Nicolaas Pieneman (Amersfoort, 1 januari 1809 – Amsterdam, 30 december 1860) was een Nederlandse schilder en lithograaf.Vader Jan Willem Pieneman en moeder Anna Embroek lieten hem op 15 januari 1809 dopen in de Nederlands Hervormde kerk te Amstersfoort, waarbij tevens zijn geboortedatum werd vermeld.
Pieneman kreeg een opleiding van zijn vader Jan Willem Pieneman (1779-1853) en was ook leerling aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Amsterdam. Hij kreeg les van Jean Baptiste Madou.
Pieneman was een specialist in het schilderen van recente historische gebeurtenissen en van portretten. Hij was goed bevriend met koning Willem II en schilderde talrijke portretten van leden van de koninklijke familie. Hij gaf les aan diverse Nederlandse kunstenaars.
Pieneman was lid van de Vierde Klasse van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letteren en Schoone Kunsten en vanaf 1852 van Artis Natura Magistra. Hij was ook lid van de kunstenaarsvereniging De Maatschappij Arti et Amicitiae. Hij was ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, Commandeur van de Orde van Adolf van Nassau en tevens opgenomen in de Orde van de Poolster.
De Pienemanstraat in Amsterdam is naar hem vernoemd. alt=Nicolaas Pieneman, Portret, 1850|miniatuur|Nicolaas Pieneman, Portret, 1850
Werken
Werk in openbare collecties (selectie) Rijksmuseum AmsterdamObjecten in het Rijksmuseum
Portret van een jonge dame door Nicolaas Pieneman, gesigneerd 1850
Categorie:Nederlands kunstschilder Categorie:Nederlands lithograaf Categorie:Kunstschilder van de romantiek