Choni (Georgisch: , ) is een gemeente in het westen van Georgië met ruim 21.000 inwoners (2024), gelegen in de regio Imereti. De gelijknamige stad is het bestuurlijk centrum van de gemeente. Choni heeft een oppervlakte van 428,5 km² en is gesitueerd in het Colchis-laagland op de overgang naar de Grote Kaukasus, waar diepe rivierkloven zijn.

Geschiedenis miniatuur|links|Oejezd Koetais in 1886 met district Choni (V). Het gebied van het hedendaagse Choni is net als omliggende gebieden al sinds de oudheid bewoond en was onderdeel van het historische Colchis. Er zijn in het gebied archeologische vondsten gedaan van onder andere munten uit de 3e eeuw v.Chr. en er liepen belangrijke karavaanroutes door het gebied.

Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied rond de grens van het koninkrijk Imeretië en het vorstendom Mingrelië. Het werd eeuwenlang feitelijk gedomineerd door het Ottomaanse Rijk, maar vanaf de 18e eeuw verloren zij het gezag.

Russisch gezag In 1810 werd Imeretië door het Russisch Rijk geannexeerd en werd de Russische bestuurlijke indeling ingevoerd, die de basis legde voor de hedendaagse indeling. Het gebied van Choni werd in 1846 een van de vijf gemeentelijk districten (oetsjastok) in de provincie Koetais van het gouvernement Koetais. Hiermee werden de contouren van de moderne gemeente geschapen. De plaats Choni was het bestuurlijk centrum van het district.

Moderne indeling Na de val van het Russische Rijk met de revolutie van 1917 en tijdens de Democratische Republiek Georgië bleef het district in deze vorm bestaan tot de grote bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930. In 1930 werd in de Georgische sovjetrepubliek de moderne bestuurlijke eenheid Choni als rajon (district) opgericht, met de plaats Choni als districtscentrum.

Rond 1936 werd Choni hernoemd naar de revolutionair Alexander Tsoeloekidze (1876-1905) die in de plaats Choni geboren was. In 1990 werd tijdens de de-sovjetisering van toponiemen de naam Choni teruggegeven. Na de onafhankelijkheid van Georgië werd het district in 1995 ingedeeld bij de nieuw gevormde regio Imereti, en werd het district in 2006 omgevormd tot gemeente.

Geografie miniatuur|Okatsekloof De gemeente ligt in het westen van de regio Imereti en grenst rondom aan vijf gemeenten. In het westen ligt de regio Samegrelo-Zemo Svaneti (gemeenten Abasja en Martvili) met de rivier Tschenistskali als voornaamste begrenzing. In het noorden ligt de gemeente Tsageri (regio Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti). Aan de oostkant ligt de gemeente Tskaltoebo en in het zuiden Samtredia.

Colchislaagland en kalksteenrotsen Het zuidelijke deel van de gemeente ligt in het Colchis-laagland terwijl de noordelijke helft in het Noordelijke Colchis Heuvelland,, de uitlopers van het Egrisigebergte en het Chvalmi kalksteenmassief ligt. Het Chvalmi kalksteenmassief ligt tussen het Egrisigebergte en het Ratsjagebergte en vormt de doorgang van de rivieren Tschenistskali en Rioni uit de Grote Kaukasus het Colchis-laagland in. Het laagland in de gemeente loopt vanuit het zuiden naar het noorden op van 60 meter boven zeeniveau naar 170 meter bij Matchodzji.

Verder naar het noorden bereiken de uitlopers van het Egrisigebergte in de gemeente een maximale hoogte van 2437 meter boven zeeniveau. Er liggen in het noorden van de gemeenten ook verschillende rivierkloven in het kalksteen uitgeslepen, waaronder de Okatsekloof.

Demografie De gemeente Choni telde 21.763 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van bijna acht procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het aantal inwoners in de hoofdplaats Choni nam in deze periode licht toe. Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Choni 1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2024 Gemeente Choni - - 36.882 32.548 32.718 37.968 34.979 31.749 23.570 21.763 Choni - 9.347 9.801 10.793 11.347 14.549 14.425 11.315 8.987 9.081Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden. Noot:

Etniciteit en religie De bevolking van de gemeente was volgens de volkstelling van 2024 vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,4 procent). De belangrijkste etnische minderheden waren enkele tientallen Russen, Armeniërs en Oekraïners. Vrijwel alle inwoners waren volgens de volkstelling oosters-orthodox (98,4 procent). De enige significante religieuze minderheid waren moslims (1,0 procent) en enkele tientallen jehova's.

Administratieve onderverdeling miniatuur|Gemeentehuis in Choni De gemeente Choni is administratief onderverdeeld in 11 gemeenschappen (, temi) met in totaal 39 dorpen (, sopeli) en één stad (, kalaki), het bestuurlijk centrum Choni.

Bestuur De gemeenteraad van Choni (Georgisch: , ) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten. Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) Partij 2014 2017 2021 2025   Georgische Droom (GD) 13 18 20 27   Verenigde Nationale Beweging (UNM) 12 1 5   Europees Georgië (EG) 8 4   Overige partijen 2 1 1 1 Totaal 27 28 30 28

Bezienswaardigheden miniatuur|Kintsjchawaterval Okatsekloof. Bij het dorpje Gordi is een zogeheten 'hangend pad' van 780 meter langs de bovenkant van de kloof gebouwd en is er een zwevend uitzichtspunt. Er is een wandelrute door Dadianibos, een parkachtig bos dat in de 19e eeuw is aangelegd door de adel Dadiani. Kintsjchawaterval. Dieper in de kloof van de Oktaserivier zijn meerdere grote en kleinere watervallen te bezoeken, waarvan de Kintsjcha bij het gelijknamige dorp de meest spectaculaire is met een 70 meter vrije val van een ruim 100 meter hoge kalksteenklif.

Vervoer In de gemeente Choni komen verschillende regionaal belangrijke wegen voor het noordelijke deel van het Colchis-laagland samen. De belangrijkste voor de bereikbaarheid van Choni is de nationale route Sh12 die van zowel Samtredia als regiohoofdstad Koetaisi Choni ontsluiten vanaf landelijke infrastructuur. De Sh5 verbindt de gemeentelijke hoofdplaats Choni met Senaki en andere delen van Samegrelo-Zemo Svaneti. De Sh52 verbindt de gemeente met Tskaltoebo en de Sh53 met Martvili.

Externe links Website gemeente Choni

Referenties

Categorie:Gemeente in Georgië Categorie:Imereti