Het Grootoosten van België (G.O.B., Frans: Grand Orient de Belgique) is een Belgische obediëntie (koepelorganisatie van vrijmetselaarsloges) welke is opgericht in 1833. Zij telt anno 2025 ca. 10.000 leden en is daarmee de oudste en grootste obediëntie in België.
Het Grootoosten van België behoort tot de zogenaamde liberale of adogmatische strekking binnen de vrijmetselarij. Dat betekent dat zij elk dogma of verplicht geloof in een opperwezen afwijst. Het staat de leden vrij te geloven of niet, de gewetensvrijheid van de leden gaat echter boven alles. De obediëntie staat daarbij een absolute scheiding van kerk en staat voor.
De waarden die hierbij centraal staan spruiten voort uit het modernisme, het radicaalliberalisme en de Verlichting; het zijn de beginselen van vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, scheiding van kerk en staat, gelijkheid en broederlijkheid. Dit vertaalt zich in een humanistische visie en in de verdediging van het concept van de rechten van de mens.
Initieel was het Grootoosten van België alleen toegankelijk voor mannen, maar op 16 februari 2020, tijdens een historische buitengewone algemene vergadering van alle afgevaardigden, stemde de obediëntie voor een wijziging van de statuten en het reglement. Vanaf dat moment werd het G.O.B. een federatieve obediëntie van mannelijke vrijmetselaarsloges, vrouwelijke vrijmetselaarsloges en gemengde vrijmetselaarsloges.
Het Grootoosten van België kocht in 2005 het geklasseerde gebouw Hôtel Dewez aan de Lakensestraat 75 te Brussel. De renovatie duurde tot 2009 waarna de hoofdzetel van de obediëntie er gevestigd werd, evenals het Belgisch Museum van de Vrijmetselarij en het Centre d'Etudes et de Documentation Maçonnique (CEDOM).
Riten en graden miniatuur|260x260px|Vervolgpaden liberale Belgische vrijmetselarij Het Grootoosten van België beoefent de drie basisgraden van leerling, gezel en meester in de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus.en in twee varianten van de Franse Ritus, de Moderne Franse Ritus en de Filosofische Franse Ritus.
Vervolgpaden voor meestervrijmetselaars vanuit het G.O.B. zijn:
het Grand Chapitre Général de Belgique, waar de hogere graden van de Franse Ritus beoefend worden het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België, voor de hogere graden van de Schotse Ritus de Belgische Opperraad van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus
Structuur Het Grootoosten van België is een vereniging zonder winstoogmerk. Ook aanverwante initiatieven en organisaties, evenals de meeste afzonderlijke loges hebben het statuut van een rechtspersoon.
Het Grootoosten van België kent wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende organen: De (grond)wetgevende macht wordt gevormd door de Hoge Vergadering van het Grootoosten. Dit is het hoogste orgaan van de organisatie en functioneert als intern parlement. Het is samengesteld uit vertegenwoordigers van alle loges die tot de obediëntie behoren - minimaal 2 waaronder de voorzittend meester en maximaal 7 - afhankelijk van het ledenaantal van elke loge. Zij wordt aangevuld met de leden van de Raad van de Orde. De uitvoerende macht wordt waargenomen door twee organen: De Raad van de Orde welke bestaat uit vijftien leden die worden verkozen door de Hoge Vergadering van het Grootoosten. Dit orgaan vormt het kernbestuur van het G.O.B. en wordt voorgezeten door de grootmeester. Het Grootcollege van het Grootoosten, een orgaan dat functioneert als een uitgebreid bestuur en is samengesteld uit de actuele voorzitters van elke aangesloten loge en de leden van de Raad van de Orde. Ten slotte is er ook nog een orgaan dat functioneert als rechtsprekende macht in de vorm van een beroepscollege, de Vrijmetselaarsrechtbank van beroep. Dit college oordeelt in beroep over maatregelen die in eerste aanleg door loges aan individuele broeders worden opgelegd, zoals een schorsing van het lidmaatschap.
Loges
Actieve loges miniatuur|200x200px|Logegebouw La Parfaite Union, Bergen Anno 2026 kent het G.O.B. 138 actieve loges. Deze zijn voor het overgrote deel gezeteld in België, maar er is ook een enkele loge in Luxemburg en in Burundi. Nr.NaamZetelOprichtingTypeVoertaal1La Parfaite Union stichtende loge G.O.B.Bergen1721MasculienFrans2La Bonne Amitié - François Bovesse Namen1770MasculienFrans3La Parfaite Intelligence et l'Étoile Réunies overgekomen van de Fédération Maçonnique Belge (1854) overgegaan naar de Grootloge van België (1959) en terug overgekomen (1970)Luik1775MasculienFrans4Les Vrais Amis de l'Union et du Progrès Réunis Brussel1782MasculienFrans5Les Amis Philanthropes nº 1 Brussel1799MasculienFrans7Les Amis Philanthropes nº 3Brussel1911MasculienFrans8Les Amis du Commerce et la Persévérance Réunis Antwerpen1804GemengdFrans10.Les Elèves de Thémis Antwerpen1807MasculienFrans11Les Amis de la Parfaite Intelligence Hoei1809MasculienFrans12Les Philadelphes et le Travail Réunis Verviers1809MasculienFrans15L'IndivisibleSpa1799MasculienFrans16La CharitéCharleroi1879MasculienFrans17La Flandre Brugge1881GemengdNederlands19Les Frères Réunis Doornik1906 (1769)MasculienFrans20L'Amitié Kortrijk1906GemengdNederlands, Frans22Action et Solidarité n°1 Brussel1924MasculienFrans23Prométhée Brussel1928MasculienFrans24HiramLuik1930GemengdFrans25BalderBrussel1932GemengdNederlands26Les Trois NiveauxOostende1784MasculienFrans27Union et Charité - Georges Pirson La Louvière1934MasculienFrans28De ZwijgerGent1935MasculienNederlands30FraternitéBrussel1946MasculienFrans31Action et Solidarité n°2Brussel1949MasculienFrans32Action et Solidarité n°3Brussel1949MasculienFrans34L’Amitié - Victor Bohet Brussel1952MasculienFrans35Union et ActionBujumbura 1953MasculienFrans38De GeuzenAntwerpen1956GemengdNederlands40L'IncorruptibleSeraing1958MasculienFrans42Libre ExamenBrussel1960MasculienFrans43Les Vrais AmisGent1960 (1807)MasculienFrans44L'Amitié FraternelleBrussel1960MasculienFrans45DeltaLuik1961MasculienFrans46Georges BeernaertsAntwerpen1962GemengdNederlands47PhoenixOostende1963MasculienNederlands48Le CimentBrussel1964MasculienFrans49Tijl UilenspiegelHasselt1964GemengdNederlands50Les Chantiers du Temple Luik1964MasculienFrans51Sagesse et RaisonWaver1964MasculienFrans52IrisBouillon1965MasculienFrans53BrandingBrussel1968MasculienNederlands54La Bonne Amitié n°2 - Léopold de Hulster Namen1969MasculienFrans55Les Amis DiscretsNijvel1972 (1807)MasculienFrans56Les Amis Philanthropes n° 4 Brussel1972MasculienFrans57La Pierre AngulaireBrussel1973MasculienFrans58OntwakenAalst1973MasculienNederlands59Les Amis Philanthropes n° 2 OmegaBrussel1973 (1895)MasculienFrans60Les Amis Philanthropes n° 2 AlphaBrussel1973 (1895)MasculienFrans61De WaagTurnhout1974MasculienNederlands62Salvador AllendeAntwerpen1974GemengdNederlands63VoltaireBrussel1976GemengdFrans65RobespierreWezet1976MasculienFrans66Saint Jean d'EcosseBrussel1976MasculienFrans67La Parfaite HarmonieBergen1977 (1763)MasculienFrans68L'Etoile des ArdennesDurbuy1977 (1841)MasculienFrans69Le Libre Examen n°2 Brussel1977MasculienFrans70Open RaamLeuven1978GemengdNederlands71La SourceBrussel1978MasculienFrans72Union et Charité n°2 - Lucien Dufrasne Mariemont1978MasculienFrans73La PyramideWaterloo 1979MasculienFrans75AuthenticitéCouvin1980MasculienFrans76Hermès overgekomen van de Grootloge van België (1980)Brussel1980MasculienFrans77De Vier GhecroondeBrussel1980MasculienNederlands78Saint Jean La Fidélité Genepiën1980MasculienFrans79Action et ProgresBrussel1980MasculienFrans80Action et Solidarité ‘80 Brussel1981GemengdFrans81TanchelijnBrugge1981GemengdNederlands82AndersonBrussel1982MasculienFrans83Le Temps des CerisesBrussel1982MasculienFrans84Les Droits de l'HommeBergen1982MasculienFrans85AthénaBrussel1983MasculienFrans86La Voûte EtoiléeHoei1983MasculienFrans87AcaciaGent1983MasculienNederlands88KenteringMechelen1984GemengdNederlands89Les Enfants de la Bonne Amitié Dinant1984 (1838)MasculienFrans90Fraternité l’ Espérance Brussel1984MasculienFrans91OperaAntwerpen1985GemengdNederlands92André-Modeste Grétry Luik1985MasculienFrans93DageraadOudenaarde1985MasculienNederlands94La Fidélité - Arthur Regniers Thuin1985MasculienFrans95Multatuli overgekomen van Le Droit Humain (1986)Tienen1986GemengdNederlands96Het TruweelAntwerpen1986MasculienNederlands97Le Rameau d’Or Luik1987MasculienFrans98Tolérance et Liberté Verviers1987MasculienFrans99Les Degrés du Temple Geldenaken1987MasculienFrans100Amitié-Charité Sambre et Lumière Sambreville1987MasculienFrans101La Pierre Blanche Wépion1988MasculienFrans102AnthroposMorlanwelz1988MasculienFrans103La Règle Genepiën1989MasculienFrans104GalileiAalst1989MasculienNederlands105De WerfAntwerpen1989MasculienNederlands106La RenaissanceAat1989 (1839)MasculienFrans107Het Vierde PuntBrugge1991GemengdNederlands108La Flûte Enchantée Binche1992MasculienFrans109ReinaerdSint-Niklaas1992MasculienNederlands110Le Juste MilieuBrussel1992MasculienFrans111ViertorreDe Panne1994MasculienNederlands112L’Etoile de Lorraine Aarlen1994MasculienFrans113La Butte aux Cailles Brussel1994GemengdFrans114Het ReveilAalst1995MasculienNederlands115Franchise et SérénitéNamen1996MasculienFrans116Victor HortaVillers-la-Ville1996MasculienFrans117MarianneMarbaix-la-Tour1996MasculienFrans118Sirius overgekomen van de Grande Loge Belge de Memphis-Misraïm (1996) Luik1996MasculienFrans119Y6KNijvel1999MasculienFrans120L'Esperance overgekomen van het Grootoosten van Luxemburg (1999)Luxemburg 1999MasculienFrans121ImagineBrussel2001MasculienFrans122HarmonieBrussel2005MasculienFrans123Equi-LibresHerve2010MasculienFrans124Bevrijding AlfaGent2011GemengdNederlands125Les Amis Philanthropes n° 7 DeltaBrussel2012MasculienFrans126Le RamonBinche2013MasculienFrans127AmicitiaMoeskroen2015MasculienFrans128L'ArpenteurBrussel2015MasculienFrans129Saint Jean La Renaissance Aat2015GemengdFrans130Marc AurèleLuik2016MasculienFrans131Fraternité Vérité - Fernand Goosse Ciney2016MasculienFrans132La Commedia dell’Arte Binche2017MasculienFrans133Luci Fer le Porteur de Lumière Brussel2021GemengdFrans134L’EspiègleBrussel2021GemengdFrans135Le Rêve de Socrate Floreffe2021MasculienFrans136HorizonChokier2021MasculienFrans137PluriellesLuik2021FeminienFrans138MontaigneLuik2022GemengdFrans139Fraternité Hiram Luik2022MasculienFrans140Jardin d’Etoiles Loupoigne2022GemengdFrans141Les Apprentis Philosophes La Ramée2022GemengdFrans142InvictusHoei2023GemengdFrans143ZoektochtVilvoorde2023MasculienNederlands144Les Evadés Vilvoorde2023GemengdNederlands145L'AuroreCharleroi2023GemengdFrans146BalansBrussel2023GemengdNederlands147P.R.I.S.M.E. Fleurus2024GemengdFrans148Les Amis Philanthropes n° 13Brussel2024GemengdFrans149Esto Quod EsGobertange2025GemengdFrans150L'Homme RevoltéBrussel2025GemengdFrans151Terra NovaSambre-et-Meuse2025GemengdFrans152DiogenesTurnhout2025GemengdNederlands
Inactieve werkplaatsen In de loop der tijd zijn een aantal loges uit de orde getreden, een sluimerend bestaan gaan leiden of opgeheven. Onderstaand een (incompleet) overzicht.