thumb|Het Duitse S-bahn logo thumb|De Baureihen 422 t/m 426 worden veel gebruikt in S-Bahnnetwerken in Duitsland Een S-Bahn is een in de drie Duitstalige landen gebruikte term voor een netwerk van voorstadstreinen rond een grote stad, een naamgeving die in 1930 startte. Kleinere voorstadsnetwerken worden soms Regio-S-Bahn genoemd. Kenmerkend voor de S-Bahn-netten in de Duitstalige landen zijn het gebruik van lijnnummers (startend met de letter S, of RS voor Regio S-Bahn) en tariefintegratie met het overige stads- en streekvervoer in de betreffende stadsregio's.
Geschiedenis De S-Bahn van Berlijn is de oudste S-Bahn van Duitsland. Al in 1882 werd er een stadsnet geëxploiteerd met stoomtractie. In 1924 is begonnen met de elektrificatie. Sinds 1 december 1930 wordt het netwerk 'S-Bahn' genoemd. Toen werd ook het nog bestaande S-logo ingevoerd.
Lijst van voorstadstreinnetten met de naam S-Bahn Duitsland thumb thumb|Baureihe 481 van de Berlijnse S-Bahn De S-Bahn in Berlijn gebruikt 800 volt gelijkspanning en wordt gevoed via een derde rail (stroomafname aan de onderzijde). De Berlijnse en Hamburgse S-Bahnen zijn de enige in Duitsland die via een derde rail worden gevoed. Alle andere S-Bahn- en Regio-S-Bahnnetwerken worden gevoed via een bovenleiding. In de randgemeenten rondom Karlsruhe rijdt de S-Bahn ook over de hoofdsporen, in de stad zelf wordt er op tramsporen gereden.
In Duitsland zijn er S-Bahnen in de volgende steden en gebieden: S-Bahn van Berlijn S-Bahn van Dresden S-Bahn van Hamburg S-Bahn van Hannover S-Bahn van Keulen S-Bahn Mitteldeutschland S-Bahn van Maagdenburg S-Bahn van München S-Bahn van Neurenberg S-Bahn Rhein-Main (in en rond Frankfurt am Main) S-Bahn Rhein-Neckar (Ludwigshafen am Rhein / Mannheim / Heidelberg / Karlsruhe) S-Bahn Rhein-Ruhr S-Bahn van Rostock S-Bahn van Stuttgart
In de planningsfase bevindt zich de S-Bahn van Augsburg.
Regio S-Bahn Een Regio S-Bahn of Regio-S-Bahn is net als de grotere broer een voorstadstreinnet, maar dan rond een kleinere, regionale stad. Voorbeelden zijn:
Regio-S-Bahn Bremen/Niedersachsen Regio S-Bahn Donau-Iller rond Ulm (Baden-Württemberg) / Neu-Ulm Regio S-Bahn Ortenau, grensoverschrijdend ook naar Straatsburg
Oostenrijk 50px thumb|S-Bahnnetwerken in Oostenrijk thumb|S-Bahn van de ÖBB In Oostenrijk zijn er S-Bahnnetwerken in Salzburg, Karinthië, Wenen, Graz, Linz, Innsbruck en Vorarlberg.
De Weense S-Bahn rijdt sinds 17 januari 1962 tussen Floridsdorf (in het noorden van de stad) en Meidling (in het zuiden) en van Floridsdorf naar de omliggende plaatsen Gänserndorf en Stockerau. In de jaren die daarop volgden werd het aantal lijnen uitgebreid. Sinds 1984 geldt in de gehele agglomeratie Wenen één tariefsysteem. Hierdoor is het combineren van U-Bahn, S-Bahn, tram, bus en trein eenvoudiger. Sinds die tijd vallen ook de ÖBB-treinen op de Westbahn (richting Purkersdorf en Preßbaum) en de Preßburger Bahn (richting Wolfsthal, oorspronkelijk tot Bratislava) onder de S-Bahn
De S-Bahn van Salzburg werd geopend in 2004 en telt vijf lijnen. Het netwerk wordt nog uitgebreid. De exploitatie gebeurt door drie maatschappijen: de Oostenrijkse spoorwegen (ÖBB), de Berchtesgadener Land Bahn en de Salzburger Lokalbahn.
De S-Bahnnetwerken van Karinthië en Vorarlberg zijn netwerken, die de deelstaten Karinthië en Vorarlberg bedienen, en niet binnen een stad blijven.
Zwitserland thumb|270px|De S-Bahnnetwerken in Zwitserland. In Zwitserland is een groot deel van de stoptreindiensten binnen S-Bahnnetwerken gekomen. De S-Bahndiensten worden voornamelijk geëxploiteerd door de Schweizerische Bundesbahnen (SBB), maar een deel van de S-Bahn van Bern ook door de BLS.
S-Bahn van Basel S-Bahn van Bern S-Bahn rondom Genève S-Bahn van Luzern S-Bahn van Sankt Gallen S-Bahn Ticino Stadtbahn van Zug S-Bahn van Zürich
Andere voorstadstreinen met de letter S België thumb|S-Bahnnetwerken in België 70px
In december 2015 is het Gewestelijk ExpresNet in Brussel omgedoopt tot S-net. In 2018 zijn ook de voorstedelijke stoptreinen (ook wel lokale of L-treinen) rond Antwerpen, Charleroi, Gent en Luik hernoemd tot S-treinen.
Denemarken De S-tog (S-trein) van Kopenhagen bestaat sinds 1934 en is het voorstadsnetwerk in en rond de stad.
Nederland De Sprinter-treinen in de brede Randstad stoppen op elk station en rijden op werkdagen gedurende het grootste deel van de dag globaal elke 15 minuten. Met deze eigenschappen is het treintype vergelijkbaar met de Duitse S-Bahn. Anders dan bij de S-Bahn zijn het ontbreken van lijnnummers en het gebrek aan tariefintegratie met de betreffende stadsregio's. De tarieven voor NS reizigersvervoer zijn op de Sprinters van toepassing.
Polen 70px
In Polen wordt de term S-Bahn niet letterlijk gebruikt, maar Warschau kent wel een systeem van voorstadstreinen waar men gebruik maakt van lijnnummers beginnend met S.
Szybka Kolej Miejska w Warszawie
Tsjechië
70px
In Tsjechië bestaan in de meeste regio’s voorstadstreinnetwerken onder de naam Esko. Het grootste Esko-netwerk is dat van Praag/Midden-Bohemen, Esko Praha.
Zie ook RER, (Frans equivalent van de S-Bahn) S-net, (voorstadsnet op de spoorlijnen rond Brussel) Zoetermeer Stadslijn (voormalige S-Bahn-achtige spoorlijn in Zuid-Holland)
Categorie:Voorstadstrein