meerdere buslijnen. De stad is een knooppunt in het intercitynetwerk van de Oostenrijkse Spoorwegen en heeft rechtstreekse verbindingen met buurland Slovenië. Het centraal station van Graz ligt niet in het eigenlijke stadscentrum, maar op ongeveer 1,5 kilometer afstand hiervan. Dagelijks maken ongeveer 40.000 passagiers vanuit 520 treinen gebruik van het station.
Verder heeft de stad een eigen vliegveld, met onder andere lijndiensten op Schiphol, Wenen en Zürich. De stad ligt nabij de A2, die Wenen met Villach en Italië verbindt. Graz wordt verder ontsloten door de Pyhrn Autobahn (A9), die het Sloveense Maribor met Salzburg en Linz verbindt.
Kunst en cultuur
Slot Eggenberg (Unesco Werelderfgoed) Universalmuseum Joanneum Alte Galerie Neue Galerie Landeszeughaus Kunsthaus Graz Johann Puch Museum Österreichischer Skulpturenpark
Geschiedenis De naam Graz is afgeleid van grad of Sloveens gradec, in de Slavische talen de aanduiding voor een burcht. In de 7e eeuw leefden hier mensen, die tot Slavische volkeren behoorden, en die in de 9e eeuw werden geassimileerd en tot het christendom bekeerd door leden van Germaanse stammen. Zie ook: Stiermarken. In 1156 werd Graz veroverd door markgraaf Ottokar III van Stiermarken, die de stad tot de hoofdstad van Stiermarken maakte.
Sport Graz was in 2003 gastheer van de Europese Kampioenschappen mountainbike. In 2010 was de stad een van de vijf speelsteden tijdens het EK handbal (mannen).
Uit Graz zijn twee voetbalclubs afkomstig die kampioen van Oostenrijk zijn geweest. SK Sturm Graz werd in 1998, 1999 en 2011 landskampioen. De club is nog steeds actief op het hoogste Oostenrijkse niveau en speelt haar wedstrijden in de Merkur Arena. Grazer AK werd in 2004 landskampioen, maar is door financiële problemen sinds 2007 op een lager niveau actief.
Politiek Communisten Graz was de eerste stad in Oostenrijk waar de communistische KPÖ opnieuw opkwam na de teloorgang van de partij midden 20e eeuw. Sinds 2003 is ze opnieuw sterk vertegenwoordigd in de stad, met tussen de 6 en 15 raadszetels. Haar grootste overwinning boekte zij tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 26 september 2021 met 28,9% van de stemmen en waarbij KPÖ-gemeenteraadslid Elke Kahr de nieuwe burgemeester werd.
Stedenbanden Graz heeft een stedenband met de volgende steden:, Twin Towns Stad Land Sinds Coventry 1948 Montclair 1950 Groningen 1964 Darmstadt 1968 Trondheim 1968 Pula 1972 Triëst 1973 Timișoara 1982 Maribor 1987 Pécs 1989 Dubrovnik 1994 Sint-Petersburg 2001 Ljubljana 2001 Zababdeh 2007
Bekende personen uit Graz Geboren
Ferdinand II (1578-1637), keizer van het Heilige Roomse Rijk Rinaldo Scarlicchio (1582-1640), bisschop van Triëst en Ljubljana, stadhouder van het hertogdom Stiermarken Margaretha van Oostenrijk (1584-1611), koningin van Spanje en Portugal Ferdinand III (1608-1657), keizer van het Heilige Roomse Rijk Anton Rintelen (1876-1946), politicus Robert Stolz (1880-1975), dirigent en componist Joseph Marx (1882–1964), componist, muziekpedagoog, pianist en muziekcriticus Karl Böhm (1894-1981), dirigent, componist Rudolf Hiden (1909-1973), voetballer Alexander Götz (1928-2018), politicus Heinz Fischer (1938), bondspresident van Oostenrijk (2004-2016) Helmut Marko (1943), Formule 1-coureur, hotelier, jurist John Ruggie (1944-2021), politicoloog Getty Kaspers (1948), Nederlands zangeres Werner Schwab (1958-1994), toneelschrijver Elke Kahr (1961), politica Ralph Hasenhüttl (1967), voetballer en voetbaltrainer Zoran Lerchbacher (1972), darter Alexander Harkam (1981), voetbalscheidsrechter Marion Kreiner (1981), snowboarder Andreas Matzbacher (1982-2007), wielrenner Emanuel Pogatetz (1983), voetballer Christoph Leitgeb (1985), voetballer Sebastian Prödl (1987), voetballer Christian-Petru Ciochirca (1989), voetbalscheidsrechter Jakob Semler (1991), voetbalscheidsrechter Cornelia Hütter (1992), alpineskiester Florian Kainz (1992), voetballer Michael Gregoritsch (1994), voetballer Valentino Lazaro (1996), voetballer Isabella Kresche (1998), voetbalster Hannes Wolf (1999), voetballer Celina Degen (2001), voetbalster Louise Schöffel (2001), voetbalster Samson Baidoo (2004), voetballer Luca Weinhandl (2009), voetballer
Overleden
Annibale Padovano (1527-1575), Venetiaans componist en hofkapelmeester in Graz Giovanni Francesco Anerio (1567-1630), Italiaans componist en priester Jakob Lorber (1800-1864), Oostenrijks mysticus Alexius Meinong (1853-1920), Oostenrijks filosoof en psycholoog Carl Stooss (1849-1934), Zwitsers jurist en hoogleraar Wladimir Köppen (1846-1940), Duits geograaf, meteoroloog, klimatoloog en botanicus Werner Schwab (1958-1994), (toneel)schrijver Jochen Rindt (1942-1970) Formule 1-coureur
Galerij
Externe links Officiële website van de stad Graz
Categorie:Werelderfgoed in Oostenrijk Categorie:District van Stiermarken Categorie:Hoofdstad van een Oostenrijkse deelstaat