Genk is een stad met rol als centrumstad in de Belgische provincie Limburg. Het is de hoofdplaats van het kieskanton en het gerechtelijk kanton Genk. De stad telt meer dan 68.000 inwoners en is een van de belangrijkste industriële steden van Vlaanderen. In het verleden waren er drie steenkoolmijnen en later werd haar ligging aan autosnelweg E314 en het Albertkanaal economisch belangrijk. Genk verwierf in 1999 de stadstitel.Wet van 23 juni 1999, Belgisch Staatsblad 14 september 1999 Ze grenst aan Hasselt, Zutendaal, Oudsbergen, Houthalen-Helchteren, Zonhoven, Diepenbeek, Bilzen en As.
Toponymie De naam Genk wordt voor het eerst vermeld in een schenkingsakte van 13 december 1108, als "Geneche". De oorsprong van deze naam is onduidelijk. Men vermoedt dat het een samentrekking is van de Germaanse persoonsnaam "Ghan" en het Latijnse achtervoegsel "-acum" "(woonplaats), ofwel het Germaanse "-eck" (eik).
Geschiedenis Reeds in het neolithicum was de omgeving van Genk bewoond: in 1812 werden stenen bijlen en pijlpunten uit deze tijd opgegraven. Ongeveer 500 v.Chr. bestond er een Keltische nederzetting. De Romeinen hebben hier vermoedelijk niet veel vertoefd: er zijn geen Romeinse bodemvondsten aangetroffen. Bij de bron van de Stiemerbeek werden vroeg-Frankische resten aangetroffen, zoals brandgraven met urnen. Het dorp werd gekerstend in de Frankische tijd. Dit geschiedde vermoedelijk vanuit de Abdij van Munsterbilzen. Uit deze tijd (omstreeks 800) werd een houten zaalkerkje teruggevonden, vlak bij de plaats waar de huidige Sint-Martinuskerk staat. Genk bleef bijna 800 jaren lang een landelijk gehucht (in het Latijn: "vicus") met 200 à 500 inwoners. De kern Genk bleef het centrum van een aantal andere gehuchten die om Genk heen lagen maar geen eigen centrum van betekenis hadden: Winterslag, Gelieren, Waterschei, het gehucht Langerlo, Camerlo, en Sledderlo.
Vermoedelijk behoorde Genk met omgeving al in de 11e eeuw tot het Graafschap Loon, en vanaf 1366 tot het Prinsbisdom Luik.
Tijdens de 17e eeuw werden diverse schansen aangelegd, een voor Genk zelf (Dorpsschans), en verder schansen in Winterslag, Gelieren, Sledderlo, Langerlo, Terboekt, en Waterschei. Hier kon de bevolking zich terugtrekken als vreemde troepen het land onveilig maakten. Berucht was de Slag van Sint-Nicolaasdag 1648 op de Donderslagse Heide ten noorden van Genk. Hierbij leverden burgersoldaten (huyslieden) slag tegen rondzwervende Lotharingse troepen, waarbij ook 42 Genkenaren het leven lieten.
Pas in 1753 werd Genk in leen gegeven. De eerste heer was De Grady De Groenendael. Hij kreeg dit in leen van Arthur Cornaelis. In deze tijd waren de bokkenrijders actief, en ook Genk werd hierdoor geteisterd.
Tijdens de beloken tijd, eind 18e eeuw, kreeg Genk de bijnaam Heilig Genk, omdat de Genkenaren hun priesters lieten onderduiken. Ook wisten ze twee van de vier klokken veilig te stellen. De andere twee werden door de Fransen omgesmolten tot wapentuig.
Genk bleef echter lange tijd een kleine plaats. In 1900 had het, tezamen met zijn gehuchten, slechts 2437 inwoners.
Landschapsschilderskolonie De rust en het onaangeroerde landschap zorgden dat rijke burgers uit Brussel en Antwerpen, maar ook kunstenaars, vooral landschapschilders waaronder Willem Roelofs, Edmond Tschaggeny, François Roffiaen, Isidore Verheyden, Joseph Coosemans (zie zijn Moeras te Genck), Anna Boch, Emile Van Doren, Armand Maclot, Willy Minders, Ludovic Janssen en anderen naar het hart van de Limburgse Kempen trokken, op zoek naar inspiratie. De eerste schilders arriveerden in de jaren 1840. Hôtel de la Cloche was de geliefde verblijfplaats van de schilders van de eerste twee generaties, later aangevuld met Hôtel des Artistes van schilder Emile Van Doren. Door de grote toestroom van landschapsschilders - enkele honderden op amper een eeuw tijd- spreekt men soms van een Genkse School. Niet alleen schilders zochten Genk op ook schrijvers als Emile Verhaeren, Camille Lemonnier en Prosper Van Langendonck vonden inspiratie in het uitgestrekte, haast eindeloze landschap. De Nederlandse schrijfster Neel Doff vond onderdak in de gemeente in de villa Chalet des Houx op een heuvel in de Nieuwstraat; de villa is inmiddels afgebroken.
Nieuwe tijd In de 20e eeuw zou Genk zeer sterk groeien door massale immigratie van buitenaf en het buitenland.
Op 2 augustus 1901 ontdekte de Luikse professor André Dumont in het buurdorp As een steenkoollaag. In 1902 vond men ook in Genk steenkool. Men begon met de aanleg van drie steenkoolmijnen op Genks grondgebied. Op 3 juni 1914 om half twee 's middags werd de eerste steenkool bovengehaald. Niet lang daarna opende de mijn van Winterslag en even later de mijnen van Waterschei en Zwartberg.
Terwijl Genk in 1920 nog maar 6276 inwoners had, telde de gemeente in 1930 al 24.574 inwoners. De nieuwe inwoners waren voornamelijk ingeweken mijnarbeiders. Genk kende door het mijnverleden drie immigratiegolven: in de jaren 20-30 uit Polen en Oekraïne, daarna uit Italië, Griekenland, Spanje en Portugal en vanaf 1964 uit Turkije en Marokko. Hierdoor is ongeveer 54 % van de burgers van allochtone afkomst.Demografie van Genk in 2017 De Italiaanse gemeenschap is de grootste en omvat ongeveer 10.000 personen. In Genk zijn zo'n 100 nationaliteiten te vinden.
Het multiculturele karakter komt ook tot uiting in diverse culturele en religieuze instellingen: Genk telt vier Turkse moskeeën, drie Marokkaanse moskeeën, een Italiaanse katholieke kerk (de Sacra Familia), een Italiaanse protestantse kerk, een Oekraïens-Orthodoxe kerk, een Oekraïens-Katholieke kerk en een Grieks-Orthodoxe kerk (migrantenkerken).
De jaren zestig waren crisisjaren voor de steenkoolnijverheid. In 1966 sloot de mijn van Zwartberg als eerste. In 1987 sloot de mijn van Waterschei en in 1988 volgde die van Winterslag. Dankzij de gunstige ligging, nabij de E314 en langs het Albertkanaal, vestigden zich grote bedrijven in de gemeente, zoals de autoconstructeur Ford. De Fordfabriek sloot in 2014.
Niettemin is Genk uitgegroeid tot de tweede stedelijke agglomeratie van Belgisch-Limburg.
Geografie Stadsdelen en wijken Genk telt een dertigtal wijken die opgedeeld worden in de volgende acht stadsdelen: Genk Centrum: Genk Centrum, Molenblook, Genk-Centrum-Noord Genk-Midden: Bokrijk, Hasseltweg, Oud-Termien, Nieuw-Termien, Vlakveld, d’Ierd Genk-Noord: Zwartberg-Noord, Zwartberg-Zuid, Nieuwe Kempen, Hoevenzavel, Heideblook, Nieuw-Driehoeven, Oud-Driehoeven Genk-Oost: Waterschei-Noord, Waterschei-Zuid, Oud-Waterschei, Nieuw-Texas Genk-Zuid: Nieuw-Sledderlo, Oud-Sledderlo, industrieterrein Genk-Zuid Kolderbos-Langerlo-Camerlo Bret-Gelieren-Kattevennen Genk West: Winterslag 1, Winterslag 2, Winterslag 4, Oud-Winterslag, Boxbergheide
Demografie Demografische evolutie
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1981=volkstellingen op 31 december; vanaf 1990= inwonertal per 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 100,31994 100,41995 100,71996 100,91997 101,21998 101,51999 101,72000 102,02001 102,12002 102,22003 102,62004 103,22005 103,32006 103,62007 104,12008 104,42009 104,82010 105,12011 105,52012 106,02013 105,92014 106,22015 106,32016 106,72017 107,12018 107,32019 107,52020 107,92021 108,32022 108,82023 109,72024 110,22025 110,52026 110,6
Politiek Structuur De stad Genk ligt in het kieskanton Genk (dat identiek is aan het provinciedistrict Genk) en het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).
Genk Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Hasselt Genk BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring LimburgHasselt-Tongeren-Maaseik Genk GenkGenkVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Geschiedenis (Voormalige) Burgemeesters Tijdspanne President Municipale Raad 1796 - 1799 Tilmanus Remans 1799 - 1801 Hubert Reyskens Tijdspanne Maire 1801 - 1805 Hubert Reyskens 1805 - 1808 Gerardus Beurkens 1808 - 1813 Guillaume Lantmeeters Tijdspanne Burgemeester 1813 - 1831 Guillaume Lantmeeters 1831 - 1842 Gerard Remans (1806 - 1889) 1843 - 1854 Pieter Houben (1784 - 1864) 1855 - 1895 Jan Lantmeeters (1826 - 1907) 1896 - 1905 Pieter Jan Houben (1842 - 1905) 1905 - 1926 Jules Lantmeeters (1875 - 1935) 1927 - 1942 Jozef Lantmeeters (UCB) 1942 - 1944 Jozef Olaerts (VNV) 1944 - 1946 Jozef Lantmeeters (CVP) 1947 - 1976 Gerard Bijnens (CVP) 1977 - 1986 Louis Gaethofs (*1933, CVP) 1987 - 2009 Jef Gabriels (CVP / CD&V) 2009 - heden Wim Dries (CD&V)
Legislatuur 2007 - 2012 In de aanloop naar de verkiezingen sloten sp.a, Groen! en enkele onafhankelijke kandidaten een kartel onder de naam PRO-Genk. De meerderheid van het Valentijnskartel CD&V-N-VA werd echter (nipt) niet gebroken. Het kartel had 180 stemmen op overschot voor een meerderheid.Sneuvelt het machtsbastion van CD&V in Genk?; Knack; 25 april 2012
Legislatuur 2013 - 2018 Burgemeester is Wim Dries (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en PRO-Genk. Samen vormen ze de meerderheid met 25 op 39 zetels.
Legislatuur 2019 - 2024 Wim Dries (CD&V) bleef burgemeester. Zijn partij CD&V ging in zee met PRO-Genk. Samen vormden ze de meerderheid met 23 op 39 zetels.
Legislatuur 2024 - 2030 Wim Dries (CD&V) bleef burgemeester. Zijn partij CD&V vormde een coalitie met het kartel Vooruit-Groen. Beide lijsten vormen een meerderheid van 22 op 39 zetels.
Schepencollege Functie en bevoegdheden Naam Partij Burgemeester Veiligheid, beleidscoördinatie en innovatie, coördinatie armoede, interne stafdiensten en ICT Wim Dries CD&V Eerste schepenTalenontwikkeling en opgroeien (kinderopvang en onderwijs) Anniek Nagels CD&V Tweede schepenOpenbare werken, duurzaamheid, mobiliteit en evenementen Karel Kriekemans CD&V Derde schepenCultuur, samenleven, mondiaal beleid en erediensten Harun Solak CD&VVierde schepenTechnische uitvoerende diensten Erhan Yilmaz CD&V Vijfde schepenSport, economie en financiën Kathleen Parthoens CD&V Zesde schepenWijken, participatie en jeugd Alessandro Cucchiara Vooruit-Groen Zevende schepenWerk, sociale economie en wonen Mustafa Harraq CD&V Achtste schepenWelzijn en gelijke kansen, dienstverlening en voorzitter van het het Bijzonder Comité van de Sociale Dienst (BCSD) Sara Roncada CD&V
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: http://www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2006 14-10-2012Gegevens 2012: www.vlaanderenkiest.be/verkiezingen2012 14-10-2018 13-10-2024 Stemmen / Zetels %37%39%39%39%39%39%39%39%39 PVDA1/ PVDA+2 1,83105,08113,02102,8103,62105,55218,84234,9117,012 SP1/ PRO-GenkB/ Vooruit-GroenC15,561520,81920,881914,961616,041623,64B1016,77B712,0B510,5C3 Agalev1/ PRO-GenkB/ Groen2/ Vooruit-GroenC - 3,16103,17107,46125,63113,520 PVV1/ VLD2/ VLD-VIVANT3/ Open Vld Iedereen4/ Open Genk5 4,97114,951113,571510,362414,36268,53324,40413,250- CVP1 / CD&V+N-VAA / CD&V255,4212345,4712048,5312246,9212246,0112145,64A2041,0121838,621843,2219 VU1/ NIEUW2/ VU&ID3/ CD&V+N-VAA/ N-VA4 21,531819,68188,44137,52224,283118,214727,641230,1413 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2-0,87102,24109,091310,061416,64269,31239,3238,522 Anderen(*)0,69 0- 0,15 00,89 0- - 1,46 01,000,80 26383 29161311733218636982398964101143735 30401Opkomst % 96,4194,5694,2495,01 92,4392,6 62,7Blanco en ongeldig %3,59 55,084,152,843,7 3,02,8 0,5