Londerzeel is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De gemeente telt ruim 19.000 inwoners.Londerzeel statbel.fgov.be De inwoners worden Londerzelenaren of "Kiekenplukkers" genoemd en hun patroonheilige is Sint-Christoffel.
Toponymie De oudste vermeldingen van Londerzeel dateren uit de 12de eeuw. In die periode is Londerzeel vindbaar als Lundersella (1139), Lundercella (1148) en Lundercele (1158).Thesaurus diplomaticus. Er bestaan twee theorieën over de oorsprong van de naam van het dorp. De oudste pretendeert dat de naam verwijst naar de woning van een zekere Lunder en zou dateren uit de jaren 600 à 750 n.C.Website Gemeente Londerzeel, geraadpleegd op 22/08/2017. Gearchiveerd op 23 september 2023. In het dialect wordt naar Londerzeel meestal verwezen als Lonnesieël.
Het bepalende gedeelte van toponiemen die op -sel of -zele eindigen zijn vaak een persoonsnaam isLindemans, J. (1952). Plaatsnamen. Een inleidende studie. Standaard-Boekhandel, p. 48. en het zele-toponiem Londerzeel heeft voorts inderdaad een vroeg-middeleeuwse oorsprong.De Meulemeester, Johnny; Dewilde, Marc; Ervynck, Anton. "Bewonings- geschiedenis: een synthese.” In: Ervynck, Anton (ed.) (1994). De "Burcht" te Londerzeel. Instituut voor het Archeologisch Patrimonium, p. 175. Toch stelt een andere theorie dat Lunder nooit bestaan heeft. De taalkundige oorsprong van de naam Londerzeel kan immers ook gezocht worden in het Germaanse lauhan-warja of lund-warja-sali, waarbij beide verwijzen naar "de woonplaats van de bewoners van het bos".Carnoy, Albert . Origines des Noms des Communes de Belgique. Tome II. Editions Universitas, p. 417. Zekerheid over de oorsprong van de naam bestaat er niet.
De familienaam Van Londersele verwijst naar het dorp, net als enkele spellingsvariaties hierop. In het jaar 2008 waren er 459 mensen in België die een van deze familienamen had, voornamelijk in de Denderstreek.Alles over familienamen - Over familienaam.be familienaam.be (gearchiveerd). Data voor Van Londersele, Van Londerseele, Van Londerzele en Van Londerzeele
Geschiedenis De eerste bewoning zou zich situeren rond 600 à 750 na Christus. Het dorp Londerzeel is ontstaan op het kruispunt van twee eeuwenoude verbindingswegen, namelijk: de weg Asse-Mechelen en de weg Grimbergen-Puurs.
Voor de 11de eeuw hoorde Opdorp (Buggenhout) nog bij Malderen. Later is dit dan afgescheiden en ging dit over naar Graafschap Vlaanderen.
Op de Ferrariskaarten (1777) is het dorpscentrum van de heerlijkheid Londerzeel te zien als een relatief groot dorp met zo'n 100 huizen en enkele belangrijke hoven.
Na de gemeentefusie van 1977 werden Malderen en Steenhuffel deelgemeentes van Londerzeel. Op 19 juli 1978 werd het wapenschild van de gemeente door de minister van binnenlandse zaken Henri Boel (BSP) bekrachtigd.
Geografie De gemeente wordt gerekend tot de streek Brabantse Kouters en hoort bij de Groene Gordel rond Brussel.
Kernen Naast Londerzeel zelf telt de gemeente nog twee andere deelgemeenten, namelijk Steenhuffel en Malderen. Verder omvat de fusiegemeente nog het dorp Londerzeel-Sint-Jozef en heel wat gehuchten, waaronder: Malderen-Herbodin Malderen-Molenheide Sneppelaar Steenhuffel-Haan Steenhuffel-Heide Ursene
Tabel # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Londerzeel 18,25 12.460 683 23045A 2 Malderen 8,22 4.053 493 23045B 3 Steenhuffel 10,06 2.978 296 23045C
Aangrenzende gemeenten Londerzeel ligt ten noorden van Brussel en grenst aan de Antwerpse gemeente Puurs-Sint-Amands, de Vlaams-Brabantse gemeenten Merchtem, Meise en Kapelle-op-den-Bos en in het westen de Oost-Vlaamse gemeente Buggenhout.
Bezienswaardigheden
De Sint-Christoffelkerk Het Kasteel de Drie Torens Hoeven, waaronder de Hendolf, het Hof Altenaken, het Hof ter hellen of D'Helhoef, het Hof Verrenrode (waar de kleindochter van Rubens woonde), de Kruishoeve, het Hof ter Locht, het Hof ter Winkelen De Calvariebergkapel Het voormalig Station Londerzeel-Oost Het Herenhuis De Burcht De windmolen het Merelaantje
Natuur en landschap Londerzeel ligt aan de Kleine Molenbeek en de hoogte varieert van 7 meter in het noorden tot 29 meter in het zuiden.
Ten oosten van het Lippelobos ligt het boske Kruisheide omgeven door graslanden.
Houtig erfgoed De omgeving rond het Hof ter Melis wordt gestructureerd door enkele fraaie dreven die deels over het grondgebied van Londerzeel lopen. Het hof, Lippelobos en het drevencomplex zijn beschermd als cultuurhistorisch landschap. De Kruisheide (Malderen) bestaat uit dubbele eikendreven. Aan de kruising met de Lippelostraat werd een boomkapelletje bevestigd. Langs de Kouterbaan (Malderen) staat een linde als kapelboom naast een kapel. Oorspronkelijk werd de kapel geflankeerd door twee lindes.
Verspreid over de gemeente zijn knotbomen te vinden: Langs de Lippelostraat (Malderen) staat een oude knoteik.
Demografische ontwikkeling Demografische evolutie deelgemeente voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 16.993 100,0 1993 17.077 100,5 1994 17.107 100,7 1995 17.108 100,7 1996 17.211 101,3 1997 17.269 101,6 1998 17.235 101,4 1999 17.293 101,8 2000 17.153 100,9 2001 17.166 101,0 2002 17.137 100,8 2003 17.185 101,1 2004 17.305 101,8 2005 17.340 102,0 2006 17.435 102,6 2007 17.452 102,7 2008 17.525 103,1 2009 17.620 103,7 2010 17.655 103,9 2011 17.778 104,6 2012 17.869 105,2 2013 17.976 105,8 2014 18.055 106,2 2015 18.233 107,3 2016 18.274 107,5 2017 18.385 108,2 2018 18.620 109,6 2019 18.749 110,3 2020 18.861 111,0 2021 19.016 111,9 2022 19.136 112,6 2023 19.288 113,5 2024 19.404 114,2 2025 19.491 114,7 2026 19.598 115,3
Scholen Onder andere het Virgo Sapiens Instituut van de Ursulinen het Gemeentelijk Technisch Instituut van Londerzeel (G.T.I.L.) van de gemeente. Kleuterschool "De Huffeltjes" (Steenhuffel)
Mobiliteit Openbaar vervoer Station Londerzeel wordt bediend door de spoorlijn 53 (Schellebelle - Leuven). Vroeger heette dit station Londerzeel-West om het onderscheid te maken met het voormalige station Londerzeel-Oost. Beide stations waren gelegen op het deel van spoorlijn 53 dat samenliep met de voormalige spoorlijn 61 (Mortsel/Kontich - Aalst). Grote delen van deze spoorlijn zijn opgebroken en aangelegd als fietspad, de zogenaamde Leirekensroute.
Londerzeel heeft busverbindingen naar Aalst, Brussel-Noord, Mechelen, Vilvoorde, Sint-Niklaas, ...
Wegennet Langs Londerzeel loopt de autosnelweg A12 tussen Brussel en Antwerpen. De snelweg heeft in Londerzeel nog een gelijkvloerse kruising. Dit kruispunt ligt op het grondgebied van de gemeente Meise. Door het dorpscentrum loopt de N259.
Evenementen Londerzeel staat bekend voor de (Gouden) Kiekenpootworp tijdens het jaarlijkse kermisweekend in september.
Politiek
Burgemeesters Tijdspanne Ferdinand de Spoelberch ~1865De toekomst: tijdschrift voor opvoeding en onderwijs, Volume 3, Hoste, 1864 p.346. Gearchiveerd op 21 april 2024.Charles De Keersmaecker1921 - 1946 Elisabeth de Jonghe d'Ardoye 1946 - 1964Albert Lamberts (CVP)1965 - 1976 Hugo Nys (CVP) 1977 - 1985 Godelieve (Lieve) Eeckelaers (CVP) 1986 - 1995 Jozef De Borger (CVP / CD&V) 1995 - 2015 Nadia Sminate (N-VA) 2016 - 2018 Conny Moons (LWD) 2019 - 2024 Nadia Sminate (N-VA) 2024 - heden
Verkzieingen van 2018 en bestuur 2019 - 2024 In 2018 sloot de Open VLD zich aan bij de lijst Londerzeel Warm & Dynamisch (LWD), de politieke beweging rond Conny Moons. Moons was in 2012 nog schepen in Londerzeel voor CD&V, maar moest haar ambt inleveren toen ze aankondigde LWD op te richten. Burgemeester Nadia Sminate haalde met 2471 voorkeurstemmen de hoogste score van Londerzeel bij de gemeenteraadsverkiezingen en bracht zo de N-VA van 6 naar 10 zetels. Als grootste partij van Londerzeel, kon ze die winst niet verzilveren. Londerzeel Warm en Dynamisch (LWD) haalde negen zetels en sloot een coalitie met CD&V en Groen, goed voor een nipte meerderheid van 13 op 25 zetels, met Conny Moons als burgemeester. CD&V leed een stevig verlies. De partij ging naar de kiezer zonder oud-burgemeester en schepen Jozef De Borger en zakte van 9 naar 3 zetels. Ook Pro 1840 van voormalig eerste schepen Tom Troch ging vanaf 2019 met 2 zetels op de oppositiebanken.
Verkiezingen van 2024 en bestuur 2024 - 2030 Op 13 oktober 2024 werd de N-VA van voormalig burgemeester Nadia Sminate de grootste partij met 11 van de 25 zetels. Sminate, die 2392 voorkeurstemmen de hoogste persoonlijke score op die lijst had behaald, kreeg het initiatiefrecht om een nieuw gemeentebestuur te vormen en besloot een coalitie te vormen met het socialistisch-groene kartel Pro1840-Groen, goed voor een nipte meerderheid van 13 van 25 zetels. De LWD van uittredend burgemeester Conny Moons, CD&V Plus en Team De Borger, de onafhankelijke lokale partij rond oud-burgemeester Jozef De Borger, belandden in de oppositie. In december 2024 werd Sminate opnieuw burgemeester van Londerzeel.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-1976Gegevens 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: Vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006. Gearchiveerd op 21 april 2024. 14-10-2012Gegevens 2012: Vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 13-10-2024 Stemmen / Zetels %25%25%25%25%25%25%25%25%25 AGALEV1/ sp.a-spirit-Groen!B/ sp.a-GroenC/ Groen3/ Pro1840-GroenD- - - - 8,321120,42B513,34C 38,73110,7D2 SP1/ PALA/ sp.a-spirit-Groen!B/ sp.a-GroenC/ Pro18402/ Pro1840-GroenD- 11,081211,541211,11217,74A 410,322 VU1/ VO2/ PALA/ N-VA3- 18,271 417,451 410,182 221,583635,431038,8311 PVV1/ VLD2/ PALA/ VLD-VIVANT3/ Open Vld4- 8,65116,77118,96219,10313,794032,7 922,96 Londerzeel Warm en Dynamisch- - - - - - 26,337 CVP1/ CD&V2/ CD&V Plus356,3611562,0111864,2411862,5711961,8211854,3521531,502912,9238,731 Team De Borger- - - - - - - - 18,95 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - - 7,191112,111216,13243,4620- - E Front34,029- - - - - - - - NIEUW9,621- - - - - - - - Totaal stemmen 11102 1201912532127341284513137133031355410026Opkomst % 95,7294,4494,5195,1894,4894,068,0Blanco en ongeldig %2,22 2,753,493,272,952,432,573,51,4 De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
Geboren in Londerzeel August Meeus (1861-1927), componist, dirigent & organist Lode Meeus (1892-1971), componist, dirigent & organist Gerard Walschap (1898-1989), schrijver Leopold Van Esbroeck (1911-2010), beeldhouwer Jaak Van Assche (*1940), acteur Wilfried Pas (*1940), beeldhouwer, tekenaar & graficus Bert Gabriëls (*1973), stand-upcomedian Kris Van Assche (*1976), ontwerper van kleding en accessoires Tom Caluwé (*1978), voetballer Fien Troch (*1978), regisseur Ibtissam Bouharat (*1990), voetbalster van Marokkaanse komaf
Ereburgers Annelies VerbekeVerbeke mag zichzelf vanaf nu ereburger van Londerzeel noemen (2023)
Voetbal De gemeente Londerzeel telt sinds 2022 vier voetbalclubs, met name: Londerzeel SK (tweede afdeling) Delta Londerzeel (tweede provinciale) Londerzeel United (tweede provinciale) SK Steenhuffel (tweede provinciale)
Stedenband Londerzeel heeft een stedenband met Gladenbach (Hessen, Duitsland) sinds 2010.