mini|Länner, in de vundaag ene baltoslaawsche Spraak Meerheidsspraak is:

De baltoslaawschen Spraken sünd een Telg vun de indoeuropääsche Spraakfamilie, de sik wieder in de baltschen un slaawschen Spraken ünnerdeelt.

Ofschoonst de baltschen un slaawschen Spraken ene Reeg Egenschoppen gemeen hebbt, de in kenen annern indoeuropääschen Telg vöörkaamt un op ene gemeensame Oorspraak, dat Oorbaltoslaawsche, torügggaan mööt,Young 2009, S. 135.Vytautas Mažiulis: Baltic languages. In: Britannica Online Encyclopedia.Young 2009 S. 136. weer de Eenheid vun’t Baltoslaawsche lange Tied ümstreden, besünners uut politische Grünn. Vundaag is dat man Konsens ünner Facklüüd in de indoeuropääsche Spraakwetenschop, dat beide Gruppen enen gemeensamen Telg vun de indoeuropääsche Spraakfamilie billt.Fortson 2010 S. 414.

Dat Oorbaltoslaawsche wuss in enen Rebeed in Oosteuropa, sachtens twüschen Dnieper un Dwina, ran un deel sik later in’t Baltsche, dat vundaag besünners as Litausch un Lettsch in’t Baltikum snackt warrt, un dat Slaawsche op, dat sik later wedder in dree Telgen opdeelt het: Westslaawsch, dat sik bet na Middeleuropa uutbreedt het, dat Süüdslaawsche, dat in Süüdoosteuropa verbreedt is un dat Oostslaawschen, dat sik mit’t Russische, de gröttste slaawsche Spraak vundaag, vun Oosteuropa sogaar bet na Sibirien keem.

Mit rund 300 Millionen Sprekerschen un Sprekers tellt de baltoslaawsche Telg to den gröttsten binnen de indoeuropääsche Spraakfamilien un ümfaat blangen de baltischen Spraken Litausch un Lettsch, de modernen slaawschen Spraken so as Bulgaarsch, Kroaatsch, Poolsch, Russisch, Serbsch, Slowaaksch, Sloweensch, Tschechsch un Ukrainisch.

Typsch för de baltoslaawschen Spraken sünd gemeensame Luudwannels in de Phonologie in besünners bi de Akzent, ene komplexe Flekschoon, de ook de modernen Spraken, uutbenamen Bulgaarsch un Mazedoonsch, wiedgaans bibeholen hebbt.

Klassifikatschoon Stried üm’t Baltoslaawsch duum|ersicht to verscheden Theorien to de Verwand.schop twüschen Baltsch un Slaawsch (Linien, de sik spleten, stellt Spraakverwandtschop daar; Linien, de sik tomööt kaamt, stellt Srpaakkontakt daar.) Baltsche un slaawsche Spraken hebbt vele phonologische, lexikalische un morphosyntaktsche Gemeensaamkeiden un stimmt ook in eer Akzentologie in veel Punkten övereen. De fröhen Indogermanisten Rasmus Rask un August Schleicher hebbt vöörslaan, dat uut dat Oorindoeuropääsche ene baltsch-germaansch-slaawsche Spraak ranwussen is, de sik in dat Oorbaltoslaawsche (dat later in Oorbaltsche un Oorslaawsche spleten is) un dat Germaansche scheden het.Rasmus Rask: Undersögelse om det gamle Nordiske eller Islandske Sprogs Oprindelse. Gyldendal, Kopenhagen 1818, S. XII, 312.August Schleicher: Die ersten Spaltungen des indogermanischen Urvolkes. In: Allgemeine Zeitung für Wissenschaft und Literatur. 1853. Karl Brugmann het Schleicher un Rask eren Vöörslag övernamen un wieder uutarbeidt worrn un acht Innovatschonen as Bewies för enen baltoslaawschen Telg in de Grundriss der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen oplist.Petit 2004 S. 21. De lettsche Linguist Jānis Endzelīns harr daargegen de Ansicht, dat all de Gemeensaamkeiden twüschen de baltschen un slaawschen Spraken dörch intensiven Spraakkontakt verklaart warrn köönt, also dat se genealoogsch nich enger verwandt sünd un dat’t kene gemeensame oorbaltoslaawsche Spraak geev. De fransche Linguistik Antoine Meillet bröch as Reaktschoon op Brugmann siene Hypothees de Ansicht vöör, dat all de Gemeensaamkeiden vun’t Baltsche un Slaawsche tofällig paralleel bilangs un unafhängig vun eenanner opkamen sünd un nich op ene gemeensame oorbaltoslaawsche Spraak torügggaat. De poolsche Linguist Jan Michał Rozwadowski het enen Middelweg vöorslaan in meen wedder, dat de Gemeensamkeiden twüschen de baltschen un slaawschen Spraken bin genealoogsche Verwandschop as ook vun lateren Spraakkontakt vun afkaamt. Thomas Olander stütt de Annaam vun ene genealoogsche Verwandschop in sien Ünnersöök op dat Feld vun de komparative baltoslaawsche Akzentologie.Olander 2002

Ook wenn een paar Linguisten noch jümmers ene genealoogsche Verwandschop bestrieden doot, akzepteert de Meerheid vun de Facklüüd vundaag, dat de baltschen un slaawschen Spraken ene Tied lang ene gemeensame Spraak weren. Disse Ansicht findt sik ook in de meisten modernen Standardwarken un Översichtswarken in de indoeuropääsche Linguistik.Mallory/Adam 2006 S. 77.Clackson 2007 S. 6.Beekes 2011 S. 31.Kapović 2017 S. 5. De Spraakboom-Divergenzanalys’ dörch Gray un Atkinson (2003) ünnerstütt ene genealoogsche Verwandschop twüschen de baltschen un slaawschen Spraken un kümmt to dat Resultaat, dat sik derbaltoslaawschen Spraken üm 1400 v. Chr. vun de annern indoeuropääschen Spraken afspleten.Gray/Atkinson 2003.

Interne Klassifikatschoon

Wieldes de baltoslaawsche Spraakeenheid vundaag grotendeels akzepteert is, is de grote Fraag ünner de Forscherlüüd, de sik hüüdtodaag mit dat Baltoslaawsche befaten doot, of sik dat Baltoslaawsche in enen baltschen un enen slaawschen Telg opdeel oder of dree Telgen – Oostbaltsch, Westbaltisch un Slaawsch – uut dat Oorbaltoslaawsche ranwussen sünd.

Tweedeelte Klassifikatschoon Na de traditschonelle Klassifikatschoon, wat die Ansicht bin den gröttsten Deel Forscherlüüd ist, deelt sik de baltoslaawschen Spraken in twee verschedene Telgen: Baltsch un Slaawsch.Clackson 2007.Fortson 2010 S. 414.Beekes 2011 S. 22. Dat givt enen allgemenen Konsens, dat sik de baltschen Spraken wieder in Oostbaltsch (to’n Bispeel Litausch, Lettsch) un Westbaltsch (to’n Bispeel Ooldprüüßisch) deelt. De grötteren Ünnerscheed binnen de oost- un westbaltschen Spraken wiest daarop hen, dat sik de baltschen Spraken veel fröher uuteenspleten as de slaawschen Spraken.Young 2009 S. 136.Young 2017 S. 486.

Dreedeelte Klassifikatschoon Wegen der starken Ünnerscheed twüschen dat Oost- un Westbaltsche gibt dat Ook Ansichten de baltoslaawschen Spraken in dree Telgen to intodelen.

Dat sik de baltoslaawschen Spraken in enen baltschen un slaawschen Telg opdeelt wurr toeerst in de 1960er Jaren in Fraag stellt, nadem dat Wladimir Toporow un Wjatscheslaw Iwanow faststellt harrn, dat de schienbaren Ünnerscheed twüschen de „strukturellen Modellen“ vun de baltschen un slaawschen Spraken dat Resultaat vun de innovative Natuur vun dat Oorslaawsche sünd, un dat disse sik uut een öller Stadium ruutwikkelt hebbt, dat noch dat meer archaische „strukturelle Modell“ vun Oorbaltoslaawsche Dialektkontinuum liekkeem.P. U. Dino: Baltų kalbos. Lyginamoji istorija. Mokslo ir enciklopedijų leidybos instituta, Vilnius 2000, ISBN 5-420-01444-0, S. 143.Бирнбаум Х. О двух направлениях в языковом развитии // Вопросы языкознания, 1985, No. 2, стр. 36. Frederik Kortlandt het vörslaan, dat Westbaltsch un Oostbaltsch nich enger miteenanner verwandt sünd as jeedeen vun beiden mit dat Slaawsche un dat sik dat Baltoslaawsche daarüm in dree Telgen opdeelt: Oostbaltsch, Westbaltsch un Slaavsch.Kortlandt 1977, S. 323.Kortlandt 2018

Kortlandt siene Hypothees warrt vun en Reeg vun Facklüdd ünnerstütt.Andersen 1996, S. 63.Derksen 2008, S. 20.Kim 2018, S. 1974. Een paar Facklüüd akzepteert Kortlandt siene Klassifikatschoon in dree Telegen, meent man, dat dat doch noog Bewies givt, Oostbaltsch un Westbaltsch in enen baltschen Telg tohooptofaten, de noch twüschen dat Oorbaltoslaawsche un de baltschen Spraken sitt.Hill 2016

De Klassifikatschoon in dree Telhen warrt döör glottochronoloogsche Studien vun Victor Kromer stütt,Victor V. Cromer: Glottochronology and problems of protolanguage reconstruction. 2003. wieldes Stammbööm, op Grundlaag vun Reeknermodellen uut de frühen 2000er Jaren, de Ooldprüüßisch mit insluten deit, enen baltschen Telg paralleel to ene slaawsche Grupp wiest.Clackson, 2007.

Spraken Baltsch De baltschen Spraken deelt sik in Oostbaltsch, wo Lettsch un Litausch mit tohöört, un Westbaltsch, dat vundaag heel uutstorven is. Över Betog vun de uutstorven baltschen Dniepr-Oka-Spraken, de alleen in Naams vun Strööm överlevert sünd, is mit dat ringe Material nich to seggen

+Baltsche Spraken na Tall vun ModerspraaksprekerOostbaltsch Lettsch ~ 1.5 MillionValsts valoda. Lettgallsch* 150,000–200,000 Litausch ~ 4.5 Million Samogietsch* 500,000 Seloonsch† Uutstorven sied dat 16. Jhd. Semgallsch† Uutstorven sied dat 16. Jhd. Ooldkuroonsch† Uutstorven sied dat 16. Jhd.Westbaltsch Westlich Galindsch† Uutstorven sied dat 14. Jhd. Ooldprüüßisch Uutstorven sied dat fröhe 18. Jhd.; wedder opleevt in’t 21. Jhd. mit 2 SprekerPiotr Szatkowski: Language Practices in a Family of Prussian Language Revivalists: Conclusions Based on Short-Term Participant Observation. In: Adeptus, Issue 18, 2021, doi 10.11649/a.2626, ISSN 2300-0783. Pomeraansch-Baltsch† Uutstorven sied dat 1. Johrdusend v. Chr. Skalvsch† Uutstorven sied dat 16. Jhd. Sudoovsch† Uutstorven sied dat 17. Jhd.Dnepr-Oka Goljaadsch† Uutstorven sied dat 12. Jhd.„Балтийские языки“. In: lingvarium.org.Kursiv wiest op ümstreden Klassifikatschonen hen* wiest dorop hen, dat disse Spraken mennigmaal as Dialekten ankeken warrt.† wiest op uutstorven Spraken hen.

Slaawsch De slaawschen Spraken hebbt sik över een groot Rebeed uutbreedt un sik wieder in enen oost-, west-, un süüdslaawschen Telg deelt.

+Slaawsche Spraken na TweigenOostslaawsch Wittrussisch Russisch Russiensch* Ukrainsch Podlachsch* Westpolesisch* SüüdslaawschOostsüüdslaawsch Bulgaarsch Mazedoonsch Ooldkarkenslaawsch Westsüüdslaawsch Serbokroaatsch Serbsch Kroaatsch Bosnisch Montenegriensch Sloweensch WestslaawschTschechsch-Slowaaksch Tschechsch Slowaaksch Lechietsch Polaabsch† Poolsch Pommersch Kaschuubsch Slowinzsch* Slesisch* Sorbsch Neddersorbsch Böversorbsch* wiest dorop hen, dat disse Spraken mennigmaal as Dialekten ankeken warrt† wiest op uutstorven Spraken hen

Spraakrebeed Spraakrebeed in de verleden Tied

Tiedens de Bronztied weer dat Baltoslaawsche noch een baltoslaawsch Dialektkontinuum, dat in dat oosteuropääsch Plattland snackt wurr.

Spraakrebeed vundaag

Dat Spraakrebeed vun de modernen baltoslaawschen Spraken het sik besünners mit dat Uutbreden vun de slaawschen Spraken vergröttert. Wieldes sik de slaawschen Spraken Uutbreden, hebbt de baltschen Spraken enen groten Deel vun eer oold Rebeed verloren.

Vundaag langt dat baltoslaawsche Spraakrebeed vun’t Tschechsche un Sorbsche in Tschechien un de Lusitz in’n Westen, över’t Slowaaksche, Kaschuubsche un Poolsche un denn dat Ukrainsche, Wittrussische un Russische, dat sik bet wied in’n Oosten Zentraalasien um Sibirien uutbreedt het. In Süüdoosteuropa un op den Balkan hebbt sik, dörch’t Rumäänsche un Ungaarsche vun de anner slaawschen Spraken scheden, de süüdslaawschen Spraken uutbreedt. Se deelt sik vundaag in dat Sloweensche, dat Serbokroaatsche un dat Bulgaarsche. Baltische Spraken warrt daargegen alleen noch in’t Baltikum snackt. Dat Litausche mitsams Dialekten in Litauen un dat Lettsche in Lettland.

Historische Expanschoon

Sprekers vun’t Oorslaawsche begünnen sik in’t 6. un 7. Jhd. miteens bet na Thessaloniki uuttobreiden.

Mit de Expanschoon vun’t Slaawsche na Süüd to övernemen sachtens ook iraanschsprakige Gruppen, so as de Sarmaten, de oorslaawsche Spraak.