Eernegem is een dorp in de Belgische provincie West-Vlaanderen en een deelgemeente van Ichtegem, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Eernegem ligt tussen Ichtegem-centrum en de stad Gistel. thumb|left|Sint-Medarduskerk

Geschiedenis De oudste archeologische sporen dateren uit de bronstijd en de ijzertijd. Luchtfoto's tonen de locaties van grafheuvels uit deze tijdvakken. Uit het Romeinse tijdvak zijn geen overblijfselen bekend, hoewel de door de Romeinen aangelegde Zeeweg vlak langs Eernegem loopt. Het noordwestelijk deel van het grondgebied werd nog getroffen door overstromingen, de Duinkerke-transgressies

Eernegem werd voor het eerst schriftelijk vermeld in 1119 als Eringhem. Deze naam is van Frankische oorsprong. Algemeen wordt aangenomen dat de betekenis ervan is woonplaats ('gem' verwijst naar 'heem') van de nakomelingen (inga) van Arnjo. Deze Arnjo zou dan de man geweest zijn die hier een eerste nederzetting heeft gebouwd. Later werd er bij zijn hoeve een kerk gebouwd. Sommigen beweren dat dit al gebeurde tijdens de kerstening van de streek door de heilige Medardus in de 6de eeuw. Vandaag gaat men er echter van uit dat de kerstening van Eernegem niet voor de negende eeuw is geschied. Tussen 750 en 900 zou de dorpskern zijn ontstaan.

Gedurende de 12e en 13e eeuw werden de woeste gronden (wastines) grotendeels ontgonnen. Ook werden er kapellen, waaronder de Sint-Medarduskapel, gesticht. Omtrent de bestuurlijke geschiedenis werd in 1133 voor het eerst een heer van Eernegem vermeld, en wel een zekere Zeger van Eernegem. Vanaf 1190 werd melding gemaakt van een molen. Archeologische onderzoekingen legden meerdere edelmanshuizen bloot en ook kent het dorp een aantal omgrachte hoeven.

De godsdiensttwisten leidden ook in Eernegem tot verwoestingen door troepen van beide zijden, zoals in 1578. Vanaf 1604, toen Oostende werd ingenomen door de Spaansgezinden, kwam er weer vrede en in 1624 begon de herbouw van de kerk. De 17e eeuw bracht veel oorlogshandelingen met zich mee, en pas na de Spaanse Successieoorlog brak weer een tijd van economische vooruitgang aan. In 1771 kwam de weg van Wijnendale naar Diksmuide gereed, terwijl in 1775 ook de weg van Wijnendale naar Oostende in gebruik werd genomen.

In 1785 werd een stokerij in gebruik genomen, welke tot de jaren 40 van de 19e eeuw in productie bleef.

Tussen 1840 en 1850 vond een crisis in de vlasnijverheid plaats, waardoor vele bewoners in armoede vervielen. Einde 19e eeuw werden een aantal kastelen op het grondgebied van Eernegem gebouwd door rijke stedelingen. Van 1868 tot 1963 bezat Eernegem een spoorwegstation. In 1972 werd het gebouw gesloopt. Bij dit station lag de Stationsput welke zoet water leverde voor de locomotieven te Oostende, hetwelk met een pijpleiding werd aangevoerd. Tegenwoordig is dit een recreatiegebied.

In 1925 kwam er een nieuw industrieel bedrijf: de Alibel (Alimentaire Belge). Het was een conservenfabriek, terwijl er ook koek en chocolade werd vervaardigd. In 1950 sloot dit bedrijf. In 1902 kwam er ook een olieslagerij, Roelens.

Demografische ontwikkeling

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Eernegem en de Tweede Wereldoorlog Op 8 juli 1944 maakte de inslag van een V-1 de eerste dodelijke slachtoffers in België. De bom ontplofte in de Westkerkestraat te Eernegem. De dodelijke slachtoffers waren Edward Dereere (62) en zijn zoon Omer (33), samen met hun buurvrouw Margriet Vanthournout (26). De Duitse bezetters hielden het feit geheim voor de getroffen bevolking, dat het hier om een mislukte lancering van dit wapen ging.

Beroepen en gebruiken Eernegem heeft een reputatie opgedaan als het dorp van de kasseileggers. Aan het Kasseileggersplein staat Mutse op een sokkel in de vorm van een kassei. De aanleg van de steenweg Oostende-Wijnendale rond 1765 was voor veel Eernegemnaren waarschijnlijk de aanzet om straatmaker te worden. Bij een volkstelling in 1847 waren er nog maar 4 mannen die zich 'kalsijder' noemden. Honderd jaar later waren het er meer dan 180. Anno 1999 was het aantal weer geslonken tot 22. Vaak werd het beroep uitgeoefend door verschillende leden van eenzelfde familie en werd van het vader op zoon doorgegeven. In het spoor van Mutse kwamen er nieuwe volksliederen en aantal gastronomische delicatessen: chocolade, vlees, taart, bier, paté, ... Veel kasseileggers zijn vandaag de dag lid van de schuttersgilde. Zij hebben hun lokaal in de Buuzestove.

Natuur Eernegem ligt in Zandig Vlaanderen op een hoogte van 3,5 tot 19 meter, en wel in het Houtland, maar veel bossen zijn er niet meer terug te vinden. In het noorden is een lager moerasgebied te vinden. Wel zijn er in Eernegem twee belangrijke groenzones: de Statieput en de Groene 62. Er zijn diverse beekjes die in noordelijke richting afwateren op de Bourgognevaart of de Moerdijkvaart.

Carnaval Op 8 maart 2025 was de allereerste editie van het Carnaval te Eernegem. De opeenvolgende jaren zal het Carnaval gehouden worden in de deelgemeenten. In 2026 in Ichtegem en het jaar daarna te Bekegem.

Tijdens de stoet waren verschillende organistaties aanwezig met hun praalwagen. Bijvoorbeeld Chiro Eerngem, KLJ, KSA en verschillende carnavalsverenigingen. Na de stoet werd er snoep gestrooid op de Markt door de politieke leiders van Eernegem.

Er kwam veel kritiek op carnaval.

Bezienswaardigheden Statieput, een vijver en gemeentelijke groendomein Buuzestove Door Eernegem loopt een deel van de Groene 62, een fietsroute op de voormalige spoorlijn tussen Torhout en Oostende. Mutse Torenhof Sint-Medarduskerk Wijk Moerdijk Gildhof Onderpastorie Omwalde hoeves Zeeweg Brugse Heirweg Pompentoren Vroegere postgebouw Bogaertsmolen Kasteel Bourgogne Hazewindkasteel Kasteel van Moerbeek Begraafplaats van Eernegem Het Radiomuseum Huize Anna Mahieu Rodekasteel

Politiek Eernegem had tot de gemeentelijke fusies van 1977 een eigen gemeentebestuur. Burgemeesters waren: 1800-1813: Jacobus Antonius Venmans 1813-1818: Antoine Mergaert 1819-1825: Franciscus Stael 1825-1826: Pieter Farazijn 1826-1830: Jean-Baptiste Deville 1830-1838: Franciscus Devolder 1838-1839: Pieter Pottier (plaatsvervangend) 1840-1848: Franciscus Cools 1848-1852: Joseph Van Sieleghem 1852-1854: Ferdinand Vermeersch (tijdelijk gemeenteraadsvoorzitter) 1855-1872: Gustave Van Sieleghem 1872-1884: Charles Daras 1884-1897: Hector Olleviers 1897-1906: Justin Boedts 1906-1911: Emiel Cools 1911-WO I: Alfons Pierloot WO I: August Inghelbrecht (dienstdoend) WO I-1921: vacant 1921-1949: Julien Boedts 1949-1968: Boudewijn Vandervennet 1968-1970: Louis Schatteman 1971-1976: Omer Simoen

Bekende Eernegemnaren Xavier Buisseret (1941-2020), politicus Stern Demeulenaere (Roeselare 1965), politica (Open Vld) Rik Samaey (Oostende 1960), basketballer Johan Verstreken (Oostende 1964), presentator en politicus (CD&V) Wim Vansevenant (Diksmuide 1971), wielrenner Jurgen Van De Walle (1977), wielrenner

Nabijgelegen kernen Westkerke, Bekegem, Aartrijke, Ichtegem, Koekelare

Externe links Website van de gemeente Website over geschiedenis van Eernegem Inventaris Onroerend Erfgoed Ten Oorlog en Eernegem

Categorie:Ichtegem Categorie:Plaats in West-Vlaanderen