Circuit de Spa-Francorchamps is een racecircuit in de gemeente Stavelot, provincie Luik in België.
Geschiedenis thumb|Het circuit in 1922 thumb|Raidillon en Eau Rouge (2014) Voor het eerste circuit van 14 km werd vanaf 1921 gebruikgemaakt van de openbare weg tussen Francorchamps en Malmedy tot Burnenville, daarna de weg naar Stavelot tot Masta en vandaar via de Route de l' Eau rouge naar Francorchamps. De eerste wedstrijd voor motoren werd georganiseerd in 1921, de eerste autorace kwam er in 1922. In 1924, één jaar na Le Mans, vond de eerste 24-urenwedstrijd voor auto's plaats.
Vanaf 1950 werd jaarlijks de Grand Prix Formule 1 van België georganiseerd. Na enkele dodelijke ongevallen in de jaren 60 werd het protest van de coureurs tegen het ultrasnelle en onveilige circuit steeds groter, in 1969 bleef de F1 voor het eerst weg, en in 1970 werd voorlopig de laatste Grand Prix gereden. In afwachting van de bouw van een vernieuwd circuit zou België het ook in 1971 zonder F1 moeten stellen, daarna werd uitgeweken naar de circuits van Nijvel (in 1972 en 1974) en Zolder (1973, 1975 tot en met 1982 en 1984). Andere races zoals de 24-urenwedstrijd en de 1000 km van Spa-Francorchamps bleven echter doorgaan op het oude tracé, tot in 1979 het vernieuwde, ingekorte en bochtigere circuit, van 7 km lengte in gebruik genomen werd.
Op het circuit werd overigens ook de Grand Prix-wegrace van België verreden, een wedstrijd voor de Grand Prix motorfietsen.
Omdat aanpassingen aan stands en in verband met de veiligheid nog niet uitgevoerd waren, kwam de Grote Prijs F1 van België echter pas in 1983 terug naar Francorchamps. In 1984 organiseerde Zolder een laatste keer de Grand Prix, waarna hij tot op heden zijn stek vond in Francorchamps.
Tot 2000 bestond ook het nieuwe tracé nog voor zowat de helft uit openbare gewestwegen, toegankelijk voor het verkeer buiten de wedstrijddagen. Sinds 2000 is het circuit een permanent afgesloten racecircuit en werd een nieuwe openbare weg aangelegd ten oosten van het circuit.
Motoren, race- en toerismewagens die gereden hebben op het circuit kunnen bekeken worden in het Museum van het circuit van Spa-Francorchamps in de abdij van Stavelot te Stavelot.
Gewestwegen Delen van de gewestwegen die deel uitmaakten van het circuit waren de N62, thans wordt dit weggedeelte aangeduid als N62b, N605 en N640. Alleen in het geval van de N62 is er een alternatief voor aangelegd, de huidige N62c. De N605 die volledig op het circuit lag is in zijn geheel verdwenen. Voor het gedeelte van de N640 was er al een andere route beschikbaar.
Ligging thumb|Luchtfoto van het circuit Het circuit van Spa-Francorchamps wordt door veel coureurs beschouwd als het mooiste circuit ter wereld. Het is ondanks vernieuwingen een authentiek en historisch racecircuit dat de natuurlijke glooiingen van het landschap volgt.
Er zijn twee pitlanes in Francorchamps. De oorspronkelijke pitlane ligt beneden na La Source en voor de Raidillon met de uitgang na die bocht. De nieuwe, die gebouwd werd voor de Formule 1, begint bovenaan halverwege de Busstop met de uitgang vlak na La Source.
De Raidillon aan de Eau Rouge (vaak wordt de gehele bochtencombinatie foutief Eau Rouge genoemd, terwijl alleen het kleine knikje onderaan de heuvel Eau Rouge heet), is wellicht het bekendste deel van het circuit. Het is een lange bocht, net na de oude pitlane, die de renners rechts naar boven het dennenbos inleidt. In de Formule 1 wordt deze bocht normaal gesproken vol gas genomen.
De La Source is een haarspeldbocht, vlak voor de oude pitlane. De bocht gaat rechts naar beneden, F1 wagens halen er tijdens de race ongeveer 70 à 75 km/u. Zijn ligging kort na de start- en finishlijn geeft bij de start van de F1 wedstrijden wanneer de wagens in peloton de bocht inrijden regelmatig aanleiding tot aanrijdingen.
De Busstop is een omstreden chicane die werd ontworpen om de snelheid voor het aansnijden van La Source naar beneden te halen. De naam voor de chicane verwijst naar de bushalte die er op deze plek was toen het circuit nog deels uit openbare wegen bestond. De aanleg, enkele jaren na de ingebruikname van het nieuwe tracé in 1979, was een veiligheidsvereiste om de Formule 1 terug naar Spa-Francorchamps te halen. Om het nodige geld voor de bouw te bekomen werd de aanleg voorgesteld als een werk van openbaar nut, namelijk de bouw van een nieuwe bushalte en opslagplaats van strooizout, zodat geput kon worden uit het budget van het ministerie van Openbare Werken en kon men verzet uit Vlaamse hoek, waar de F1 sinds 1973 thuis was op het circuit van Zolder, omzeilen.
Tabaksreclame In 2003 verdween de Grote Prijs van België voor een jaar van de kalender onder druk van F1-baas Bernie Ecclestone omdat België niet langer tabaksreclame toeliet. Na veel heisa kwam er een politiek compromis uit de bus zodat er sinds 2004 weer F1-wagens rijden in de Ardennen.
Vernieuwd circuit
2007 De gehele infrastructuur op en langs het Circuit van Spa-Francorchamps werd in 2007 vernieuwd. Ook enkele stukken van het tracé werden heraangelegd. Zo is de befaamde Busstop-chicane vervangen door een bocht van 90° naar rechts, die toegang geeft tot de vernieuwde pitsingang, terwijl men voorheen vooraleer men de Busstop links opreed, rechtdoor naar de pitsstraat reed. Deze vernieuwingen kwamen er onder druk van de FIA en Bernie Ecclestone, als voorwaarde om de Belgische Formule 1-Grand Prix terug op de kalender te zetten. In 2006 was er geen Grand Prix, onder andere omwille van de achterop hinkende infrastructuur, vooral in vergelijking met de recenter aangelegde circuits.
2022 In 2022 werden er ingrijpende wijzigingen doorgevoerd aan het circuit om de veiligheid te verbeteren en nieuwe tribunes te voorzien. Er werd 80 miljoen euro geïnvesteerd in het project. Het bekende chalet aan de Raidillon moest plaats maken voor een grotere asfaltstrook om ongelukken waarbij wagens terug de baan op geslingerd worden te vermijden. Ook werd in de bocht een nieuwe grote tribune gebouwd. Bocht 10 kreeg een volledig nieuwe uitloopstrook. Bocht 11 werd ook aangepakt, hier maakte grind in de uitloop strook opnieuw zijn intrede en werd een alternatieve apex voorzien voor de motorraces.
Lay-outs en kenmerken Het originele circuit van voor de Tweede Wereldoorlog is ontworpen door Jules de Thier en Henri Langlois van Ophem. De lay-out van de baan is in de loop der jaren verschillende malen veranderd. De grootste verandering was in 1979, toen de circuitlengte met de helft werd ingekort.
Jaartal Lengte Naam 1922 – 1938 14982 m Spa-Francorchamps 1939 – 1957 14120 m Spa-Francorchamps 1958 – 1978 14100m Spa-Francorchamps 1979 – 1980 6947 m Spa-Francorchamps 1981 – 1993 6940 m Spa-Francorchamps 1994 7001 m Circuit de Spa-Francorchamps 1995 – 2003 6968 m Circuit de Spa-Francorchamps 2004 – 2006 6976 m Circuit de Spa-Francorchamps 2007 – heden 7004 m Circuit de Spa-Francorchamps
Plattegronden
Het parcours met een lengte van 7,004 km stamt uit 2007. Het hoogteverschil is 102,2 meter en er zijn in totaal 20 bochten:
La Source (1) Bocht 2 Raidillon Eau Rouge (3) Raidillon Eau Rouge (4) Raidillon Eau Rouge (5) Bocht 6 en Kemmel Les Combes (7) Les Combes (8) Les Combes (9) Bruxelles (voorheen Rivage) (10) Jacky Ickx (11) Pouhon (12) Bocht 13 Campus (voorheen Fagnes) (14) Bocht 15 Stavelot (16) Blanchimont (17) Blanchimont (18) Bus Stop Chicane (19) Bus Stop Chicane (20)
Winnaars Formule 1 thumb|Publiek langs de Kemmel straight, 2005 Jaar Winnaar Winnende constructeur Aantal ronden Totale tijd 1950 Juan Manuel Fangio Alfa Romeo 35 2:47:26.0 1951 Nino Farina Alfa Romeo 36 2:46:06.2 1952 Alberto Ascari Ferrari 36 3:03:46.3 1953 Alberto Ascari Ferrari 36 2:48:30.3 1954 Juan Manuel Fangio Maserati 36 2:44:42.4 1955 Juan Manuel Fangio Mercedes 36 2:39:29.0 1956 Peter Collins Ferrari 36 2:40:00.3 1958 Tony Brooks Vanwall 24 1:37:06.3 1960 Jack Brabham Cooper-Climax 36 2:21:37.3 1961 Phil Hill Ferrari 30 2:03:03.8 1962 Jim Clark Lotus-Climax 32 2:07:32.3 1963 Jim Clark Lotus-Climax 32 2:27:46.2 1964 Jim Clark Lotus-Climax 32 2:06:40.5 1965 Jim Clark Lotus-Climax 32 2:23:34.8 1966 John Surtees Ferrari 28 2:09:11.3 1967 Dan Gurney Eagle-Weslake 28 1:40:49.4 1968 Bruce McLaren McLaren-Ford 28 1:40:02.1 1970 Pedro Rodríguez de la Vega BRM 28 1:38:09.9 1983 Alain Prost Renault 40 1:27:11.502 1985 Ayrton Senna Lotus-Renault 43 1:27:11.502 1986 Nigel Mansell Williams-Honda 43 1:34:19.893 1987 Alain Prost McLaren-TAG 43 1:27:03.217 1988 Ayrton Senna McLaren-Honda 43 1:28:00.549 1989 Ayrton Senna McLaren-Honda 44 1:40:54.196 1990 Ayrton Senna McLaren-Honda 44 1:26:31.997 1991 Ayrton Senna McLaren-Honda 44 1:27:17.669 1992 Michael Schumacher Benetton-Ford 44 1:36:10.721 1993 Damon Hill Williams-Renault 44 1:24:32.124 1994 Damon Hill Williams-Renault 44 1:28:47.170 1995 Michael Schumacher Benetton-Renault 44 1:36:47.375 1996 Michael Schumacher Ferrari 44 1:28:15.125 1997 Michael Schumacher Ferrari 44 1:33:46.717 1998 Damon Hill Jordan-Mugen-Honda 44 1:43:47.407 1999 David Coulthard McLaren-Mercedes 44 1:25:43.057 2000 Mika Häkkinen McLaren-Mercedes 44 1:28:14.494 2001 Michael Schumacher Ferrari 36 1:08:05.002 2002 Michael Schumacher Ferrari 44 1:21:20.634 2004 Kimi Räikkönen McLaren-Mercedes 44 1:32:35.274 2005 Kimi Räikkönen McLaren-Mercedes 44 1:30:01.295 2007 Kimi Räikkönen Ferrari 44 1:20:39.066 2008 Felipe Massa (na straf van Lewis Hamilton) Ferrari 44 1:22:44.933 2009 Kimi Räikkönen Ferrari 44 1:23:50.995 2010 Lewis Hamilton McLaren-Mercedes 44 1:29:04.268 2011 Sebastian Vettel Red Bull-Renault 44 1:26:44.893 2012 Jenson Button McLaren-Mercedes 44 1:29:08.530 2013 Sebastian Vettel Red Bull Racing-Renault 44 1:23:42.196 2014 Daniel Ricciardo Red Bull Racing-Renault 44 1:24:36.556 2015 Lewis Hamilton Mercedes 44 1:23:40.387 2016 Nico Rosberg Mercedes 44 1:44:51.058 2017 Lewis Hamilton Mercedes 44 1:24:42.820 2018 Sebastian Vettel Ferrari 44 1:23:34.476 2019 Charles Leclerc Ferrari 44 1:23:45.710 2020 Lewis Hamilton Mercedes 44 1:24:08.761 2021 Max Verstappen Red Bull Racing-Honda 2 2 ronden achter de safety car 2022 Max Verstappen Red Bull Racing-RBPT 44 1:25:52.8942023 Max Verstappen Red Bull Racing-Honda RBPT 44 1:22:30.450 2024 Lewis Hamilton Mercedes 44 1:19:57.566 2025 Oscar Piastri McLaren-Mercedes 44 1:25:22.601 2026 Kimi Antonelli Mercedes 44 1:24:42.479
Spa-Francorchamps Run Sinds 2014 wordt er ieder jaar in maart hardgelopen over het circuit tijdens de jaarlijkse Spa-Francorchamps Run.Officiële evenementenkalender, Circuit de Spa-Francorchamps. Geraadpleegd op 21 juni 2026. De eerste editie vond plaats op zaterdag 8 maart 2014.Uitslagenhistorie en archief, Hardloop.Events. Geraadpleegd op 21 juni 2026. Deelenemers leggen een of meerdere rondes af op het circuit.Circuitstatistieken Spa-Francorchamps Run, Hardloop.Events. Geraadpleegd op 21 juni 2026. Het evenement biedt vier verschillende afstanden aan: de 7 kilometer, 14 kilometer, een halve marathon en een hele marathon. De run is uitgegroeid tot een internationaal evenement dat jaarlijks duizenden hardlopers uit ruim 30 verschillende landen trekt.Over Hardloop.Events en internationaal deelnemersveld, Hardloop.Events. Geraadpleegd op 21 juni 2026.
Externe links Officiële website Artikel over het oude circuit Een ronde over het oude circuit Artikel over de Raidillon aan de Eau Rouge en de daarover bestaande naamsverwarring
Spa Categorie:Formule 1 in België Categorie:Bouwwerk in Stavelot Categorie:Sportaccommodatie in Luik (provincie)