thumb|400px|Moslims als percentage van de bevolking, per land (2008) De oemma of ummah (Arabisch: الامة الاسلامية Al-Ummah al-islamiyya of kortweg: Al-Ummah) is de wereldwijde islamitische gemeenschap. De oemma wordt gezien als een wereldwijde eenheid, waartoe die landen worden gerekend waar de islam de hoofdgodsdienst is, of algemener, die personen die moslim zijn.
Geschiedenis De gemeenschap heeft een geschiedenis van bijna veertien eeuwen. Slechts in de eerste paar eeuwen van haar bestaan vormde het een politieke eenheid al vonden toen ook geregeld fitna's of onderlinge oorlogen plaats. Van de oemma wordt al gesproken in de Koran en de profeet Mohammed was de eerste leider van de oemma.
Aan het hoofd van de oemma stond tot 1924 een kalief of opvolger. In dat jaar werd het kalifaat afgeschaft. Door sommige fundamentalistische moslims wordt eenheid in de oemma gezien als een ideaal dat opnieuw gerealiseerd moet worden. Hun ideaal is de terugkeer van de kalief die zowel wereldlijke als religieuze macht heeft en de bijbehorende herinvoering van de sharia.
Geografie thumb|400px|Verspreiding van oemma (1995)University of Texas Libraries - kaart verspreiding Oemma en University of Texas Libraries (overzicht van kaarten) bezocht 7 juli 2009 De islamitische wereld valt niet samen met de Arabische wereld. De hartlanden van de islam bestaan uit het Arabisch Schiereiland (Saoedi-Arabië, Bahrein, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Oman en Jemen), de Levant (Syrië, Libanon, Palestina en Jordanië), Perzië (Iran) en Mesopotamië (Irak en Koeweit).
Naar het westen verspreidde de islam zich naar Egypte, Soedan en de Maghreb (Libië, Tunesië, Algerije, Marokko en Mauritanië). Ook Spanje en Portugal (Andalusië) maakten enkele eeuwen deel uit van de islamitische wereld.
Naar het noorden en oosten verspreidde de islam zich in Turkije (via Turkije naar Kreta, Cyprus en de Balkan), Centraal-Azië, Afghanistan, Pakistan, een deel van China en India. Via India en over zee vanuit Jemen bereikte de islam ook de Filipijnen, Maleisië en Indonesië. Indonesië is momenteel het grootste moslimland: hier wonen meer moslims dan in de hartlanden van de islam.
Landen In de volgende landen/streken is de islam de staatsgodsdienst of een van de hoofdgodsdiensten; zij worden tot de oemma gerekend. In de landen waar de islam en het publieke en/of politieke leven strikt gescheiden zijn, wordt verwezen naar het laïcisme.
Onafhankelijke landen LandHoofdstadContinentReligieMadhhabStaatsgodsdienst KaboelAzië soennisme (80%), sjiisme (19%) Hanafisme15px|Ja TiranaEuropa soennisme (70%) Hanafisme15px|Nee AlgiersAfrika soennisme (99%) Malikisme15px|Ja BakoeAzië soennisme (14%), sjiisme (85%) Hanafisme15px|Nee ManamaAzië soennisme (81%) Malikisme15px|Ja DhakaAzië soennisme (89%) Hanafisme15px|Ja SarajevoEuropa soennisme (52%) Hanafisme15px|Nee Bandar Seri BegawanAzië soennisme (67%) Sjafisme15px|Ja OuagadougouAfrika soennisme (50%) Malikisme15px|Nee MoroniAfrika soennisme (98%) Sjafisme15px|Ja DjiboutiAfrika soennisme (94%) Sjafisme15px|Ja CaïroAfrika soennisme (tussen de 80% en 90%) Sjafisme, Hanafisme15px|Ja AsmaraAfrika soennisme (50%) Sjafisme15px|Nee BanjulAfrika soennisme (90%) Malikisme15px|Nee ConakryAfrika soennisme (85%) Malikisme15px|Nee BagdadAzië soennisme (38%), sjiisme (58%) Hanafisme15px|Ja TeheranAzië soennisme (9%), sjiisme (89%) Hanafisme15px|Ja JakartaAzië soennisme (89%) Sjafisme15px|Nee SanaaAzië soennisme (80%), sjiisme (19%) Sjafisme15px|Ja AmmanAzië soennisme (92%) Sjafisme15px|JaNur-SultanAzië soennisme (71%) Hanafisme15px|NeeBisjkekAzië soennisme (75%) Hanafisme15px|Nee KoeweitAzië soennisme (59,5%), sjiisme (25,5%) Malikisme15px|Ja PristinaEuropa soennisme (99%) Hanafisme15px|Nee BeiroetAzië soennisme (27%), sjiisme (28%) Hanafisme15px|Nee TripoliAfrika soennisme (97%) Malikisme15px|JaMaléAzië soennisme (99%) Sjafisme15px|Ja Kuala LumpurAzië soennisme (60,2%) Sjafisme15px|Ja BamakoAfrika soennisme (90%) Malikisme15px|Nee RabatAfrika soennisme (98%) Malikisme15px|Ja NouakchottAfrika soennisme (99%) Malikisme15px|Ja NiameyAfrika soennisme (80%) Malikisme15px|Nee AbujaAfrika soennisme (50,5%) Malikisme15px|Nee TasjkentAzië soennisme (88%) Hanafisme15px|Nee MasqatAzië ibadisme (67%), soennisme (32%), sjiisme (1%) Hanbalisme15px|Ja IslamabadAzië soennisme (91,2%), sjiisme (3,8%) Hanafisme15px|Ja DohaAzië soennisme (85,5%), sjiisme (9,5%) Hanbalisme15px|Ja RiyadAzië soennisme (89,7%), sjiisme (10%) Hanbalisme15px|Ja DakarAfrika soennisme (91%) Malikisme15px|Nee FreetownAfrika soennisme (78%) Malikisme15px|Nee KhartoemAfrika soennisme (65%) Sjafisme15px|Nee MogadishuAfrika soennisme (99%) Sjafisme15px|Ja DamascusAzië soennisme (74,8%), alawitisme (13,2%) Hanafisme15px|Nee DoesjanbeAzië soennisme (90,2%), sjiisme (4,8%) Hanafisme15px|Nee NdjamenaAfrika soennisme (51%) Malikisme15px|Nee TunisAfrika soennisme (98%) Malikisme15px|Ja AnkaraAzië soennisme (80%), alevitisme (20%) Hanafisme15px|Nee AsjchabadAzië soennisme (84,7%), sjiisme (4,3%) Hanafisme15px|Nee Abu DhabiAzië soennisme (80,5%), sjiisme (15,4%) Hanbalisme, Malikisme15px|Ja
Niet-onafhankelijk landen +LandHoofdstadContinentReligieMadhhabLand 20px Basjkirostan OefaEuropa soennisme (58,6%) Hanafisme Rusland Cocoseilanden West IslandAzië soennisme (75%) Sjafisme Australië 20px Dagestan MachatsjkalaEuropa soennisme (82,6%) Hanafisme Rusland 20px Ingoesjetië MagasEuropa soennisme (96%) Hanafisme Rusland 20px Kabardië-Balkarië NaltsjikEuropa soennisme (59,8%) Hanafisme Rusland 20px Karatsjaj-Tsjerkessië TsjerkesskEuropa soennisme (64%) Hanafisme Rusland 20px Kasjmir Jammu en SrinagarAzië soennisme (68,3%) Hanafisme India 20pxLaccadiven KavarattiAzië soennisme (96,58%) Sjafisme India 20px Mayotte MamoudzouAfrika soennisme (97%) Sjafisme Frankrijk 20px Noord-CyprusNoord-NicosiaAziësoennisme (99,1%)HanafismeCyprus 20px Oost-Turkestan ÜrümqiAzië soennisme (51,9%) Hanafisme China 20px Ogaden JijigaAfrika soennisme (99,4%) Sjafisme Ethiopië 20px Tatarije KazanEuropa soennisme (51%) Hanafisme Rusland 20px Tsjetsjenië GroznyEuropa soennisme (94%) Hanafisme Rusland 20px Zanzibar ZanzibarAfrika soennisme (98%) Sjafisme Tanzania
Voormalige islamitische landen
De volgende landen en gebieden behoorden in het verleden (grotendeels) tot de islamitische wereld en/of hadden een aanzienlijk grote islamitische bevolking die in de loop der eeuwen afgeslankt is. Land of regioHoofdstadStatusContinentHuidige religieIslamitische heerschappij 20px Apulië Bari Italië Europa Christendom Aghlabiden, Emiraat Bari Jerevan Onafhankelijk Azië Christendom Rashidun, Omajjaden, Abbasiden, Seltsjoeken, Chorasmiden, Il-kanaat, Safawieden, Afshariden, Zand, Kadjaren, Ottomanen Sofia Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen 20px Calabrië Catanzaro Italië Europa Christendom Aghlabiden, Emiraat Bari 20px Corsica Ajaccio Frankrijk Europa Christendom Omajjaden Nicosia Onafhankelijk Azië Christendom Rashidun, Omajjaden, Abbasiden, Mammelukken, Ottomanen Manilla Onafhankelijk Azië Christendom Koninkrijk Maynila, Sultanaat Sulu, Sultanaat Maguindanao Tbilisi Onafhankelijk Europa Christendom Rashidun, Omajjaden, Abbasiden, Seltsjoeken, Chorasmiden, Il-kanaat, Safawieden, Afshariden, Zand, Kadjaren, Ottomanen Gibraltar Gibraltar Verenigd Koninkrijk Europa Christendom Omajjaden, Abbasiden, Taifa-koninkrijken, Almoraviden, Almohaden, Meriniden, Nasriden Athene Onafhankelijk Europa Christendom Omajjaden, Abbasiden, Ottomanen Boedapest Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Delhi Onafhankelijk Azië Hindoeïsme Ghowriden, Bahmanidenrijk, Sultanaten van de Dekan, Sultanaat Bijapur, Sultanaat van Delhi, Mogolrijk Jeruzalem (betwist) Onafhankelijk Azië Jodendom Rashidun, Omajjaden, Abbasiden, Toeloeniden, Ichsjididen, Seltsjoeken, Fatimiden, Ajjoebiden, Mammelukken, Ottomanen, Palestina Nairobi Onafhankelijk Afrika Christendom Sultanaat Kilwa, Omaans Rijk 20px|border|Vlag van de Krimrepubliek Krim Simferopol Oekraïne Europa Christendom Gouden Horde, Ottomanen Zagreb Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Lilongwe Onafhankelijk Afrika Christendom Sultanaat Kilwa Valletta Onafhankelijk Europa Christendom Aghlabiden, Fatimiden, Kalbiden, Emiraat Sicilië Chisinau Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Monaco Onafhankelijk Europa Christendom Omajjaden Podgorica Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Skopje Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Dili Onafhankelijk Azië Christendom Indonesië Lissabon Onafhankelijk Europa Christendom Omajjaden, Abbasiden, Taifa-koninkrijken, Almoraviden, Almohaden Boekarest Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen 20px Sardinië Cagliari Italië Europa Christendom Omajjaden, Aghlabiden Belgrado Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen 20px Sicilië Palermo Italië Europa Christendom Aghlabiden, Fatimiden, Kalbiden, Emiraat Sicilië Singapore Onafhankelijk Azië Boeddhisme, Christendom Sultanaat Malakka, Maleisië Ljubljana Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Bratislava Onafhankelijk Europa Christendom Ottomanen Madrid Onafhankelijk Europa Christendom Omajjaden, Abbasiden, Taifa-koninkrijken, Almoraviden, Almohaden, Meriniden, Nasriden Dodoma Onafhankelijk Afrika Christendom Omaans Rijk, Sultanaat Zanzibar 20px Zuid-Frankrijk - Frankrijk Europa Christendom Omajjaden 20px|border|Vlag van Zuid-Soedan Zuid-Soedan Juba Onafhankelijk Afrika Christendom, Animisme Mahdist staat, Soedan
Intergouvernementele organisaties 300px|thumb|Diagram van de OIC. 23px|rand Arabische Liga, organisatie van Arabische landen 23px|rand D-8 Organisatie voor Economische Samenwerking, ontwikkelingssamenwerking tussen verschillende islamitische landen 23px|rand Islamitische Militaire Alliantie, coalitie van islamitische landen 23px|rand Organisatie voor Economische Samenwerking (ECO), organisatie van Aziatisch-islamitische landen 23px|rand Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIS), organisatie die de belangen van moslims behartigd 23px|rand Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten (GCC), handelsblok van Golfstaten 23px|rand Turkse Raad, organisatie van Turkssprekende landen 23px|rand Unie van de Arabische Maghreb (UAM), economisch-politieke unie van Maghrebijnse landen
Zie ook Geschiedenis van de islam Panarabisme
Categorie:Islamitische wereld