thumb|De 44ste Rai-tentoonstelling van fietsen, motorrijwielen, scooters en bromfietsen in de Rai te Amsterdam (1961) Een bromfiets, in de volksmond brommer, is een gemotoriseerd voertuig dat kan worden beschouwd als een tussenvorm tussen fiets en motorfiets.
Een bromfiets wordt in het Nederlandse RVV wel genoemd, maar niet gedefinieerd.
Een snorfiets en een brommobiel zijn volgens de wet ook bromfietsen. Ook een lichte trike of quad (vervoersmiddelen met respectievelijk drie of vier brede wielen) kan gelden als bromfiets. Op de website van de overheidRegels voor brommers, rijksoverheid.nl staat echter dat een brommer of bromscooter een tweewieler is. Indien een voorschrift geldt voor alle bromfietsen, dan geldt het dus ook voor deze voertuigen. In het spraakgebruik worden de termen snorfiets en bromfiets vaak bedoeld als niet-overlappende categorieën voertuigen. Dit artikel spreekt bij formele Nederlandse kwesties over de snorfiets enerzijds en de bromfiets in enge zin of de bromfiets/niet-snorfiets anderzijds.
De bromfiets is een voertuig, met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van (voor een snorfiets ), uitgerust met een verbrandingsmotor met een cilinderinhoud van niet meer dan 50 cc of een elektromotor met een nominaal continu maximumvermogen van niet meer dan 4 kW. In de Nederlandse wet is bepaald dat bromfietsen niet sneller mogen kunnen dan de maximumconstructiesnelheid zoals die staat vermeld op het kentekenbewijs en in het kentekenregister, vermeerderd met . De maximaal toegestane rijsnelheid is echter 45 of . Met ingang van de nieuwe wet (artikel 2627.3) mag er vanaf januari 2013 met de autotheorie (rijbewijs B) op bromfietsen gereden worden. Als de bromfiets zich niet aan de opgegeven constructiesnelheid houdt kan dat gevolgen hebben zoals een boete of inname van de bromfiets.
In dit artikel wordt de term "bromfiets" in zijn juridische betekenis gebruikt.
Benaming In Nederland was tot 1966 de officiële benaming rijwiel met hulpmotor. De benaming bromfiets is in 1950 gemunt door een journalist van Het Parool. Informeel worden ook termen als brommer en plaatselijk plof gebruikt. Als het een model was waarbij de motor was geïntegreerd in het frame sprak men wel over een snelbrommer.
Kenmerken
Oorspronkelijk was een bromfiets een fiets waaraan een motor was toegevoegd, maar in de loop der jaren is de bromfiets steeds meer een lichte motorfiets geworden en de meeste hedendaagse bromfietsen lijken helemaal niet meer op fietsen. Pas sinds de bromfiets als zodanig in de wetgeving is opgenomen, is hieraan de maximale cilinderinhoud van 49,9 cc verbonden. Voorheen werden ook zeer lichte motorfietsen met een cilinderinhoud tot 100 cc als "bromfiets" aangeduid.
Lang is de zogenaamde buikschuiver onder de eerste nozems in de jaren 50 tot 60 populair geweest: deze had een smal en klein stuur en een buddyseat. In Nederland werd de buikschuiver omstreeks 1963, met de opkomst van de beatcultuur verdrongen door de Puch een model met een hoog stuur. Arbeiders vervoerden zich vooral op een stevige werkmansbrommer met twee versnellingen van het merk Berini, vrouwen reden eerst vooral Solex en later op brommers zonder versnellingen (automaat) zoals de Kaptein Mobylette, Peugeot CT/BB, 102, 103, 104, Puch Maxi, Spartamatic, Batavus Batavette of Piaggio Ciao. De laatste jaren zijn vooral de meer gestroomlijnde vormgegeven scooters populair geworden.
Schakelbrommer Een bromfiets met een 50cc-motor waarop geschakeld moet worden, zoals in veel auto's en op veel motorfietsen het geval is, wordt een schakelbrommer genoemd. Het aantal versnellingen varieert meestal van twee tot vier en soms tot zes. In de jaren 80 werd in Nederland de verzekeringspremie voor brommers met versnellingen echter zo hoog opgeschroefd dat veel mensen deze niet meer wilden betalen. Dat was de doodsteek voor de schakelbrommer. De in 2016 bekende brommers hebben veel weg van een motor, maar ze komen ook voor in terreinmotor-vorm. Enkele bekende modelvoorbeelden van schakelbrommers zijn: Kreidler Florett, Kreidler RMC, Zündapp CS-50, Zündapp KS-50, Puch Monza, Honda MT en MTX, Derbi GPR en Senda, Gilera GSM en Zulu, Motorhispania RYZ Enduro en Furia Cross, Rieju MRX en RR, Yamaha FS1, Yamaha DT50X, DT50MX en DT50R, Yamaha TZR, Suzuki TS50X en TS50ER en Aprilia RS, Red Rose Classic en razzo STR.
Automaat Hedendaagse brommers en scooters zijn veelal automaten. In vrijwel alle gevallen gaat het dan om een speciale vorm van CVT, de Variomatic, in combinatie met een centrifugaalkoppeling. Voorbeelden zijn de door Honda en Peugeot samen ontwikkelde en door Motoycles Peugeot geproduceerde (1992-2005) Peugeot Fox en Honda Wallaroo (snor) bromfiets. In het Duitse taalgebied is de Fox kortstondig (1994-1995) ook als Hercules Swing 50 geleverd.
Hedendaagse scooters met genoemde aandrijving zijn: Peugeot Speedfight4, Peugeot Kisbee, Peugeot Django, Peugeot Streetzone, Yamaha Aerox, Yamaha Neo, MBK Booster 50, MBK Ovetto One, Piaggio/Puch Zip, Piaggio Vespa Sprint, Piaggio Vespa Primavera, Honda Vision 50, Derbi Boulevard en de Kymco New Super 8R 50.
Nederland Na de Tweede Wereldoorlog moest de bromfiets aan enkele voorwaarden voldoen. Deze moest wat de bouw betreft gelijk zijn aan een gewone fiets. Bij een uitgeschakelde motor moest de bromfiets gelijk aan een fiets voortbewogen kunnen worden. De motor moest ten hoogste een cylinderinhoud hebben van 50 cc en het merk en type daarvan moest in de Nederlandse Staatscourant zijn gepubliceerd. Elk wiel moest voorzien zijn van een goedwerkende rem, die niet op de buitenomtrek van de band werkte. Met ingang van 1 januari 1956 moet een van beide remmen een trommelrem of schijfrem zijn. De verkoper was verplicht om de klant goed in te lichten, zoals de aanpassing aan het rijwielverkeer, niet meer dan 1 passagier mee te nemen. Ook mocht de klant geen andere bromfietser of wielrijder voortbewegen.
De Wegenverkeerswet 1994 definieert een bromfiets ongeveer als motorrijtuig, met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van niet meer dan , uitgerust met een verbrandingsmotor met een cilinderinhoud van niet meer dan 50 cm3 of een elektromotor met een nominaal continu maximumvermogen van niet meer dan 4 kW, niet zijnde een gehandicaptenvoertuig. Bij vier wielen is een massa van minder dan 350 kg ook een voorwaarde.
Een snorfiets en een brommobiel zijn daarmee volgens de wet ook bromfietsen. Anders gezegd, indien een voorschrift geldt voor alle bromfietsen, dan geldt het ook voor snorfietsen en brommobielen.
Voor bromfietsen is de cilinderinhoud beperkt tot 50 cc, de maximumconstructiesnelheid dient bij de bromfiets in enge zin fysiek begrensd te zijn op 45 kilometer per uur (voor snorfietsen ). Een bromfiets heeft in Nederland een kenteken (zie ook de kentekenplaat). Een bromfiets in enge zin mag alleen worden bereden als de bestuurder (en eventuele passagier) een goedgekeurde helm dragen. Een helm is vanaf 2023 ook verplicht op een snorfiets.
De kentekenplaat van een bromfiets is geel en heeft zwarte letters en cijfers, die van een snorfiets is lichtblauw en heeft witte letters en cijfers. Voordat het kenteken werd ingevoerd, op 1 januari 2007, moest het voertuig voorzien zijn van een geldig "verzekeringsplaatje" en een geel of oranje plaatje op het voorspatbord. Dit verzekeringsplaatje dateert van 1 maart 1966, tot die tijd had een bromfiets, evenals een fiets, geen enkele registratie.
Het is niet toegestaan om met een bromfiets op autosnelwegen en autowegen te rijden. Bromfietsers rijden in principe op de rijbaan, behalve als anders aangegeven is: een fiets/bromfietspad is zowel voor fietsers als bromfietsers verplicht, maar niet voor brommobielen. Doorgaans laten de wegbeheerders bromfietsen binnen de bebouwde kom op de rijbaan rijden en buiten de bebouwde kom op het fietspad. Rijdt iemand op een fiets/bromfietspad dan is de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom , behalve als er een andere beperking geldt.
Sinds 1 januari 2017 (met een overgangsregeling tot 1 juli 2017) geldt een speedpedelec ook als bromfiets, gedefinieerd in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990. Het wordt gezien als een elektrische bromfiets met trapondersteuning waarvan de aandrijfkracht aanhoudt als het voertuig de snelheid van 25 km per uur overschrijdt. Daarvoor gold deze als snorfiets.Welke regels gelden voor speed-pedelecs?, rijksoverheid.nl
In 2022 werden voor het eerst meer elektrische dan benzinebromfietsen verkocht, namelijk 54 % van het totaal van 18.081 bromfietsen.
Rijbewijs Tot 1996 mocht iedereen vanaf 16 jaar een bromfiets besturen.
In 1996 werd het bromfietscertificaat ingevoerd, dat verstrekt werd na het afleggen van een theorie-examen. Degenen die voor 1 juni 1980 geboren waren (en dus reeds het recht hadden een bromfiets te besturen) konden het certificaat zonder examen verkrijgen.
In 2006 werd het certificaat vervangen door een rijbewijs categorie AM. Het certificaat kon tot 1 oktober 2009 worden omgeruild voor een rijbewijs.
Sedert 1 maart 2010 is ook een praktijkexamen vereist om rijbewijs AM te verkrijgen. Bestaande rijbewijzen (waarvoor alleen een theorie-examen is afgelegd of voor degenen die voor 1 juni 1980 zijn geboren zelfs geen enkel examen) blijven geldig.
Bromfietsen waarvoor geen Europese typegoedkeuring vereist is Per 1 januari 2011 is artikel 20b aan de Wegenverkeerswet 1994 toegevoegd, dat bepaalt dat bepaalde motorrijtuigen die anders zouden vallen onder de categorie bromfiets, kunnen worden aangewezen als bromfietsen waarvoor geen Europese typegoedkeuring vereist is. Ze worden in de Wegenverkeerswet 1994 uitgesloten van de categorie bromfiets, en verder wel aangeduid als aangewezen bijzondere bromfiets.
Het Besluit van 3 december 2010 tot wijziging van enkele besluiten in verband met het gebruik van door de Minister van Infrastructuur en Milieu aangewezen bijzondere bromfietsen in het verkeer en tot wijziging van het RVV 1990 in verband met een nieuw bushalte- en tramhaltebord maakt het mogelijk dat iedereen vanaf 16 jaar zonder rijbewijs en zonder helm, met een maximumsnelheid van , op het fiets(/bromfiets)pad, of als dat ontbreekt op de rijbaan mag rijden met een aangewezen bijzondere bromfiets die niet is voorzien van een kentekenplaat, maar wel van een geldig verzekeringsplaatje.
Het besluit regelt bovendien dat er geen minimumleeftijd geldt voor bestuurders van deze aangewezen bijzondere bromfietsen, als zij beschikken over een van de aangewezen bewijzen van gehandicapt zijn. Bovendien mogen zulke bestuurders gebruikmaken van het trottoir en het voetpad met een maximumsnelheid van 6 km/uur.
Verder leidt het besluit ertoe dat bijzondere bromfietsen bij gebruik ’s nachts of overdag bij slecht zicht voorzien moeten zijn van een wit of geel voorlicht en een rood achterlicht, tenzij de bestuurder dat voorlicht op zijn borst en dat achterlicht op zijn rug voert.
Het Besluit van de Minister van Infrastructuur en Milieu van 2 december 2014, nr. IENM/BSK-2014/255126, houdende vaststelling van beleidsregels tot uitvoering van hoofdstuk IIA van de Wegenverkeerswet 1994 (Beleidsregel aanwijzing bijzondere bromfietsen) geeft nadere regels over de goedkeuringsprocedure.Staatscourant 2014, nr. 34933Zie bright.nl voor goedgekeurde bijzondere bromfietsen. Ook de Stint was goedgekeurd, maar deze goedkeuring is geschorst na een ongeval en een eerste onderzoek.
De Aanwijzing bepaalde zelf-balancerende bromfietsen in verband met toelating tot het Nederlandse verkeer regelt de goedkeuring van de zelf-balancerende bromfietsen van het merk Segway die voldoen aan hoofdstuk 5, afdeling 6, paragraaf 13 van de Regeling voertuigen.
Chronologie van de bromfietswetgeving in Nederland jaren twintig - Eerste experimenten met fietsen met hulpmotor. 1948 - Eerste bromfietsen op de markt.