miniatuur|Fragment van een gouden torque (150-100 v.Chr.) gevonden in Beringen - Gallo-Romeins Museum (Tongeren) Beringen (Limburgs: Berringe) is een Belgische stad en hoofdplaats van het kanton Beringen. Met ruim 49.000 inwoners vormt deze voormalige mijngemeente, na Hasselt en Genk, wat betreft grootte de derde gemeente in de provincie Limburg. Het inwoneraantal blijft drie decennia na de mijnsluiting groeien en de stad vormt een industrieel centrum in het westen van Limburg.
Toponymie Beringen werd voor het eerst vermeld in 1120, als Ber-ing, ofwel de woonplaats (inga-heim) van ene Bero. Met een beer, zoals die op latere het wapen van Beringen is te vinden, heeft de naam niets te maken.
Geschiedenis Prehistorie Tijdens graafwerkzaamheden in oktober 1995 werd te Beringen een Keltische goudschat gevonden; men vond er een "torque" (halsring), twee fragmenten van "torques", een halve armband en 25 munten, alle van massief goud. Onderzoek wees uit dat de munten zogenaamde 'regenboogschoteltjes' waren. De datering van dergelijke muntjes, overigens zonder opdruk, is ongeveer 90 v.Chr.. Opmerkelijk is dat vrijwel identieke "torques" zijn gevonden in Niederzier (bij Düren in de Duitse Eifel) in 1978. Mogelijk is in beide gevallen dezelfde goudsmid aan het werk geweest.
Middeleeuwen Beringen was een allodiale heerlijkheid, die ingevolge giften van de heilige Adalardus (Huise, 751 - Corbie, 2 januari 827), abt van Corbie, kleinzoon van Karel Martel, neef en vertrouweling van Karel de Grote, omstreeks het einde van de achtste eeuw eigendom was van deze abdij. De dekenale kerk van Beringen is gewijd aan Sint-Pietersbanden, Petrus is ook de patroonheilige van de Abdij van Corbie.
Vermoedelijk vanaf ongeveer 1030 had de graaf van Loon de voogdij over de heerlijkheid. Beringen was een van de Goede Steden van het graafschap Loon, dat in 1366 geannexeerd werd door het prinsbisdom Luik. Reeds in 1239 ontving Beringen de stadsrechten door een vrijheidskeure, verleend door graaf Arnold IV van Loon en abt Hugo van de Abdij van Corbie.
Beringen was omringd met wallen en grachten, waarin zich drie stadspoorten bevonden. Rond de stad waren acht motten, noodtorens omringd door een gracht. Begin 19e eeuw werd de stadsomwalling van Beringen gesloopt.
Ondanks de versterkingen liet de verdediging van de stad te wensen over. Meermalen werd de stad geplunderd. In 1467 kreeg Antoon van Bourgondië tijdens een strafexpeditie Beringen op de knieën. Tijdens de godsdienstoorlogen werd Beringen in 1584 door een brand vernield. En in 1654 werd Beringen door Lotharingse troepen afgeperst, geplunderd en vernietigd "tot er maar drie bakhuysekens overbleven".
Twee burgemeesters, een voor de stad en een voor het buitengebied (de buitingen), stonden aan het hoofd van de gemeente. Ze werden bijgestaan door zeven raadslieden, drie voor de stad en vier voor de buiting. Het grondgebied bestond uit drie heyrwagens: die stadt, den heyrwaghen van Pael en den heyrwaghen van Tervaent.
De parochie Beringen strekt zich aanvankelijk ook uit over het grondgebied van Paal en Heusden. Even voor 1400 werd Heusden echter een afzonderlijke parochie. In 1708, na heel wat strubbelingen, was ook Paal zover.
Beringen lag op een knooppunt van handelswegen: Brussel-Düsseldorf, Diest-Venlo en Antwerpen-Keulen. De laatste afstand werd in drie dagen overbrugd, waarbij in Beringen een rustplaats was. Daarvan getuigen nog een aantal herbergen in het centrum van Beringen, waaronder het voormalige 17e-eeuwse Hotel de Kroon, aan de Brugstraat.
Tweede Wereldoorlog De gemeente werd rond 16 mei 1940 bezet door het Duitse leger en bevrijd op 11 september 1944.
Weerstand Een aantal burgers namen deel aan het gewapend verzet. Minstens vijftien weerstanders werden naar het Auffanglager van Breendonk gedeporteerd.https://web.archive.org/web/20231001032420/https://www.dewereldmorgen.be/community/breendonkgevangenen-per-gemeente/ Jan Hertogen, 2014. Breendonkgevangenen per gemeente In de deelgemeente Beverlo werden op 6 September 1944 twee weerstanders vermoord door leden van de Vlaamse SS brigade Langemarck.https://bel-memorial.org/cities/limburg/beverlo/BAETEMAN_Norbert_26386_et_DERUDDER_Andre_26387.htm Doodsprentje voor Norbert BAETEMAN en Andre DERUDDER
Geografie Deelgemeenten en woonkernen miniatuur|Beringen met haar deelgemeenten. De stad Beringen bestaat uit vier deelgemeenten die zelf nog een aantal woonkernen of gehuchten hebben. # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Beringen (centrum) 7,55 8.288 1.090 71004A 2 Paal met de gehuchten Tervant en Brelaar-Heide 23,57 12.454 528 71004B 3 Koersel met gehucht Stal 30,86 18.877 612 71004C 4 Beverlo met gehucht Korspel 16,58 9.183 554 71004D De woonkern Beringen-Mijn ontstond na de Eerste Wereldoorlog rond de mijn, ten noorden van het stadscentrum van Beringen, overwegend in de deelgemeente Koersel met een stukje Beverlo en in het westen ook wat van Beringen en Paal.
Aangrenzende gemeenten
Nabijgelegen kernen Beringen-Mijn, Paal, Lummen, Eversel, Koersel, Oostham
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen: NIS, www.limburg.be en Stad Beringen - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen, 1976= inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,81994 102,01995 102,71996 103,61997 104,21998 104,81999 105,72000 106,42001 107,22002 108,02003 109,02004 109,52005 110,72006 111,32007 112,62008 113,82009 114,72010 115,92011 117,12012 118,32013 119,22014 120,02015 121,72016 122,62017 123,92018 124,92019 125,62020 126,32021 127,12022 128,02023 129,82024 131,12025 132,22026 132,9
Politiek Structuur De stad Beringen ligt in het kieskanton Beringen (dewelke hetzelfde is als het provinciedistrict Beringen), het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).
Beringen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Hasselt Beringen BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-Maaseik Beringen BeringenBeringenVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Periode Burgemeester 1801 - 1802 Charles François Gerardi 1803 - 1804 Jean François Elens 1804 - 1836 Egide François Wouters 1836 - 1843 Jan Arnold Ceysens 1843 - 1851 Jan Frans Casimir Beerten 1851 - 1881 Jan Arnold Bamps 1882 - 1915 Antoine Joseph Demolin 1916 - 1921 Eduard Cerstelotte (waarnemend) 1921 - 1922 Louis Huybrighs (waarnemend) 1922 - 1924 Jozef Vranken 1925 - 1932 Louis Huybrighs Periode Burgemeester 1933 - 1941 Alphonse Vandergraesen (UCB) 1941 - 1944 Karel Smeuninx (oorlogsburgemeester, VNV) 1944 - 1947 Alphonse Vandergraesen (UCB) 1947 - 1974 Gerard Geyskens (CVP) 1974 - 1976 Frans Bijnens (CVP) 1977 - 1983 Alfons Coomans (CVP) 1983 - 1986 René Vanhamel (PVV) 1986 - 1988 René Kenens (PVV) 1988 - 2012 Marcel MondelaersBurgemeester Mondelaers zet er een punt achter; Het Nieuwsblad; 22 december 2011 (CD&V) 2013 - 2018 Maurice Webers (sp.a) 2019 - heden Thomas Vints (CD&V)
Legislatuur 2013 - 2018 In de aanloop naar de verkiezingen van 2012 werd bekend dat het Vlaams Belang niet onder de eigen naam opkwam, maar met een verruimingslijst onder de naam ‘Veilig Beringen, Lokale Dorpen’ (VBLD). Onder andere Rudy Heyligen (ex-LDD) kwam de lijst versterken.Met VBLD-lijst naar gemeenteraadsverkiezingen; AFF; 13 januari 2012 Burgemeester is Maurice Webers (sp.a) hij leidt een bestuurscoalitie van sp.a en CD&V.VBLD belooft harde oppositie; Het Belang van Limburg; 3 januari 2013 Voorts bestaat het schepencollege uit Anne Wouters-Cuypers, Patrick Witters, Jean Vanhees, Thomas Vints (allen CD&V), Gilbert Lambrechts, Duygu Akdemir en Dave Schops (allen sp.a). OCMW-voorzitster is Hilal Yalçin (CD&V). In december 2015 werd bekend dat Bert Schoofs het Vlaams Belang verliet, wel bleef hij lid van de lokale VBLD.Bert Schoofs verlaat Vlaams Belang; Het Laatste Nieuws; 8 december 2015
Legislatuur 2019 - 2024 In de aanloop naar de verkiezingen van 2018 werd bekend dat een nieuwe lokale beweging zich zou mengen in de verkiezingsstrijd onder de naam VOLUIT. Deze beweging werd gevormd door enkele leden van de lokale afdeling van Open VLD (o.a. An Moons, Jan Vanhamel, Tom Mentens) en VBLD (Bert Schoofs en Rudy Heyligen). Het merendeel van de aangesloten leden waren echter onafhankelijken (Tijs Lemmens, Marieke Meelberghs, Gosha Rosinska-Peeters, Guy Kenens & Hilaire Poels). Er werd een coalitie gevormd tussen CD&V, N-VA en VOLUIT. Naast Thomas Vints (CD&V) als burgemeester werden volgende schepenen aangeduid: Patrick Witters, Hilal Yalçin, Jean Vanhees (allen CD&V), Werner Janssen, Jessie De Weyer (beide N-VA), An Moons en Tijs Lemmens (beide VOLUIT). Bert Schoofs (VOLUIT) werd voor de eerste twee jaar aangeduid als voorzitter van de gemeenteraad. Wouter Vandermeeren (N-VA) heeft de fakkel overgenomen als gemeenteraadsvoorzitter op 1 januari 2021.
Legislatuur 2024 - 2030 Bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 bleef CD&V de grootste partij en vormde de partij een coalitie met de N-VA, die samen 23 van de 35 zetels in de gemeenteraad hadden behaald. CD&V leverde met Thomas Vints de burgemeester en met Ann-Sofie Vanoverstijns, Patrick Witters, Stijn Truyens en Ornella Schreurs vier schepenen, voor N-VA kwamen Werner Janssen, Jessie De Weyer en Esmeralda Meyen in het schepencollege.Nieuw stadsbestuur van Beringen voorgesteld: CD&V en N-VA vormen coalitie met Thomas Vints als burgemeester, VRT NWS, 21 oktober 2024.
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-1976 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012 14-10-2018 13-10-2024Stemmen / Zetels %29%31%31%33%33%35%35%35%35 PVDA 0,5701,2201,1600,590- - - - 2,00 SP1/ sp.a-spirit2/ sp.a3/ sp.a-L.Burgemeester4/ Vooruit5 15,831426,891932,911122,911927,8211031,5821226,2831023,84913,755 Agalev1/ Groen2 - - - 4,410- - 3,86206,7223,320 CVP1/ CD&V2 40,1311429,7811045,0711532,9211332,0611231,9221224,7321024,32934,4214 PVV1/ VLD2/ VLD-Vivant3/ Open Vld4/ VOLUIT5/ Team Voluit6 15,251415,311312,711315,02514,71249,87336,624116,3566,962 VU1/ N-VA212,011 313,841 48,171 2- - 2,382026,2721017,12623,329 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2/ VBLD3- - - 13,871520,651724,262812,24349,62314,125 BVO- - - 5,791- - - - - KA-Lijst15,66412,964- - - - - - - Anderen (*)0,260- - 4,52 04,77 0- - 2,402,30Totaal stemmen 18786 20825 22485 23871 26425 29389 30102 31706 21405Opkomst % 97,11 95,56 94,26 94,77 91,22 91,9 60,0Blanco en ongeldig %4,21 5,9 5,23 5,19 4,96 5,11 3,89 4,1 0,5 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen, rode letters duiden de kartels aan.Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 1976-2000 De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. (*) 1976: VCD Jef / 1994: NIEUW / 2000: VVD / 2018: Be.One / 2024: Graag! (1,3%), Interactief Beringen (1,0%)
Bezienswaardigheden thumb|Beringen-Mijn thumb|De mijnkathedraal Sint-Theodardus met bogengalerijen voor de ingang van de kerk