Lierde is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telt ruim 6.000 inwoners, die LierdenaarsVRT-Taalnet (gearchiveerd) worden genoemd. De plaats bevindt zich in de Vlaamse Ardennen. thumb|Gemeentehuis van Lierde.
Geschiedenis Onder de Romeinen behoorde het de streek tot de civitas Nerviorum, eerst in de provincie Gallia Belgica, vanaf de 4de eeuw in de provincie Belgica secunda. Toen de Franken de streek veroverden, werd het gebied opgenomen in het Frankische en later in het Merovingische rijk. Na de verdeling van dat rijk bij de dood van Clovis in 511 werd de streek ingelijfd bij Austrasië. In het grote rijk van Karel de Grote waren de dorpen een onderdeel van de Brabantgouw, een kleinere administratieve eenheid. Bij het verdrag van Verdun in 843 werden de regio ondergebracht in het Middenrijk van Lotharius dat steeds meer onder de invloed van de Duitse keizers kwam en in 925 aan het Duitse Rijk werd toegevoegd. Reeds in 870 bleek de Brabantgouw verdeeld te zijn in vier graafschappen waarbij de Lierdse dorpen in het graafschap Biest, het latere graafschap Ename lagen. In 1034 kreeg Renier V van Henegouwen het dankzij zijn huwelijk in zijn bezit, maar de graven van Vlaanderen, die er ook aanspraak op maakten, veroverden het in 1048. Het bleef echter tot het Duitse Rijk behoren, vandaar hun ligging in wat men 'keizerlijk Vlaanderen' noemt. Boudewijn V, graaf van Vlaanderen, voerde een nieuwe staatkundige indeling in waarbij de gouwen vervangen werden door kasselrijen. De Lierdse dorpen maakten voortaan deel uit van de kasselrij 'Land Van Aalst'. In 1164 werd het gebied definitief ingelijfd bij Kroon-Vlaanderen. Dit bleef zo tot en met de Franse verovering van de Oostenrijkse Nederlanden in 1795. Na de nieuwe Franse indeling in departementen maakten ze deel uit van het departement van de Schelde (Département de l'Escaut). Later vormden ze een onderdeel van de provincie Oost-Vlaanderen.
Binnen het Land Van Aalst had elk van de vier dorpen een eigen statuut. Deftinge, Hemelveerdegem, Sint-Maria-Lierde en Sint-Martens-Lierde behoorden in de middeleeuwen tot het bisdom Kamerijk, het aartsdiakonaat Brabant en de dekenij Geraardsbergen. Toen in 1559 onder Filips II nieuwe bisdommen opgericht werden, gingen zij deel uitmaken van het aartsbisdom Mechelen. De aartsdiakonaten werden geleidelijk afgeschaft.
Na de napoleontische hervormingen in 1801 werden de vier parochies ingedeeld bij het bisdom Gent, dekenij Ronse en de kantonnale pastorij Nederbrakel. Gedurende de periode 1847-1852 werden een aantal parochies afgescheiden van het dekenij Ronse en samengevoegd tot de dekenij Geraardsbergen, Deftinge, Hemelveerdegem, Nederbrakel, Opbrakel, Ophasselt, Parike, Sint-Martens-Lierde, Sint-Maria-Lierde en Steenhuize. In 1909 werd dan de dekenij Nederbrakel opgericht waartoe de vier tot op vandaag behoren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stortte op 21 december 1942 een Lancaster DXP W4234 van 57 Squadron RAF (onderweg naar een missie in München) neer op het gehucht Kakebeke te Sint-Maria-Lierde nadat hij boven Steenhuize geraakt werd door het boordgeschut van een Duitse Messerschmitt.Het Nieuwsblad. Gearchiveerd op 5 mei 2022.Nuus. Gearchiveerd op 1 juli 2022. Op 6 mei 2000 werd een monument opgericht voor de zes overleden bemanningsleden (de zevende werd gevangen genomen).Monument Lancaster Lierde. Gearchiveerd op 8 februari 2023.
Fusie In 1977 ontstond de fusiegemeente Lierde uit de vroegere deelgemeenten. Iedere deelgemeente kende dus ook haar eigen ontstaan en geschiedenis.
Kernen Deelgemeenten Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Sint-Maria-Lierde 8,98 2.595 289 45062A 2 Hemelveerdegem 2,80 426 152 45062B 3 Deftinge 7,65 1.828 239 45062C 4 Sint-Martens-Lierde 6,90 2.009 291 45062D
Demografische ontwikkeling Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,11994 100,61995 100,31996 100,61997 101,61998 101,81999 102,02000 102,12001 102,32002 103,52003 103,92004 103,92005 104,32006 103,92007 104,82008 105,12009 105,22010 106,12011 105,52012 106,22013 105,92014 106,82015 106,32016 106,32017 106,62018 106,62019 107,42020 106,82021 107,62022 108,62023 110,52024 111,62025 111,32026 111,7
Bezienswaardigheden
De gemeente is vooral bekend om het Sint-Jansretabel in de Sint-Jan-Baptistkerk van Hemelveerdegem (erkend als Vlaams Topstuk) en de Kartuizerpriorij Sint-Martens-Bos in Sint-Martens-Lierde. Op de grens met Erwetegem (Zottegem) ligt natuurgebied Parkbos-Uilenbroek. In 2024 werd bekendgemaakt dat er een geboortebos wordt aangeplant aan Laerebeke en dat het Kartuizerpad tussen Sint-Martens-Lierde en Hemelveerdegem wordt heropend.NuusNuus
Politiek Structuur De gemeente Lierde ligt in het kieskanton Brakel in het provinciedistrict Oudenaarde, het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.
Lierde Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Oudenaarde Lierde BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees Parlement Kamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring Oost-VlaanderenAalst-Oudenaarde Oudenaarde Brakel LierdeVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis Burgemeesters van Lierde waren: 1977-1993 : Valère Eemanhttps://eva.mediahaven.com/horebeke/index.php/image/watch/02a19a56aaab4a6d9895675e19aa13c4e325becb8be54505afa9b238060945df18039c4f2892478abf6c1e945b2d24e6?tab=related_items. Gearchiveerd op 23 oktober 2022. (1920-2000) 1993-1995 : Antoine Merckaert 1995-2000 : Edgard Van De Pontseele (1924-2014) 2001-2012 : Marc De Brakeleer 2013-heden : Jurgen Soetens
2013-2018 Burgemeester was Jurgen Soetens (CD&V-Lierde). Hij leidde een coalitie bestaande uit CD&V-Lierde en Centrumlijst. Samen vormden ze de meerderheid met 10 op 17 zetels.
2019-2024 Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 haalde de partij Voor Lierde de absolute meerderheid. Ze ging echter alsnog in coalitie met de Derde Partij. Hierdoor hadden ze een meerderheid van 14 op 17 zetels. De burgemeester bleef Jurgen Soetens (Voor Lierde).
2025-2030 Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2024 haalde de partij Voor Lierde de absolute meerderheid van 12 op 17 zetels. De burgemeester blijft Jurgen Soetens (Voor Lierde)
+Schepencollege 2024-2030SchepencollegeBevoegdhedenPersoonPartijBurgemeester Algemeen beleid, Veiligheid (politie, brandweer en preventie), Interne organisatie (financiën, ICT, personeel, dienstverlening), Burgerlijk stand en Communicatie en participatieJurgen SoetensVOOR LIERDEEerste schepen Jeugd- en seniorenbeleid, Onderwijs, Gezinsbeleid, Kinderopvang, Minderhedenbeleid, Dierenwelzijn, Gelijke kansenbeleid, Toerisme en dorpspromotie, Begraafplaatsen en beheerJubilea en jumelagesErna AntoineVOOR LIERDETweede schepen Cultuur, Erfgoed, Monumentenzorg, Mobiliteit en verkeer, Trage wegen, Evenementen, Gezondheid en Gemeente-eigendommenKatelijne ScheirlinckxVOOR LIERDEDerde schepen Milieu-, natuur- en klimaatbeleid, Landbouw en duurzaamheid, Ruimtelijke ordening en grondgebiedzaken, Stedenbouw, Erediensten, Ontwikkelingssamenwerking, Recyclagepark + beheer ambachtelijke zone en Lokale economieJordy De BorreVOOR LIERDEVierde schepen Sociale zaken, Maatschappelijke integratie, Huisvesting, Openbare werken, Energie en nutsvoorzieningen, Verenigings- en buurtleven en SportAntoine Van de MaeleVOOR LIERDE
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006. Gearchiveerd op 11 september 2023.14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen201214-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %17%17%17%17%17%17%17%17%17 Agalev1/ sp.a-Groen!B/ Lierde 2012C- - - 5,5210- 21,67B313,48C2- - SP1/ sp.a-Groen!B/ Lierde 2012C/ SPAnKRACHT224,751 422,341 322,971322,431 421,651 34,620 - De 3de Partij- - - - - 19,14322,96419,1318,83 Centrumlijst1/ PVV2/ Lierde-CentrumA/ Open Vld3/ Lierde RechtUit432,531539,231733,012632,961632,51659,2A521,021419,03318,242 LIERDE1/ CVP2/ Lierde-CentrumA/ CD&V-Lierde3/ VOOR LIERDE442,721838,421744,022839,091745,8418633,23651,341163,0412 N-VA - - - - - - 9,3416,00- 4437 46454725477448825017499150363694Opkomst % 97,7597,1196,8597,495,4395,767,8Blanco en ongeldig %1,13 2,113,263,64,733,874,294,32,1 De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Verkeer en vervoer Openbaar vervoer Treinvervoer Lierde beschikt over 1 treinstation, namelijk Station Lierde. Lierde wordt bediend door de volgende lijnen:
Busvervoer +Door Lierde lopen de volgende lijnen:LijnTrajectZottegem - Lierde - GeraardsbergenGeraardsbergen - Lierde - ZottegemGeraardsbergen - Lierde - Brakel - OudenaardeOudenaarde - Brakel - Lierde - GeraardsbergenGeraardsbergen - Deftinge - Parike - Brakel - OudenaardeOudenaarde - Brakel - Parike - Deftinge - GeraardsbergenNinove - Voorde - Ophasselt - Lierde - BrakelBrakel - Lierde - Ophasselt - Voorde - Ninove
Verkeer +In Lierde lopen de volgende gewestwegen:WegTrajectN42Lessen - Geraardsbergen - Lierde - Herzele - Zottegem - Oosterzele - WetterenN8Koksijde - Veurne - Ieper - Kortrijk - Oudenaarde - Brakel - Lierde - Ninove - Brussel
Cultuur miniatuur|een Geraardsbergse Mattentaart Lierde mag zich een producent noemen van de Geraardsbergse mattentaart, het allereerste Vlaams product met Europees label. Als kleine buurgemeente van de mattentaartenstad Geraardsbergen, krijgt Lierde echter de meer bescheiden titel van mattentaartengemeente.
Lierde heeft ook een eigen toneelvereniging (Simali) en een poppenkastgezelschap ('t spelleke van Lierde).
Sport In Lierde spelen de voetbalclubs VC Eendracht Deftinge en FC Bonanza, de laatste uit Sint-Martens Lierde. Lierde kent ook nog volleybalclub S.S.J Hemelveerdegem en dansverenigingen Love2Dance en Dance-Experience. Ook beschikt Lierde over verschillende wielertoeristenclubs waaronder WTC Tempelhof. +Sportclubs LierdeSportclubLocatieDeelgemeenteV.C. Eendracht DeftingeVoetbalveldDeftingeFC BonanzaVoetbalveldSint-Martens-LierdeFC Dikken (Minivoetbal)Sporthal De ZandloperSint-Maria-LierdeBadminton Jogging SportiefSporthal De ZandloperSint-Maria-LierdeDansclub Dance- ExperienceSporthal De ZandloperSint-Maria-LierdeJogging Sportief LierdeOC De LierSint-Maria-LierdeTC Lierde (Padel - Tennis)Sportpark De ZandloperSint-Maria-LierdeSporting Sint-Jan Hemelveerdegem (Volleybal)Sporthal De ZandloperSint-Maria-LierdeCSC Lierde (Wandelclub)/LierdeWTC Tempelhof/Lierde
Toerisme Door deze gemeente loopt onder meer de fietsroute Denderende steden.
Lierde heeft heel wat te bieden op het vlak van toerisme. De 4 deelgemeenten bieden tal van bezienswaardigheden, memorials en natuurgebieden.
Bezienswaardigheden:
Kartuizerpriorij en kerk Beschermd landschapsplein van Sint-Jans-Hemelveerdegem Sint-Jan de Doperkerk Retabel van Sint-Jan de Doper
Bekende Lierdenaars Emiel Faingnaert (1919-1980), Belgisch wielrenner Brice De Ruyver (1954-2017), Belgisch criminoloog. Roger Baguet, Belgisch wielrenner Ferdi Van Den Haute, Belgisch wielrenner
Externe links Website van de gemeente Wapen van Lierde en deelgemeenten