thumb|Het vervoerbedrijf Arriva zet LINT-treinstellen in thumb|Op de RB64 ("Euregiobahn Münsterland") tussen Enschede en Münster Hbf rijdt de Talent miniatuur|Een Poolse trein: type PESA 218M De lichtgewichttrein of lighttrain is een verzamelnaam voor licht gebouwde treinstellen of motorrijtuigen voor regionale of voorstadstreindiensten (zoals de S-Bahn). Een strikte definitie ontbreekt en de term wordt vooral gebruikt op bestuurlijk niveau in discussies over aanbesteding van treindiensten. De begrippen lighttrain en lightrail worden vaak foutief door elkaar gebruikt. Een lichtgewichttrein moet voldoen aan veiligheidseisen voor treinen voor op het hoofdspoornet, terwijl dit niet geldt voor vormen van lightrail. De meeste lichtgewichttreinen zijn ontwikkeld voor de Europese markt, waardoor ze niet voldoen aan de veiligheidseisen in Noord-Amerika en daar alleen op geïsoleerde lijnen of onder speciaal regime mogen rijden.Transit Capacity and Quality of Service Manual, Third Edition (2013), pagina 2-17/18, geraadpleegd op 2025-01-22.
Kenmerken Belangrijkste kenmerken van een lichtgewichttrein zijn het open interieur (geen afscheiding tussen coupés en balkons) en de lagere vloer, waardoor het in- en uitstappen wordt vergemakkelijkt. Soms is er geen toilet. Een eerste klas is er ook niet altijd. Hoewel de treinen meestal een gestroomlijnd uiterlijk hebben, zijn het zeker geen hogesnelheidstreinen; de topsnelheid ligt meestal tussen de 100 en 160 km/h.
Regionale lichtgewichttrein In Duitsland, waar de tweede generatie lighttrain ontstaan is, wordt dit model trein veel ingezet op regionale spoorlijnen door zowel de Deutsche Bahn als particuliere vervoerders. De treinen zijn daar ontstaan uit de behoefte aan een trein om regionale onrendabele lijnen zo goedkoop mogelijk te exploiteren. De treinen zijn daarom zo goedkoop mogelijk gebouwd: een relatief simpele diesel- of elektrische motor, modulaire opbouw, eenvoudig interieur, etc. Bovendien zijn de treinen geschikt voor eenmansbediening: er is geen conducteur nodig. Dit maakt het mogelijk regionale lijnen goedkoop te exploiteren, terwijl het gestroomlijnde uiterlijk van de trein klantenwervend moet werken.
Daar de meeste onrendabele lijnen diesellijnen zijn, zijn lichtgewichttreinen vooral bekend als dieseltrein. Van bijna alle types zijn elektrische versies gemaakt voor geëlektrificeerde baanvakken.
De lichtgewichttrein heeft soms raakvlakken met de tramtrein. Zo rijden in de Duitse stad Zwickau lichte dieseltreinen (Regiosprinter) van de Vogtlandbahn als een tram naar het centrum. Ook in Akenhad men plannen om het bestaande lichtgewichttreinnetwerk doortrekken naar het centrum en aldus omvormen tot een tramtreinnetwerk.
De Franse spoorwegen hebben drie projecten voor innovatieve voertuigen opgezet: een kort voertuig dat ook op de weg kan rijden en twee grotere maten railvoertuigen. De aandrijving geschied steeds door batterijen. Hierbij gaat om de ontwikkeling van korte voertuigen met een relatief laag gewicht. Zij zijn bedoeld voor regionale trajecten of trajecten die nu niet meer in gebruik zijn.SNCF is building Light and Ultra Light Rail to cover all territories, geraadpleegd op 2024-02-08. Het treinstel-project heet TELLi en heeft 60 tot 80 zitplaatsen.TELLI, LE TRAIN LÉGER INNOVANT, geraadpleegd op 2024-02-08. Innovatief wordt het treinstel vanwege de materialen, maar ook omdat er geen gebruik wordt gemaakt van doorgaande assen maar losse wielen.Les enjeux d'un nouveau train plus léger et innovant selon Jacques BERLING (SNCF), geraadpleegd op 2024-02-08. Het type wordt mede ontwikkeld door het Spaanse CAF en het Franse Alstom en moet in 2029 op de markt worden gebracht.TRAIN LÉGER INNOVANT, geraadpleegd op 2024-02-08.
Lichtgewichttrein voor hoofdlijnen De term lighttrain wordt ook wel gebruikt voor metro-achtige elektrische treinstellen voor stedelijke gebieden. NS Reizigers heeft in 2005 metro-achtige lichtgewichttreinstellen van het type Sprinter Lighttrain besteld voor stoptreindiensten in met name de Randstad. De treinen rijden sinds 2009 onder de naam Sprinter, net als het al bestaande Stadsgewestelijk Materieel.
In Spanje werd de ontwikkeling in de jaren 1940 gestart, dit zogenaamde Talgo systeem is later doorontwikkeld voor hogesnelheidlijnen.
Marktoverzicht thumb|Desiro-lighttrain van Siemens. In Europa zijn of worden de volgende lighttrains gebouwd: Producent Product Alstom LHB Coradia LINT Coradia LIREX VT 641 (Walvis) Bombardier ITINO Talent RegioSwinger ET 422/423/424/425/426 / Sprinter Lighttrain (samen met Siemens) Fahrzeugtechnik Dessau Protos Integral Verkehrssysteme AG (fabrikant bestaat niet meer) Integral Siemens Desiro (Desiro Classic) RegioSprinter Stadler Rail GTW FLIRT Regio-Shuttle
Inzet in Nederland thumb|GTW (Velios) van Veolia Transport. In Nederland rijden of komen lighttrains op de volgende baanvakken (allemaal hoofdspoorwegen):
Product Stations Spoorlijn Vervoerder Opmerking LINT Zutphen - Oldenzaal Spoorlijn Zutphen - Glanerbrug Syntus Sinds december 2013 onder de naam Twents. Almelo - Mariënberg Spoorlijn Mariënberg - Almelo Arriva Sinds december 2013 onderdeel Vechtdallijnen Talent Enschede - Münster (D) / Dortmund (D) Spoorlijn Dortmund - Gronau (Westmünsterlandbahn) Deutsche Bahn Flirt Venlo - Mönchengladbach (D) / Hamm (D) Maas-Rhein-Lippe-net eurobahn GTW(Breng/Spurt) Groningen - Delfzijl Spoorlijn Groningen - Delfzijl Arriva Dieselelektrische versie Groningen - Roodeschool Spoorlijn Sauwerd - Roodeschool (Hogelandspoor) Arriva Dieselelektrische versie Harlingen Haven - Leeuwarden Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans (Staatslijn B) Arriva 1e deel Staatslijn B, dieselelektrische versie Leeuwarden - Groningen Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans (Staatslijn B) Arriva 2e deel Staatslijn B, dieselelektrische versie Groningen - Leer (Ostfriesl) Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans (Staatslijn B), Spoorlijn Nieuweschans - Ihrhove Arriva 3e deel Staatslijn B, dieselelektrische versie Leeuwarden - Stavoren Spoorlijn Leeuwarden - Stavoren Arriva Dieselelektrische versie Tiel - Arnhem Spoorlijn Elst - Dordrecht Arriva Dieselelektrische versie Arnhem - Doetinchem - Winterswijk Spoorlijn Amsterdam - Elten, Spoorlijn Zevenaar - Winterswijk Breng, Arriva Dieselelektrische versie Winterswijk - Zutphen Spoorlijn Zutphen - Gelsenkirchen-Bismarck Arriva Dieselelektrische versie Dordrecht - Geldermalsen Spoorlijn Dordrecht - Geldermalsen (MerwedeLingelijn) Qbuzz Elektrische versie Zwolle - Emmen Vechtdallijnen / (Emmerlijn) Arriva Elektrische versie Zwolle - Coevorden Vechtdallijnen / (Emmerlijn) Arriva Elektrische versie (Spitsdienst) Nijmegen - Roermond Spoorlijn Nijmegen - Venlo (Maaslijn) Arriva Dieselelektrische versie Maastricht Randwyck - Kerkrade Centrum Spoorlijn Maastricht Randwyck - Kerkrade Centrum (Heuvellandlijn) Arriva Elektrische versie Protos Amersfoort Centraal - Ede-Wageningen Spoorlijn Amersfoort Centraal - Ede-Wageningen (Valleilijn) Connexxion Sprinter Lighttrain Diverse stations Diverse trajecten Nederlandse Spoorwegen Deze treinen worden sinds 2009 ingezet in de stoptreindienst, vooralsnog voornamelijk in de Randstad, mede ter vervanging van het af te voeren Mat '64.
Inzet in België thumb|NMBS treinstel 08501 in Doornik. De NMBS heeft 305 stuks driedelige treinstellen van het type Desiro ML aangeschaft. Ze worden voornamelijk ingezet op L-verbindingen en op het Gewestelijk ExpresNet (GEN).
Zie ook Lightrail Tramtrein Trein Railbus