William Butler Yeats (Sandymount bij Dublin, 13 juni 1865 – Roquebrune-Cap-Martin, 28 januari 1939) was een Iers dichter, toneelschrijver en mysticus. Hij was ook een Iers senator in de jaren twintig. Er wordt meestal naar hem verwezen als W.B. Yeats. William Butler Yeats was een zoon van de schilder John Butler Yeats (1839–1922). Zijn broer was de beeldend kunstenaar Jack Butler Yeats en zijn beide zussen Lily (borduurster) en Elizabeth (drukker) werkten bij de Dun Emer press drukkerij.
Biografie Yeats is geboren in Sandymount, nabij Dublin. Hij bracht zijn kindertijd door in County Sligo en studeerde poëzie op jonge leeftijd waarbij hij werd geïnspireerd werd door Ierse legende-verhalen. Zijn beroemdste gedicht is The Lake Isle of Innisfree. In 1916 kocht Yeats een kasteel in Galway voor £35. Hij was gecharmeerd van het gebouw en werd verliefd op de landelijke ligging. Yeats liet het uitgebreid renoveren en doopte het kasteel om tot Thoor Ballylee. De volgende twaalf jaar deed het dienst als zijn zomerverblijf. De stille locatie aan de rivier was voor Yeats een inspirerend toevluchtsoord, weg van de wereld, waar hij meerdere gedichten schreef, waaronder The Tower en The Winding Stair. Andere bekend geworden gedichten van zijn hand zijn The Second Coming en Sailing to Byzantium.
De Dun Emer Press, die geëxploiteerd werd door zijn zusters Elizabeth en Lily en Evelyn Gleeson, drukte boeken in beperkte oplage, met de hand op de wijze van The Kelmscott Press van William Morris. De gepubliceerde teksten werden geschreven of geselecteerd door William Butler Yeats, die literair redacteur was van de drukkerij en die ook haar activiteiten subsidieerde, waardoor de winstgevendheid ontbrak.
Yeats won de Nobelprijs voor Literatuur in 1923 "voor zijn altijd geïnspireerde poëzie, die in een uiterst kunstzinnige vorm uitdrukking geeft aan de geest van een heel volk."
Eind 1938, in de winter, verliet hij Ierland in slechte gezondheid. Hij overleed te Roquebrune, met uitzicht op Monaco, op 28 januari 1939, en werd daar begraven. In september 1948 werd zijn stoffelijk overschot naar Ierland overgebracht en opnieuw begraven, nu op de begraafplaats van zijn grootvaders parochie in Drumcliffe. Een steen met inscriptie zoals Yeats had aangegeven markeert de plaats: Cast a cold Eye / On Life, on Death. / Horseman pass by!
Bibliografie 1886 - Mosada. A dramatic poem (Digitale versie) 1888 - Fairy and Folk Tales of the Irish Peasantry (Digitale versie). In 1973 uitgegeven o.d.t.: Fairy and folktales of Ireland. samenvoeging van: Fairy and folktales of the Irish countryside en Irish fairy tales. In 1981 vert. door Hilde Lichtendahl als: Ierse elfenverhalen en andere volksvertellingen uit Ierland 1889 - The Wanderings of Oisin and Other Poems 1891 - Representative Irish Tales (Digitale versie) 1891 - John Sherman and Dhoya (Onder het pseud. Ganconagh) (Digitale versie) 1892 - Irish Faerie Tales 1892 - The Countess Kathleen and Various Legends and Lyrics (versdrama) (Digitale versie, 1893). In 1941 vert. door A. Roland Holst als: De gravin Catelene (Digitale versie) 1893 - The celtic twilight. Men and women, dhouls and faeries (Digitale versie) 1894 - The Land of Heart's Desire (Digitale versie) 1895 - Poems. In 1955 vert. door A. Roland Holst als: Verzen (Digitale versie) 1897 - The Secret Rose 1899 - The Wind Among the Reeds (Digitale versie) 1900 - The Shadowy Waters (Digitale versie, 1901) 1902 - The hour-glass; Cathleen ni Houlihan; The pot of broth (Digitale versie, 1904) 1903 - Ideas of Good and Evil (Digitale versie) 1904 - In the Seven Woods. Being poems chiefly of the Irish heroic age (Digitale versie) 1907 - Discoveries; a volume of essays (Digitale versie) 1910 - The Green Helmet and Other Poems (Digitale versie) 1912 - The Cutting of an Agate (Digitale versie) 1913 - Poems Written in Discouragement, 1912-1913 (Digitale versie) 1914 - Responsibilities: Poems and a play (Digitale versie) 1916 - Reveries Over Childhood and Youth (Digitale versie) 1918 - Per Amica Silentia Lunae (Digitale versie) 1919 - The Wild Swans at Coole (Digitale versie) 1921 - Michael Robartes and the Dancer (Digitale versie) 1921 - Four Plays for Dancers (Digitale versie) 1921 - Four Years (Digitale versie) 1924 - The Cat and the Moon 1925 - A Vision (Digitale versie, 1937) 1926 - Estrangement 1926 - Autobiographies. In 1985 vert. door Sjaak Commandeur en Rien Verhoef als: Autobiografieën 1927 - October Blast 1928 - The Tower (Digitale versie, 1928) 1929 - The Winding Stair 1933 - The Winding Stair and Other Poems (Digitale versie). N.a.v. in 1999 vert. door J. Eijkelboom als: Al keert het grote zingen niet terug. Gedichten. Engelse tekst met daarnaast Nederlandse vertaling 1934 - Collected Plays 1935 - A Full Moon in March 1938 - New Poems 1936-1939 - Last Poems ???? - Never give all the heart. Vert. in 1982 door A. Roland Holst en J. Eijkelboom als: Geef nooit het hele hart. Engelse teksten en Nederlandse vertaling tegenover elkaar 2000 - De mooiste van William Butler Yeats. Vert. door Koen Stassijns ... et al. Engelse en Nederlandse tekst
Vertalingen W.B. Yeats, De spiraal. Dertien gedichten vertaald door Paul Claes, Vleugels 2017
Categorie:Iers dichter Categorie:Iers schrijver Categorie:Geschiedenis van Ierland Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur