thumb|Topografische gemeentekaart van Hillegom, juni 2023 Ophaalbrug met de toren van de Maartenskerk|thumb thumb|Het gemeentehuis thumb|Een tulpenveld in bloei Hillegom () is een dorp en gemeente in de Bollenstreek in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt inwoners (, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 13,48 km² (waarvan 0,60 km² water). Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.

Geschiedenis en etymologie In archiefstukken uit de 13e en 14e eeuw komen onder andere de namen ‘’Hilleghem’’, ‘’Hildeghem” en “Hillinghem” voor. Zeker is dat de -om in Hillegom een gereduceerde vorm van "heem" is, oftewel woonplaats. Waarschijnlijk is het eerste deel Hilleg- een verbastering van de persoonsnaam "Hille" (mogelijk een verkorting van de persoonsnaam Hildebert of Hildegard). De betekenis zou dan zijn: "huis van Hille", vergelijkbaar met de naam van de plaats Hillegersberg bij Rotterdam. Dit is tevens in overeenstemming met de vorming van namen van diverse andere plaatsen in de regio, zoals het naburige Sassenheim (voorheen "Saxnem"), dat op dezelfde strandwal is gelegen en de betekenis "huis van Saxo" heeft. In beide gevallen ging het hier waarschijnlijk dus om persoonlijke ontginningen.Moerman, H. J. (1956). Nederlandse plaatsnamen: een overzicht. Brill Archive. p. 88 en 91.

Hillegom is in de vroege middeleeuwen ontstaan rond de Maartenskerk, het Hof van Hillegom en de Houttuin, ongeveer op de plek waar de Hillegommerbeek met de oostelijke strandwal kruist. De nederzetting bezat vóór 1120 een eigen kapel. De bewoners hielden zich aanvankelijk met akkerbouw en veeteelt bezig. In de zeventiende en achttiende eeuw zijn er vermeldingen van blekerijen, een leerlooierij en een kalkoven. In deze tijd werd de teelt van groenten, fruit en kruiden belangrijk. Dagelijks voeren schuiten naar de Amsterdamse en Leidse markt.

Tijdens de Nederlandse Opstand lag Hillegom een aantal jaren in de frontlinie: gedurende het beleg van Haarlem (1572/1573) en Leiden (1574). Het dorp heeft veel geleden onder de oorlogshandelingen. Na het vertrek van de Spanjaarden gingen de Hillegommers voortvarend met herstel aan de slag. De opvallendste activiteit was de inpoldering van het laaggelegen land langs het Haarlemmermeer.

In de zeventiende en achttiende eeuw lieten bestuurders en kooplieden uit Den Haag en Amsterdam fraaie buitenplaatsen bouwen in Hillegom. Rond 1800 trad het verval in. Vrijwel alle buitenplaatsen zijn in de loop der tijd gesloopt.

Op 6 november 1722 kocht Jan Six II 7000 ha. grond in Hillegom met daarbij de heerlijke rechten in het ambacht. Die zijn sindsdien overerfd van generatie op generatie tot aan de dag van vandaag (2022).https://www.omroepwest.nl/nieuws/4646585/jan-six-ii-kocht-300-jaar-geleden-duizenden-hectaren-grond-en-werd-de-baas-van-hillegom

De grootschalige bloembollencultuur dateert uit het midden van de negentiende eeuw. De toename van de bloembollenteelt hield gelijke tred met de zandafgravingen. Na afgraving bleef er namelijk prima zandgrond over, de 'geestgronden', bij uitstek geschikt voor de teelt van bloembollen. De bloembollenteelt bracht grote welvaart. De eerste industrie verscheen in 1904 met de kalkzandsteenfabriek Arnoud. Deze zorgde voor nieuwe afgravingen en nieuw bollenland. Daarnaast vestigde zich in de loop van de twintigste eeuw een aantal kleinere industrieën.

De ligging tussen Haarlem, Leiden en Amsterdam, gepaard aan een goede infrastructuur, maakte Hillegom de laatste decennia van de twintigste eeuw tot een gewilde woongemeente. De bevolking groeide snel, van 9000 inwoners rond 1920 tot ruim 20.000 in 2005.

Haarlem-Hillegom Hillegom is de noordelijkste gemeente van de Duin- en Bollenstreek van Zuid-Holland. De noord- en oostgrens vormen tevens de provinciegrens. Alhoewel Hillegom deel uitmaakt van de Bollenstreek en samenwerkt met gemeenten in Regio Holland Rijnland, zijn de inwoners van de gemeente in maatschappelijk opzicht vooral gericht op buurgemeenten in Noord-Holland, de stad Haarlem in het bijzonder. Van oudsher hebben de inwoners sterkere banden met dit gebied. In de jaren 1970 heeft de gemeenteraad van Hillegom zelfs een besluit genomen om aansluiting te zoeken bij de provincie Noord-Holland. Dit besluit is echter nooit omgezet in concrete daden.

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Hillegom bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998: +GemeenteraadszetelsPartij19982002200620102014201820222026 Bevolkingsbelangen Hillegom 3 3 4 2 7 8 8 8 D66 - - - 2 2 1 2 3 Hart voor Hillegom - - - - - - 1 2 Bloeiend Hillegom - - 1 4 3 3 3 2 PRO (2026: GroenLinks-PvdA) - - - - - - - 2 VVD 5 5 5 4 2 2 2 1 CDA 5 6 4 3 3 4 2 1 GroenLinks 1 2 2 2 1 1 1 PvdA 4 3 3 2 1 - - Overige1-------Totaal1919191919191919

Aangrenzende gemeenten Hillegom grenst in het noorden aan Bennebroek (gemeente Bloemendaal), in het oosten aan Beinsdorp (gemeente Haarlemmermeer), in het zuiden aan Lisse, in het westen aan De Zilk (gemeente Noordwijk) en in het noordwesten aan Vogelenzang (gemeente Bloemendaal). De exacte grens met de Haarlemmermeer is de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder, de grens met De Zilk is de Leidse trekvaart.

Buiten de dorpskern zijn nog veel bollenvelden te vinden en het jaarlijkse Bloemencorso van de Bollenstreek rijdt eind april door het dorp. Anders dan in veel andere gemeenten in de Bollenstreek is er in Hillegom relatief weinig bollengrond verloren gegaan voor woningbouw. Vanwege het economisch belang van de bollenteelt heeft de woningbouw voornamelijk plaatsgevonden op veengronden in het oosten van de gemeente. Dat het oude karakter van het bollengebied toch enigszins is verdwenen heeft te maken met de bouw van grote moderne bedrijfshallen ten behoeve van de bloembollenhandel.

Bezienswaardigheden Het bloemencorso dat in de tweede helft van april door het dorp heen trekt Het Hof van Hillegom (thans raadhuis) De bloembollenvelden

In Hillegom was het Fordmuseum gevestigd, de grootste particuliere collectie Ford-auto's ter wereld. Het werd in 2016 gesloten.https://web.archive.org/web/20161016114633/http://fordmuseum.nl/einde

Monumenten In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en een oorlogsmonument, zie: Lijst van rijksmonumenten in Hillegom Lijst van gemeentelijke monumenten in Hillegom Lijst van oorlogsmonumenten in Hillegom Lijst van Stolpersteine in Hillegom

Kunst in de openbare ruimte In de gemeente Hillegom zijn diverse beelden, sculpturen en andere kunstzinnige objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: Lijst van beelden in Hillegom

Treslong In de beginjaren van de Nederlandse televisie werd de grote zaal van het complex Treslong veelvuldig gebruikt voor optredens en shows. Zo trad ooit Pat Boone op in Treslong. Het beroemdste optreden verzorgden The Beatles in juni 1964. Zij gaven een playback-TV-optreden voor de VARA. De show waarin dat gebeurde werd gepresenteerd door Herman Stok en Berend Boudewijn.

Sinds 2005 bestaat het complex Treslong niet langer. Het is gesloopt en op het terrein is in 2007 de nieuwe woonwijk "De Marel" gebouwd.

Sportverenigingen Van de uiteenlopende sportverenigingen in Hillegom worden de volgende op Wikipedia apart beschreven: SV Hillegom (voetbal en handbal) VV SIZO (zaalvoetbal) SDO (H) (korfbal) Squash Hillegom (squash en soccersquash) BCH (Badminton) Scoutinggroep Tjarda Hillegom (scouting) Manege Hillegom (paardrijden) BV Hillegom '85 (basketbal)

Kerken en moskee Sint-Jozefkerk Sint-Martinuskerk De Hoeksteen Maartenskerk Chr. Geref. Raadhuiskerk Oud-Gereformeerde Gemeente ("Achter de watertoren") Moskee Al Ansaar de Open Hof

Bekende Hillegommers Hans van Beek (1942), architect Bert Bouma (1930-2022), voetballer Esmee Daalman (2005), voetbalster Dick van Egmond (1961), voetbalscheidsrechter Marc Evers (1991), paralympisch zwemmer Bart de Graaff (Haarlem, 1967 - Leiden, 2002), tv-presentator, programmamaker, omroepoprichter en -voorzitter Johannes Willem van Hasselt (1752-1832), koopman en politicus Schelto (baron) van Heemstra (1879-1960), commissaris van de Koningin Ans Hey (1932-2010), beeldhouwster Jesse Huta Galung (1985), tennisser Rogier Koordes (1972), voetballer Frénk van der Linden (1957), journalist Dirk Meeldijk (1958), volkszanger Rob Møhlmann (1956), kunstenaar, dichter en schrijver over kunst Constantijn Muysken (1843-1922), architect Rien van Nunen (1912-1975), acteur Rieneke van Nunen (1958), actrice Willem Pleyte, (1836-1903), egyptoloog en museumdirecteur Thea de Roos-van Rooden (1949), geschiedkundige, politica, burgemeester en dijkgraaf Fred van Trigt (1962), politicus en burgemeester Erica Verdegaal (1960), schrijfster Steef Weijers (1929-2021), politicus Marc Witteman (1961-2018), politicus en burgemeester Piet van Zeil (1927-2012), politicus en burgemeester Jan Zijlstra (1938-2021), evangelist

Wegennet Provinciale weg 207 Provinciale weg 208 Provinciale weg 442

Wijken Centrum Burgemeesterskwartier Elsbroek De Marel Meer en Dorp I en II Patrimonium Treslong Vossepolder De Zanderij Hofzicht Weerestein Amerikabuurt Hillegom Zuid Pastoorsveld Ringoevers

Externe link Website van de gemeente

Referenties Noten

Bronnen

Categorie:Plaats in Zuid-Holland

Categorie:Bollenstreek