thumb|right|300px|It Konrad-Adenauer-Haus is it partijhûs fan de CDU yn Berlyn
De Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU, Kristlik Demokratyske Uny fan Dútslân) is in politike partij yn Dútslân. De partij ûntstie yn 1945, nei de Twadde Wrâldkriich, út ferskate kristendemokratyske groepen yn de Dútske besettingssônes. Konrad Adenauer waard ien fan de wichtichste lieders fan de nije partij en yn 1950 de earste foarsitter fan de CDU op federaal nivo. De CDU is in kristendemokratyske en konservative sintrum-rjochtse partij.
Nei de fal fan de Berlynske Muorre en de politike omkear yn de Dútske Demokratyske Republyk waard de East-Dútske CDU yn 1990 mei de West-Dútske CDU feriene. Yn Beieren is de CDU sels net aktyf; dêr wurdt har plak ynnommen troch de CSU, de Kristlik-Sosjale Uny yn Beieren. De CDU en CSU wurkje op federaal nivo nau gear en foarmje yn de Bûnsdei tegearre de CDU/CSU-fraksje.
De CDU hat tradisjoneel oanhing ûnder sawol katoliken as protestanten en ûnder ferskillende maatskiplike en ekonomyske groepen. De partij ferbynt kristendemokratyske en konservative útgongspunten mei de sosjale merkekonomy. It partijprogramma hat him yn de rin fan de tiid oanpast oan politike en maatskiplike feroaringen.
Skiednis
De CDU ûntstie yn 1945 op ferskate plakken yn Dútslân. Nei de ûnderfiningen mei de Weimarrepublyk en it nasjonaalsosjalisme woene de oprjochters in brede kristlike partij foarmje dy't sawol katoliken as protestanten ferienigje koe. Dêrmei wykte de partij ôf fan de eardere konfesjonele ferdieling, wêrby't benammen de katolike Zentrumspartij in wichtige rol spile hie. De regionale CDU-organisaasjes waarden yn 1950 formeel ta in federale partij gearfoege. Konrad Adenauer, dy't sûnt 1949 ek de earste bûnskânselier fan de Bûnsrepublyk wie, waard de earste federale partijfoarsitter.Frank Decker, Etappen der Parteigeschichte der CDU, Bundeszentrale für politische Bildung, 12 juny 2026.
Under Adenauer waard de CDU ien fan de dominante politike partijen fan de nije Bûnsrepublyk. It regear lei de klam op de bân mei West-Jeropa en de Feriene Steaten, de opbou fan de sosjale merkekonomy en de yntegraasje fan West-Dútslân yn Europeeske en transatlantyske organisaasjes. De CDU en har Beierske susterpartij CSU wûnen yn 1957 tegearre sels in absolute mearderheid fan de stimmen. Nei Adenauer folgen Ludwig Erhard en Kurt Georg Kiesinger as CDU-kânseliers. Yn 1969 kaam de partij foar it earst sûnt de oprjochting fan de Bûnsrepublyk yn de opposysje.
Yn de jierren santich waard de partij ûnder Helmut Kohl organisatoarysk en programmatysk fernijd. Kohl waard yn 1973 partijfoarsitter en yn 1982 bûnskânselier, nei't in konstruktyf wantrouwensfatum tsjin Helmut Schmidt slagge wie. Under syn lieding bleau de CDU oant 1998 oan it regear. Kohl spile yn 1989 en 1990 in wichtige rol by de Dútske weriening. De East-Dútske CDU, dy't yn de DDR jierrenlang as blokpartij ûnder it politike oerwicht fan de SED funksjonearre hie, waard yn 1990 mei de CDU fan de Bûnsrepublyk feriene.Etappen der Parteigeschichte der CDU, Bundeszentrale für politische Bildung.
Nei de ferkiezingsnederlaach fan 1998 kaam de CDU wer yn de opposysje. Yn de neisleep fan de CDU-partijdonaasje-affêre naam Wolfgang Schäuble yn 2000 ûntslach as partijfoarsitter. Hy waard opfolge troch Angela Merkel. Yn 2005 waard Merkel de earste froulike bûnskânselier fan Dútslân. Sy late fjouwer federale regearingen en bleau oant 2021 bûnskânselier. Merkel joech yn 2018 it partijfoarsitterskip oer oan Annegret Kramp-Karrenbauer.
Kramp-Karrenbauer waard yn 2021 opfolge troch Armin Laschet. Laschet wie yn itselde jier de kânselierskandidaat fan de CDU en CSU, mar de partijen hellen by de Bûnsdeiferkiezings mei 24,1 persint har oant dan ta minste resultaat op federaal nivo. De CDU/CSU kaam dêrnei yn de opposysje. Laschet joech it partijfoarsitterskip op en waard yn jannewaris 2022 opfolge troch Friedrich Merz.Etappen der Parteigeschichte der CDU, Bundeszentrale für politische Bildung.
Under Merz waard yn 2024 in nij grûnslachprogramma oannommen. By de Bûnsdeiferkiezings fan 2025 waard de CDU/CSU wer de grutste politike formaasje. Nei de ferkiezings waard in koälysje mei de SPD foarme. Op 6 maaie 2025 waard Friedrich Merz yn de twadde stimomgong troch de Bûnsdei ta bûnskânselier keazen.Friedrich Merz mit 325 Stimmen zum Bundeskanzler gewählt, Deutscher Bundestag, 6 maaie 2025.
Partijstruktuer
De CDU is federaal organisearre. Yn de Dútske dielsteaten binne CDU-dielsteatferbannen, mei útsûndering fan Beieren, dêr't de CSU aktyf is. Troch histoaryske ûntjouwings hat de CDU formeel santjin dielsteatferbannen. Yn Nedersaksen bestiet de CDU in Niedersachsen út de trije dielsteatferbannen Hannover, Braunschweig en Oldenburg.Satzung der CDU in Niedersachsen, CDU in Niedersachsen.
Besibbe organisaasjes
Besibbe organisaasjes oan de CDU binne: Junge Union (JU), de jongereinôfdieling fan de CDU en CSU Christlich-Demokratische Arbeitnehmerschaft (CDA), de organisaasje foar kristlik-demokratyske wurknimmers Evangelischer Arbeitskreis der CDU/CSU (EAK, tegearre mei de CSU), fertsjintwurdiging fan protestantske leden binnen de Union RCDS (Ring Christlich-Demokratischer Studenten), in kristendemokratyske studinteferiening
Foarsitters en sekretarissen-generaal
Foarsitters fan de CDU sûnt 1950 1950-1966 Konrad Adenauer 1966-1967 Ludwig Erhard 1967-1971 Kurt Georg Kiesinger 1971-1973 Rainer Barzel 1973-1998 Helmut Kohl 1998-2000 Wolfgang Schäuble 2000-2018 Angela Merkel 2018-2021 Annegret Kramp-Karrenbauer 2021-2022 Armin Laschet sûnt 2022 Friedrich Merz
Sekretarissen-generaal fan de CDU 1967-1971 Bruno Heck 1971-1973 Konrad Kraske 1973-1977 Kurt Biedenkopf 1977-1989 Heiner Geißler 1989-1992 Volker Rühe 1992-1998 Peter Hintze 1998-2000 Angela Merkel 2000 Ruprecht Polenz 2000-2004 Laurenz Meyer 2005 Volker Kauder 2005-2009 Ronald Pofalla 2009-2013 Hermann Gröhe 2013-2018 Peter Tauber 2018 Annegret Kramp-Karrenbauer 2018-2022 Paul Ziemiak 2022-2023 Mario Czaja 2023-2026 Carsten Linnemann sûnt 2026 Franziska Hoppermann
Keppeling om utens Offisjele hiemside
Boarnen
Kategory:Dútske politike partij Kategory:Kristen-demokratyske politike partij Kategory:Organisaasje oprjochte yn 1945