Sint-Genesius-Rode (Frans: Rhode-Saint-Genèse) is een faciliteitengemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente telt ruim 18.000 inwoners. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. De inwoners van Sint-Genesius-Rode zijn de Rodenaars.Gids voor Vlaanderen, Omer Vandeputte, Filip Devos, VTB-VAB, Lannoo Uitgeverij, , De gemeente wordt gerekend tot de streek Zennevallei.
Geschiedenis Rode lag vanaf de Frankische tijd in de Brabantgouw, in de invloedssfeer van de Sint-Gertrudisabdij te Nijvel. In tegenstelling tot het nabijgelegen Henegouwse Halle maakte Rode later deel uit van het hertogdom Brabant. Binnen Brabant vormde Rode een meierij, die in de 14e eeuw werd uitgebreid door het opheffen van de meierij van Wambeek. Een aanzienlijk deel van Rode wordt tot op heden in beslag genomen door het Zoniënwoud.
Verstedelijking en verfransing In de twintigste eeuw werden vele nieuwe woonwijken aangelegd, waaronder die bij de plaatsen Grote Hut en Middenhut, in het oosten van de gemeente. Door de ligging tussen Brussel en Waals-Brabant en mede door de spoorlijn Brussel-Eigenbrakel kwamen in de 20e eeuw Franstalige Brusselaars en Walen in deze wijken wonen, terwijl de dorpskern zelf overwegend Nederlandstalig bleef. In 1963 kreeg Sint-Genesius-Rode taalfaciliteiten voor de Franstaligen, ondanks het feit dat bij de laatste talentelling in 1947 het percentage Franstaligen lager lag dan 30%. Bij de splitsing van de provincie Brabant in 1995 werd deze gemeente ingedeeld bij het arrondissement Halle-Vilvoorde en de nieuwe provincie Vlaams-Brabant.
Het uitdijen van de verfransing van Brussel, waardoor een meerderheid van de bevolking Franstalig werd, net als de burgemeester, Delacroix-Rolin, en de meerderheid van het schepencollege, maakte de gemeente een van de brandpunten van de taalstrijd in België. Allereerst was er de controverse rond de benoeming van de burgemeester zelf. Daarnaast wilden de Franstaligen graag dat de gemeente zich zou aansluiten bij Brussel, zodat er een corridor kon ontstaan tussen Brussel en Wallonië. De Vlaamse autoriteiten willen echter niet dat aan de grenzen van Vlaanderen wordt geraakt.
Bezienswaardigheden De Sint-Genesiuskerk De Sint-Elisabethkerk De Sint-Barbarakerk aan de Gehuchtstraat De Onze-Lieve-Vrouw-Oorzaak-onzer-Blijdschapkerk aan het Onze-Lieve-Vrouw-Voorplein Het Onze-Lieve-Vrouw van Gerechtigheidklooster aan de Bosweidelaan De Molen van Zevenbronnen Het Kasteel van Zevenbronnen De Blarethoeve Het hof Sint-Gertrudis De Sint-Annahoeve Het hof ten Gehuchte Het Kasteel van Revelingen aan de Eigenbrakelse Steenweg De Zevenbronnen De Boesdaalhoeve Ontdek Sint-Genesius-Rode met de wandeling door de tijd d.m.v. QR-codes op Rodevroeger.be.
Geografie Natuur en landschap Sint-Genesius-Rode ligt op een hoogte van 55-139 meter aan de rand van het Zoniënwoud, waarvan 457 ha op het grondgebied van de gemeente ligt. Daarnaast is de Kwadebeekvallei een belangrijk natuurgebied, evenals Zevenbronnen, een brongebied met vijvers op het terrein van de vroegere Priorij.
Kernen De plaats is sterk verstedelijkt, zij het dat het hierbij vooral om villawijken gaat. Het oude centrum van Sint-Genesius-Rode ligt rond de gelijknamige kerk en strekt zich uit langs de Lindestraat en Terheydestraat tot aan de Nieuwstraat. Er zijn ook andere oudere dorpen die al op de kaart van Ferraris stonden: Termeulen aan de gelijknamige straat en De Hoek aan de Schoolstraat.
Demografie Stilaan is een meerderheid van de Rodense bevolking Franstalig geworden. Sint-Genesius-Rode kent tientallen verschillende nationaliteiten onder zijn inwoners, met onder meer minderheden van niet-Belgische EU-inwoners en Amerikanen. Een niet onbelangrijk deel van hen woont er tijdelijk, terwijl ze werken voor internationale bedrijven of organisaties. Zie ook: Resultaten van de talentelling per faciliteitengemeente.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 17.860 100,0 1993 17.856 100,0 1994 17.794 99,6 1995 18.013 100,9 1996 18.099 101,3 1997 18.099 101,3 1998 18.174 101,8 1999 18.039 101,0 2000 17.998 100,8 2001 17.901 100,2 2002 17.830 99,8 2003 17.886 100,1 2004 17.895 100,2 2005 17.904 100,2 2006 17.927 100,4 2007 17.975 100,6 2008 18.007 100,8 2009 18.036 101,0 2010 18.029 100,9 2011 17.952 100,5 2012 17.934 100,4 2013 17.926 100,4 2014 18.005 100,8 2015 17.955 100,5 2016 18.171 101,7 2017 18.231 102,1 2018 18.296 102,4 2019 18.387 103,0 2020 18.519 103,7 2021 18.626 104,3 2022 18.628 104,3 2023 18.739 104,9 2024 18.693 104,7 2025 18.700 104,7 2026 18.622 104,3
Politiek Net zoals bij de andere faciliteitengemeenten in de Vlaamse rand, worden de schepenen (en OCMW-raad) rechtstreeks verkozen. Het schepencollege is grotendeels Franstalig geworden, met uitzondering van de enige Vlaamse schepen die door de wetgeving wordt aangemoedigd. Dit was Geertrui Van Rompuy-Windels tussen 2013 en 2017. Van 2017 tot 2024 was Anne Sobrie de Vlaamse schepen. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2024 werd geen enkele Nederlandstalige schepen aangesteld.
Burgemeesters 1932-1938: Leo Carlier (katholiek) 1938-1945: Georges Straete (liberaal) 1946-1970: Albert De Coster (CVP) 1970-1976: Willy Clerens (PLP-FDF) 1977-1988: Céline Algoet (CVP) 1989-2012: Myriam Delacroix-Rolin (cdH) 2013-heden: Pierre Rolin (cdH / 1640.be)
Verkiezingen Myriam Delacroix-Rolin werd in 2006 in eerste instantie niet onmiddellijk benoemd door de bevoegde Vlaams minister Marino Keulen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 waren er namelijk inbreuken op de taalwetgeving vastgesteld. Later werd ze echter toch benoemd.
Voor de verkiezingen van 2012 kwam in plaats van Samen, een nieuwe lijst Respect op, met als lijsttrekker Geertrui Windels, de echtgenote van Herman Van Rompuy. Zij werd Nederlandstalige schepen in 2013.Geertrui Windels zes jaar schepen in St-Genesius-Rode, 16 oktober 2012, www.nieuwsblad.be De Franstaligen behielden hun eenheidslijst en verwierven een aanzienlijke meerderheid.De Wemmel à Rhode-Saint-Genèse, les enjeux restent communautaires, 17 april 2012, RTBF Myriam Delacroix-Rolin was geen kandidaat meer in 2012, haar broer Pierre Rolin werd daarop voorgedragen als burgemeester en werd in februari 2013 benoemd, nadat er was gecontroleerd of hij de taalwetgeving wel zou naleven. Dit in tegenstelling tot burgemeesters uit enkele andere faciliteitengemeenten die niet benoemd werden.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen200614-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 13-10-2024 Stemmen / Zetels %23%25%25%25%25%25%25%25%25 IC-GB1 / L. Bourgmestre/Burgem2- 26,17751,1211354,7111561,0511663,9411765,5311769,311872,7220 Respect1 / Engagement 16402 / Accent 16403- - - - - - 34,471830,72718,434 Voor Rode- - - - - - - - 8,91 CVP1 / LBMA / CVR2 / SAMENC42,5211146,19A1345,77A1227,172 738,95C 934,25C 8- - -SP1 / LBMA / RODEB / SAMENC6,991114,68B 3- - - APR 761 / APR241,11 1022,7125- - - - - - - LB9,41- - - - - - - - Anderen(*)- 4,93 03,11 03,45 0- 1,8 0- - - 9231 10508 10693 10479 10754 11044 10664 109118373Opkomst % 94,46 91,73 91,12 92,45 89,30 90,067,3Blanco en ongeldig % 2,47 2,4 3,42 4,48 4,26 3,54 4,01 5,33,4 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. (*) 1982: RAD-UDR / 1988: NMR / 1994: UNP / 2006: Rode&Rhode
Evenementen Eerste zondag van september: De Gordel tot in 2012. Eind september: jaarmarkt en Feest in Rode
Geboren Jan Engels (1922-1972), wielrenner
Bekende inwoners Charles Bertin (1919 - 2002), schrijver Pieter Wiegersma (1920 - 2009), kunstenaar Arthur Grumiaux (1921 - 1986), violist Georges Clerfayt (1935), FDF-politicus Alexander van België (1942 - 2009), halfbroer van koning Albert II Herman Van Rompuy (1947), voorzitter van de Europese Raad Giovanni Ferrero (1964), ondernemer en bestuurder van Ferrero Familie de Spoelberch, bestuurders van AB-InBev Kris Wauters (1964), multi-instrumentalist Koen Wauters (1967), popzanger Sophie Wilmès (1975), voormalig eerste minister van België Mathias Vergels (1992), acteur Lynn Van den Broeck (1993), actrice Vexx (1998), artiest
Nabijgelegen kernen Eigenbrakel, Dworp, Alsemberg, Linkebeek, Ukkel, Groenendaal
Externe links Site van de gemeente Site over de plaatselijke geschiedenis Rodevroeger.be Inventaris Onroerend Erfgoed Site van de beweging Accent 1640
Categorie:Plaats in Vlaams-Brabant