thumb|Topografische gemeentekaart van Maassluis, per juni 2023 thumb|Groote Kerk thumb|Woning uit 1649 thumb|Groote Kerk Maassluis () is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente heeft een oppervlakte van 10,12 km² (waarvan 1,63 km² water) en telt inwoners () die Maassluizers worden genoemd. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. In de jaren tachtig werd als stadspromotie de leus Maassluis, Eerste stad aan de Waterweg bedacht. Dit etiket is echter topografisch onjuist: Maassluis ligt niet aan de Nieuwe Waterweg, maar aan het Scheur.Destijds gold echter de 'Lijst namen waterstaatswerken ten westen van Rotterdam' die bij besluit RRV 48173 van 4 september 1980 was vastgesteld door de minister van Verkeer en Waterstaat. Op deze lijst kwam het Scheur niet voor; het was onderdeel geworden van de Nieuwe Waterweg. Per 12 juni 2013 heeft Rijkswaterstaat het Nationale Wegen Bestand-vaarwegen aangepast, waardoor op topografische kaarten het Scheur weer wordt vermeld. Sinds 2010 is de slogan Ervaar Maassluis. De gemeente maakt deel uit van het samenwerkingsverband Metropoolregio Rotterdam Den Haag.
Geschiedenis Maassluis is rond 1340 ontstaan als nederzetting bij een sluis in een zeewering. Die werd tussen de Noordzee en Rotterdam aangelegd om overstromingen te voorkomen. De nederzetting, die bestuurlijk onder Maesland viel, werd Maeslandsluys genoemd. De nederzetting werd in 1489 geplunderd. In de zestiende eeuw liet Marnix van St. Aldegonde een schans aanleggen. Nog voor de voltooiing werd de schans in 1573 veroverd door de Spanjaarden. Van Aldegonde werd gevangengenomen. Een jaar later werd Maeslandsluys door muitende Spaanse troepen geplunderd.
Op 16 mei 1614 werd Maeslandsluys zelfstandigheid verleend door de Staten van Holland. De nederzetting ging verder als Maassluis. De afscheiding had te maken met de onvrede in Maassluis over de houding van het bestuur dat in Maasland was gevestigd. Die onvrede bestond onder andere omtrent de hoge kosten die men moest betalen en het weinige dat daarvoor terugkwam.Geuze,2014. Gearchiveerd op 31 oktober 2020. De schans werd in 1624 afgebroken, om plaats te maken voor de Groote Kerk. Met de bouw daarvan werd begonnen in 1629. Die bouw lag vijf jaar stil, doordat kapers uit Duinkerke veel Maassluizer vissersschepen veroverden en de bemanning overboord gooiden. In 1639 werd de Groote Kerk voltooid. Op 4 december 1732 werd het beroemde Garrelsorgel in gebruik genomen. Dit orgel, in de periode 1730-1732 gebouwd door Rudolf Garrels, en was een geschenk van de Maassluise reder Govert van Wijn.
Het verzoek van Maassluis om zich stad te mogen noemen dateert van december 1813. Het Koninklijk Besluit van verlening is gedagtekend op 18 februari 1814.
Op economisch gebied was aanvankelijk de visserij van belang. In de negentiende eeuw werd de stad wereldberoemd door het sleepvaartbedrijf L. Smit & Co. en het scheepsbergingsbedrijf W.A. van den Tak, die na een fusie bekendstonden als Smit-Tak. In Maassluis is het Nationaal Sleepvaart Museum gevestigd. In de haven ligt de stoomsleepboot Furie. Dit schip sleepte jarenlang houtvlotten over de Oostzee, werd in 1976 door de AVRO aangekocht voor een rol in de televisieserie Hollands Glorie naar het boek van Jan de Hartog en is sinds 15 februari 1978 eigendom van de Stichting Hollands Glorie. Een ander maritiem bedrijf in Maassluis is Koninklijke Dirkzwager, dat sinds 1872 informatiediensten in en rond de Rotterdamse haven levert.
Tweede Wereldoorlog Na de capitulatie op 15 mei 1940 classificeerde de Duitse Kriegsmarine het gehele gebied aan de Nieuwe Waterweg - Scheur - Nieuwe Maas (beide oevers van Hoek van Holland tot Rotterdam) als Hauptstützpunkt. Alle havens in de regio werden in gebruik genomen voor de verschillende Kriegsmarine onderdelen. De Maassluise buitenhaven was met name de thuisbasis van het 32e en 34e Minensuchflottille, die voor het grootste deel bestond uit gevorderde vissersschepen, zoals kotters en loggers. Deze schepen, bewapend met luchtdoelgeschut (FLAK), vormden een bedreiging voor de geallieerde vliegtuigen die richting Duitsland vlogen.
In de middag van 18 maart 1943 werd Maassluis getroffen door een aanval met dertig brisant- en zestig brandbommen van twaalf geallieerde bommenwerpers. Deze aanval miste het eigenlijke doel, de olieraffinaderij Witol aan de Heldringstraat. In korte tijd werd een groot gedeelte van de oude binnenstad door hevige branden en instortende gebouwen vernield. Achttien inwoners van Maassluis kwamen om tijdens het bombardement. Op het Schanseiland is ter herdenking een monument opgericht.
Op 21 januari 1944 werd Hoek van Holland, tegelijk met elf andere Europese havensteden, door het Oberkommando der Wehrmacht tot Festung verklaard. Maassluis werd nu officieel Festungsvorfeld en de Maassluise vlieten werden als tankgrachten aangemerkt.
Joodse gemeenschap Maassluis had een liberaal vestigingsbeleid, het was een van de weinige plaatsen in de regio waar joden als inwoner welkom waren. Op 27 april 1688 vestigde de tabaksverkoper Levi Jacobs zich als eerste. Vanaf 1750 groeide de Joodse gemeenschap. In 1769 kreeg zij toestemming een synagoge te bouwen. Na 1890 vertrokken de meesten, in 1930 woonden er nog maar acht joden in Maassluis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn allen weggevoerd en vermoord. De synagoge aan de Groen van Prinstererkade werd in 1960 gesloopt. De Joodse begraafplaats aan de Roggekade werd in 1950 geruimd. De stoffelijke resten zijn herbegraven op de algemene begraafplaats, daar zijn ook drieëntwintig grafstenen heen gebracht.Maassluis - Joods Cultureel Kwartier. Gearchiveerd op 27 juni 2022.
Stadsdichter
Maassluis heeft sinds juni 2016 een stadsdichter. Deze krijgt de gelegenheid zichzelf en de stad te promoten. De tweejaarlijkse verkiezing wordt georganiseerd door Poëziecafé Woordkunst met steun van de gemeente Maassluis en Bibliotheek Maassluis.Stadsdichter Maassluis op Woordkunst.maassluis.nu. Gearchiveerd op 27 september 2022.
Dichters: 2017-2018: Jaap van Oostrum 2019-2020: Jelle Ravestein 2021-2022: Jaap van Oostrum 2023-2024: Marleen Opschoor 2025-2026: Cedric Muchall 2027-2028: Naomi Jansen
Bezienswaardigheden Een deel van Maassluis is een beschermd dorpsgezicht. Verder zijn er als bezienswaardigheden: De Hoop (molen) Wippersmolen Monstersche Sluis Gemeenlandshuis Kerkeiland met Groote Kerk Oude stadhuis (Locatie Nationaal Sleepvaart Museum) Museum Maassluis Petrus en Pauluskerk, bijgenaamd "Sydney aan de Waterweg", een futuristisch kerkgebouw Sleepboothaven Maassluis Nationaal Sleepvaart Museum
Monumenten In de gemeente bevinden zich een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Maassluis Lijst van gemeentelijke monumenten in Maassluis Lijst van oorlogsmonumenten in Maassluis Lijst van Stolpersteine in Maassluis
Kunst in de openbare ruimte In Maassluis zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: Lijst van beelden in Maassluis
Verkeer en vervoer Maassluis had twee NS-stations aan de Hoekse Lijn: Maassluis Centrum sinds 1891 en Maassluis West sinds 1970. Op 1 april 2017 reed de laatste trein over deze spoorweg.Nieuwsbericht lokale omroep WOS Tussen 2017 en 2019 is de spoorlijn tot metrotracé omgebouwd en een derde station (Steendijkpolder) toegevoegd. Sinds de voltooiing is er een rechtstreekse metroverbinding met het centrum van Rotterdam en het metronet aldaar.
Het ombouwen zou in september 2017 gereed zijn, maar door verschillende tegenvallers was de oplevering vertraagd.Persbericht Hoekse Lijn Het openbaar vervoer richting Rotterdam vond per april 2017 tijdelijk per autobus plaats. Na een feestelijke opening op 28 september 2019 ging de metroverbinding op 30 september 2019 van start.Hoekse Lijn van start
In 1912 bereikt de WSM-stoomtram Maassluis vanuit Maasland en Delft, met aansluiting op het NS-net. In 1938 werd de lijn al gesloten tussen Maassluis en Maasland. Tussen Maasland en Delft is de oude baan grotendeels fietspad geworden.Rook waait over het Westland, H.v. Lith, uitgeverij Kimabo, 2012.
Het wegverkeer wordt afgewikkeld over de A20. Met de veerpont is er een verbinding naar Rozenburg over het Scheur. Deze wordt zowel door fietsers en voetgangers en alleen overdag voor gemotoriseerd verkeer gebruikt. De boot kan per overtocht veertig personenwagens vervoeren. De dichtstbijzijnde vaste overgangsmogelijkheid richting het zuiden via de Botlektunnel (of Botlekbrug) en de Beneluxtunnel is vijftien kilometer verderop gelegen en heeft dikwijls met files te maken. Door de in december 2024 geopende Maasdeltatunnel als onderdeel van de A24 ontstaat er een dichterbij gelegen vaste verbinding onder het Scheur.
Sport en recreatie Maassluis kent een groot aantal sportverenigingen, waaronder een van de oudste tennisclubs van Nederland, MTC Bequick uit 1895, de voetbalclubs Excelsior Maassluis, VDL-Maassluis en MSV '71, schietvereniging Prins Hendrik, atletiekvereniging AV Waterweg, basketbalvereniging MBV Green Eagles, hockeyvereniging MHV Evergreen, korfbalvereniging c.k.c. Maassluis, handbalvereniging Unitas '63, gymnastiekvereniging Gv Maassluis, honk- & softbalvereniging HSV Gophers, wielrenvereniging RCMD De Coureur, tafeltennisvereniging TOG/MeerServices, volleybalvereniging MVC en Badmintonclub Maassluis.
Aan de Sportlaan is het sport- en recreatiezwembad Dol-fijn gevestigd, het is een Sportfondsenbad.
Door Maassluis loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse Deltapad geheten.
Politiek en bestuur
Gemeenteraad
De gemeenteraad van Maassluis bevat 25 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1994. De gekleurde vakjes betreffen de partijen die na de verkiezingen het college van B&W gingen vormen. +GemeenteraadszetelsPartij199419982002200620102014201820222026 Leefbaar Maessluys -------311 PvdA-GroenLinks --------4 CDA 655434544 VVD 554354443 D66 521-11111 VSP* -33334321 ChristenUnie* 111112211 PvdA 57786434 Maassluis Belang* --223422- GroenLinks ------11 Forum voor Maassluis ------21- SP ---21---- Overigen 1--------Totaal232323232323232325
In 2002 was Maassluis Belang te laat met de registratie van de lijstaanduiding, waardoor het meedeed onder de naam Wensveen. In 1998 werd de VSP vertegenwoordigd door de AOV-Unie 55+. In 1994 en 1998 deed de ChristenUnie mee als een combinatie van het GPV, de RPF en SGP.
College van B en W De coalitie bestaat in de periode 2026-2030 uit het Leefbaar Maessluys en VVD Maassluis. Het college van burgemeester en wethouders bestaat naast de burgemeester uit een 3 wethouder van Leefbaar en wethouders van VVD.Nieuwe coalitie presenteert akkoord 2026-2030, Gemeente Maassluis, 1 juni 2026. Gearchiveerd op 13 augustus 2026.Nieuwe wethouders en raadsleden beëdigd tijdens raadsvergadering 4 juni, Gemeente Maassluis, 5 juni 2026.
Naam Functie Partij Portefeuille Jack de Vries Burgemeester CDA Openbare Orde & Veiligheid, Weerbare Samenleving, Stadspromotie & Evenementen, Verkiezingen & Burgerlijke Stand, Ambassadeurschap. Gary Bouwer Wethouder/1e locoburgemeester Leefbaar Toezicht & Handhaving, Migratie & Integratie, Afvalbeleid, Groenonderhoud, Horeca. Denise Mulder-Solleveld Wethouder/2e locoburgemeester VVD Sportaccommodaties, Welzijn, Infrastructuur & Mobiliteit, Onderwijs, Energietransitie. Jurre van de Merwe Wethouder/3e locoburgemeester Leefbaar Burgerparticipatie & Democratisering, Economie & Ondernemerschap, Ouderen & WMO, Sport & Recreatie, Cultuur, Monumenten, Erfgoed & Archeologie. Wouter de Nie Wethouder/4e locoburgemeester VVD Financiën, Jeugdzorg. Robert Simons Wethouder/5e locoburgemeester Leefbaar Bouwen & Wonen, Vastgoed, Werk & Inkomen.
Bekende personen uit Maassluis
Gillis Johannis le Fèvre de Montigny (1765-1821), militair Abraham Kuyper (1837-1920), theoloog, politicus, premier en journalist