Met de Vrede van Nijmegen, ook wel het Verdrag van Nijmegen of de Verdragen van Nijmegen genoemd, wordt verwezen naar een reeks vredesverdragen die tussen augustus 1678 en oktober 1679 in Nijmegen en elders werden gesloten tussen de Europese staten die de Hollandse Oorlog hadden gevoerd. Gelijktijdig werden er vredesverdragen gesloten voor het beëindigen van de Schoonse Oorlog die ermee verwikkeld was.
Voor Nederland is het vredesverdrag van 10 augustus 1678 tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het Koninkrijk Frankrijk het belangrijkst. Naar aanleiding van de door Willem III verloren Slag bij Kassel (1677) maakte de Vrede van Nijmegen een einde aan de vijandelijkheden tussen de Republiek en Frankrijk. Doordat Frankrijk en de Nederlandse Republiek vrede sloten, zagen ook Spanje en de Duitse keizer zich verplicht de Franse macht te erkennen en volgden er meer vredesverdragen.
Overzicht Aan het einde van de Hollandse en Schoonse Oorlog waren dit de strijdende partijen:
Internationaal worden met de termen Vrede of Verdragen van Nijmegen meerdere samenhangende verdragen bedoeld die in 1678–79 uiteindelijk grotendeels in Nijmegen bekrachtigd werden om een einde te maken aan de Hollandse Oorlog en Schoonse Oorlog. Deze verdragen zijn (Oude Stijl tussen haakjes):
Verdragen van Nijmegen Datum (Nieuwe Stijl / (Oude Stijl)) Verdrag Anti-Franse zijde Franse zijde Tekst Bron 10 augustus 1678 Vrede van Nijmegen Nederlandse Republiek Frankrijk Nederlands 10 augustus 1678 (apart handelsverdrag) Nederlandse Republiek Frankrijk Frankrijk en de Nederlandse Republiek tekenden op dezelfde dag in Nijmegen dit aparte verdrag betreffende handel en scheepvaart, dat na 25 jaar zou aflopen. 17 september 1678 Vrede van Nijmegen Spanje Frankrijk Frans 5 februari 1679 Vrede van Nijmegen Heilige Roomse Rijk Frankrijk en Zweden Latijn/Zweeds, Duits 5 februari 1679 (26 januari 1679) Verdrag van Celle Lüneburg (Celle) Zweden (en Frankrijk) 19 maart 1679 Vrede van Nijmegen Münster Zweden Alle Münsterse soldaten in Deense dienst dienden te worden teruggetrokken. 29 juni 1679 (19 juni 1679) Vrede van Saint-Germain Brandenburg-Pruisen Frankrijk (en Zweden) 2 september 1679 (23 augustus 1679) Verdrag van Fontainebleau Denemarken-Noorwegen Zweden (en Frankrijk) 26 september 1679 (16 september 1679) Vrede van Lund Denemarken-Noorwegen Zweden (en Frankrijk) 12 oktober 1679 (2 oktober 1679) Vrede van Nijmegen Nederlandse Republiek Zweden
Als aandenken aan het sluiten van de vrede zouden een drietal robinia's geplant zijn in de tuin bij Kasteel Doorwerth nabij Wageningen.
Territoriale veranderingen Aat, Binche, Charleroi, Gent, Kortrijk, Oudenaarde, Zoutleeuw, het Waasland, het hertogdom Limburg, en de Landen van Overmaas kwamen opnieuw toe aan de Spaanse Nederlanden. De tweeherige stad Maastricht werd opnieuw een Luiks-Hollandse stad.
Franche-Comté, Belle, Bavay, Bouchain, Kamerijk, Condé, Ieper, Kassel, Maubeuge, Menen, Poperinge, Saint-Ghislain, Sint-Omaars, Valencijn, Veurne, Waasten en Wervik bleven na de innames Frans bezit. Ook Nieuw Walcheren werd Frans.
Ook kwamen een hele reeks Duitse gebieden onder Franse invloed: de Elzas, Lotharingen, Bouillon, Freiburg, en andere. De toegevingen aan Frankrijk werden in de daaropvolgende decennia, bij de Vrede van Rijswijk (1697) en bij de Vrede van Utrecht (1713), gedeeltelijk teruggenomen.
De Fransen schonken de opstandige en Fransgezinde stad Messina op Sicilië terug aan de Spanjaarden.
De Vrede van Nijmegen in de kunst De Vrede van Nijmegen is onderwerp geweest van talrijke schilderijen, tekeningen, gravures en reliëfs. Van de schilders kunnen genoemd worden: Gerard de Lairesse (1678), Godfried Schalcken (1678?), Henri Gascar (1678?), Antoine Coypel (1681) en Johannes Hinderikus Egenberger (19e eeuw). Gravures met dit onderwerp zijn bekend van Abraham Bloteling (1678), Romeyn de Hooghe (1679), Caspar Luyken (1696) en Jan Luyken (ca. 1700–1712) en. Een verzilverd bronzen reliëf, waarop Lodewijk XIV als de grote vredesstichter in Europa is afgebeeld, was ooit onderdeel van het standbeeld van Lodewijk XIV op de Place des Victoires in Parijs (Martin Desjardins, 1686). Het beeld werd tijdens de Franse Revolutie vernield, maar het reliëf en andere delen bleven bewaard en bevinden zich thans in het Louvre. Ook werden diverse herdenkingsmunten uitgegeven.
Zie ook Vrede van Saint-Germain (1679)
Externe link Vrede van Nijmegen Overzicht van het Franse expansionisme in Vlaanderen
Categorie:1678 Nijmegen Nij Nijmegen Categorie:Hollandse Oorlog Categorie:Geschiedenis van de Nederlanden in de 17e eeuw Categorie:Geschiedenis van Frankrijk Categorie:Geschiedenis van Spanje Categorie:Geschiedenis van Zweden Categorie:Geschiedenis van Vlaanderen Categorie:Geschiedenis van Franche-Comté Categorie:Geschiedenis van Münster Categorie:Geschiedenis van Nijmegen Categorie:Grens tussen België en Frankrijk