miniatuur|Graf van Jalal ad-Din Rumi in het Mevlâna-mausoleum in de Turkse stad Konya. Het soefisme of tasawwuf (Arabisch: تصوّف - taṣawwoef, Perzisch: صوفیگری, soefigari, Russisch: Суфизм, Soefizm, Turks: tasavvuf, Hindoestani: تصوف) is een mystieke leer binnen de islam. Deze leer ontwikkelde zich uit de islam zelf op grond van Koranteksten en is onderdeel van de islamitische wetenschappen. Het doel is om via Dhikr en een meditatieve levenswijze het leven van de profeet Mohammed na te leven en continu bewust zijn dat Allah er is. Door dit kan de mens afstand doen van aardse geneugten en van zijn Nafs. Dit heet Tasawwuf. Het heeft een literaire en poëtische traditie. Het soefisme is diepgeworteld in de gangbare stroming van het soennisme en historisch gezien was het merendeel van de islamitische geleerden verbonden aan soefi-ordes. Bovendien wordt tazkiya (spirituele zuivering) traditioneel beschouwd als een essentieel onderdeel van de islamitische wetenschappelijke vorming. https://www.jstor.org/stable/23063467
Het soefisme ontstond reeds in een vroeg stadium van de islamitische geschiedenis, deels als een reactie op de expansie van het vroege Omajjadische Kalifaat (661–750), en voornamelijk onder de geestelijke leiding van Hasan al-Basri. Hoewel soefi’s zich verzetten tegen een dorre, juridische benadering van de religie, hielden zij zich strikt aan de islamitische wet en waren zij verbonden aan verschillende scholen van islamitische jurisprudentie en theologie https://www.britannica.com/topic/Sufism Daarnaast speelden soefi’s een essentiële rol in de verspreiding van de islam via hun missionaire en educatieve activiteiten, en stonden zij centraal in de strijd tegen het kolonialisme in diverse delen van de islamitische wereld.https://www.britannica.com/topic/Sufismhttps://themaydan.com/2023/01/the-saint-and-the-sword/
Ondanks een relatieve neergang van de soefi-ordes in de moderne tijd en aanvallen van andere stromingen (zoals het salafisme en het wahabisme), blijft het soefisme een belangrijke rol spelen binnen de islamitische wereld. https://search.worldcat.org/nl/title/1091678717https://www.ajis.org/index.php/ajiss/article/view/789 Daarnaast heeft het invloed uitgeoefend op diverse vormen van spiritualiteit in het Westen en aanzienlijke academische belangstelling gegenereerd. https://web.archive.org/web/20130219000847/http://www.oxfordislamicstudies.com/Public/focus/essay1010_surfism_modern_world.html https://web.archive.org/web/20121124035305/http://www.oxfordislamicstudies.com/print/opr/t236/e0759
Karakteristieken De volgende lijst geeft een indruk van enkele van de belangrijkste karakteristieken van het soefisme.
Ascese: zelfverloochening en zuivering Armoede: fysieke armoede heeft betrekking op ascetisme, spirituele armoede betekent dat men niets voor zichzelf wenst, zelfs niet het paradijs Tawakkul: absoluut vertrouwen in God en rida (tevredenheid of acceptatie) over al het goede en kwade dat er gebeurt, omdat alles afkomstig is van God Baqa: het blijven in God; dit is wat er overblijft na het verdwijnen van het ik en van de wereld Tawhid: eenheid van God; soefi's interpreteren de tawhid zodanig dat uitsluitend God bestaat, alles in de wereld is dan een reflectie van God Dhikr: herinnering; de rituele herhaling van een gewijde uitdrukking
Naam Het woord is hoogstwaarschijnlijk afkomstig van de term Ahl al-Ṣuffa ("de mensen van de suffah of de bank"), die een groep arme metgezellen van Mohammed waren die regelmatig bijeenkomsten van dhikr hielden.A Prayer for Spiritual Elevation and Protection (2007) by Muhyiddin Ibn 'Arabi, Suha Taji-Farouki Een prominente metgezel onder hen was Abu Hurayra. Deze mannen en vrouwen die bij al-Masjid an-Nabawi zaten worden door sommigen beschouwd als de eerste soefi's.The Bloomsbury Companion to Islamic Studies by Clinton Bennett, p 328"Origin of sufism – Qadiri". Sufi Way. 2003. Archived from the original on 27 January 2021. Retrieved 13 August 2012.
Een andere betekenis van ṣūfī lijkt te zijn geweest: "iemand die wol draagt (ṣūf)", en de Encyclopedie van de Islam noemt andere etymologische hypotheses "onhoudbaar".Massington, L.; Radtke, B.; Chittick, W. C.; Jong, F. de.; Lewisohn, L.; Zarcone, Th.; Ernst, C.; Aubin, Françoise; Hunwick, J. O. (2012) . "Taṣawwuf". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E. J.; Heinrichs, W. P. (eds.). Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Vol. 10. Leiden: Brill Publishers. . .Chittick, William C. (2009). "Sufism. ṢūfĪ Thought and Practice". In Esposito, John L. (ed.). The Oxford Encyclopedia of the Islamic World. Oxford: Oxford University Press. Archived from the original on June 3, 2010. Wollen kleding werd traditioneel gezien geassocieerd met het soefisme. Al-Qushayri en Ibn Khaldun verwierpen beide alle andere mogelijkheden dan ṣūf op taalkundige gronden, niet de vaktechnische.Rashid Ahmad Jullundhry, Qur'anic Exegesis in Classical Literature, pg. 56. New Westminster: The Other Press, 2010, .
Een andere verklaring herleidt de lexicale wortel van het woord tot ṣafā (صفاء), wat in het Arabisch "zuiverheid" betekent, en in deze context is een soortgelijk idee van tasawwuf zoals dat in de Islam wordt beschouwd als tazkiyah (تزكية, wat betekent: zielzuivering, zelfzuivering), wat in grote lijnen het soefisme inhoudt.
Geschiedenis Oorsprong De huidige consensus is dat het soefisme is ontstaan in de Hejaz in de tijd van de Salaf en dat het als een praktijk van moslims heeft bestaan vanaf de vroegste dagen van de islam, zelfs vóór sommige sektarische scheidslijnen.Nasr, Seyyed Hossein (2008). The garden of truth: the vision and promise of Sufism, Islam's mystical tradition. Harper Collins. pp. 45–3736–45-3736. .
Soefi-ordes zijn gebaseerd op de bayah (Arabisch: بَيْعَة, lit. 'belofte') die aan Mohammed werd gegeven door zijn Sahabah. Door trouw te zweren aan Mohammed hadden de Sahabah zich verbonden aan de dienst van God.Taking Initiation (Bay'ah). Naqshbandi Sufi Way. 9 June 2021.Muhammad Hisham Kabbani (June 2004). Classical Islam and the Naqshbandi Sufi tradition. Islamic Supreme Council of America. p. 644. .Ernst, Carl W. (2003). "Tasawwuf [Sufism]". Encyclopedia of Islam and the Muslim World.
Soefi's geloven dat door het geven van bayʿah (het beloven van trouw) aan een legitieme Shaykh, men trouw belooft aan Mohammed. Historicus Jonathan A.C. Brown merkt op dat tijdens het leven van Mohammed, sommige metgezellen meer dan anderen geneigd waren tot "intensieve toewijding, vrome abstinentie en het nadenken over de goddelijke mysteries" dan de Islam vereiste, zoals Abu Dharr al-Ghifari. Hasan al-Basri, een tabi', wordt beschouwd als een "stichtende figuur" in de "wetenschap van het zuiveren van het hart". Brown, Jonathan A.C. (2014). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. p. 58. . Bezochtdatum: 4 juni 2018.
Het soefisme ontstond al vroeg in de islamitische geschiedenis, Massington, L.; Radtke, B.; Chittick, W. C.; Jong, F. de.; Lewisohn, L.; Zarcone, Th.; Ernst, C.; Aubin, Françoise; Hunwick, J. O. (2012) . "Taṣawwuf". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E. J.; Heinrichs, W. P. (eds.). Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Vol. 10. Leiden: Brill Publishers. . . deels als reactie tegen de wereldsheid van het vroege Umayyad Kalifaat (661-750) en voornamelijk onder de voogdij van Hasan al-Basri.
Het soefisme in zijn puurste vorm is in feite niets anders dan de verinnerlijking van de islam.Emara, Nancy (2002-08-30). ""Sufism": A Tradition of Transcendental Mysticism". IslamOnline.net. Archived from the original on July 24, 2009. Het is direct vanuit de Koran, voortdurend reciteren, mediteren en ervaren.Massignon, Louis. Essai sur les origines du lexique technique de la mystique musulmane. Paris: Vrin, 1954. p. 104. Het is de strikte navolging van de weg van Mohammed, waardoor de verbinding van het hart met het Goddelijke wordt versterkt.Imam Birgivi, The Path of Muhammad, WorldWisdom, .
Latere ontwikkelingen van het soefisme kwamen van mensen als Dawud Tai en Bayazid Bastami. (2007). Sufism The Formative Period. Berkeley: University of California Press. . In het begin stond het soefisme bekend om zijn strikte naleving van de sunnah, er werd bijvoorbeeld gezegd dat Bastami weigerde een watermeloen te eten omdat hij geen bewijs vond dat Mohammed die ooit at.Chittick 2007.Nasr, Hossein (1993). An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines. SUNY Press. . Volgens de laatmiddeleeuwse mysticus, de Perzische dichter Jami,Jāmī | Persian poet and scholar. Encyclopedia Britannica. 5 November 2023. was Abd-Allah ibn Muhammad ibn al-Hanafiyyah (gestorven rond 716) de eerste persoon die een "Soefi" werd genoemd. De term had ook een sterke band met Kufa, met drie van de vroegste geleerden die met de term werden aangeduid: Abu Hashim al-Kufi,Knysh, Alexander D. (2011-05-01), "Abū Hāshim al-Ṣūfī", Encyclopaedia of Islam, THREE, Brill, retrieved 2024-02-16 Jabir ibn Hayyan en Abdak al-Sufi.Masterton, Rebecca (2015). "A Comparative Exploration of the Spiritual Authority of the Awiliyā in the Shi'i and Sufi Traditions". American Journal of Islamic Social Sciences. 32 (1). International Institute of Islamic Thought: 49–74. . S2CID 166309522. Latere personen waren onder andere Hatim al-Attar, uit Basra, en Al-Junayd al-Baghdadi. Anderen, zoals Al-Harith al-Muhasibi en Sari al-Saqati, stonden tijdens hun leven niet bekend als soefi's, maar werden later wel als soefi geïdentificeerd vanwege hun focus op tazkiah (zielszuivering).
Belangrijke schriftelijke bijdragen worden toegeschreven aan Uwais al-Qarani, Hasan van Basra, Harith al-Muhasibi, Abu Nasr as-Sarraj en Said ibn al-Musayyib. Ruwaym, van de tweede generatie soefi's in Bagdad, was ook een invloedrijke vroege figuur,Ridgeon, Lloyd (2010). Morals and Mysticism in Persian Sufism: A History of Sufi-Futuwwat in Iran. Routledge. , p. 32Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, translated by William McGuckin de Slane. Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. Sold by Institut de France and Royal Library of Belgium. Vol. 3, p. 209. evenals Junayd van Bagdad.Ahmet T. Karamustafa, Sufism: The Formative Period, pg. 58. Berkeley: University of California Press, 2007.
Soefi Ordes Historisch gezien waren soefi’s vaak verbonden aan zogenoemde “ordes”, bekend als ṭarīqa (meervoud: ṭuruq) – religieuze gemeenschappen die gevormd werden rond een grootmeester (walī), die zijn leer overleverde via een keten van opeenvolgende leraren die terugvoert tot de profeet Mohammed. https://www.britannica.com/topic/tariqa
Deze soefi-ordes komen bijeen voor spirituele sessies (majālis) op daarvoor bestemde plaatsen, bekend als zāwiya, khānqāh of tekke. https://books.google.nl/books?id=D7tu12gt4JYC&redir_esc=y Zij streven naar iḥsān (de vervolmaking van aanbidding), zoals omschreven in een hadith: “Iḥsān is Allah aanbidden alsof je Hem ziet; en als je Hem niet ziet, weet dan dat Hij jou ziet.” https://books.google.nl/books?id=u-bNf9xCULsC&pg=PA19&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Soefi’s beschouwen de profeet Mohammed als al-Insān al-Kāmil, de volmaakte mens die de eigenschappen van de Absolute Werkelijkheid belichaamt, en zij zien hem als hun ultieme spirituele gids. https://books.google.nl/books?id=2AtvBAAAQBAJ&redir_esc=y