De wynboarstamazône (Amazona vinacea) is in pappegaai-eftige út de famylje fan 'e pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard foar it earst yn 1820 troch de Dútske biolooch Heinrich Kuhl publisearre.
Skaaimerken De wynboarstamazône wurdt likernôch 30 oant 36 sm lang. De fûgel falt op troch de prachtige wynreade kleur op it boarst, dêr't de soarte syn namme oan tanket. De fearren yn 'e nekke hawwe faak in ljochtblauwe glâns en swarte rântsjes, wat in soarte fan kraacheffekt jout. De foarholle en de team (tusken de snaffel en it each) binne read. De snaffel is opfallend read oan 'e basis mei in ljochte punt. De rest fan it fearrekleed is foar it grutste part grien. De iris is readbrún en de eachring griis.
Fersprieding en systematyk thumb|left|Fûgel yn fûgelpark Foz do Iguaçu (Paraná, Brazylje). De soarte komt foar yn it súdeasten fan Brazylje, it easten fan Paraguay en it uterste noardeasten fan Argentynje. It habitat bestiet benammen út subtropyske en tropyske bosken. Se hawwe in sterke foarkar foar bosken dêr't de Parana-pynbeam (Araucaria angustifolia) groeit, om't se it sied dêrfan graach ite.
Der wurde op dit stuit gjin aparte ûndersoarten erkend. De soarte wurdt as monotypysk beskôge. Hoewol't der lytse ferskillen yn grutte en kleuryntinsiteit wêze kinne tusken de ferskate populaasjes, binne dy net grut genôch om de soarte yn aparte ûndersoarten te ferdielen.
Ekology De wynboarstamazône yt sied, fruchten, blommen en knoppen fan beammen. It sied fan 'e Araucaria-pynbeam foarmet in wichtich part fan it dieet yn 'e perioade dat dizze beskikber binne.
Status De wynboarstamazône stiet op 'e Reade list fan 'e IUCN as bedrige (EN). De populaasje wurdt rûsd op mar in pear tûzen fûgels. De grutste bedriging is it ferlies fan habitat troch de kap fan bosk (foaral de pynbeamwâlden). Ek fan it yllegaal fangen foar de fûgelhannel hat de soarte slim te lijen hân.
Avikultuer Yn 'e avikultuer is de wynboarstamazône in bysûndere fûgel dy't foaral troch spesjalisearre kwekers holden wurdt. Se steane bekend as yntelliginte en frij rêstige fûgels, mar se kinne yn 'e briedtiid tige fûl en territoriaal wêze foar oare fûgels en harren fersoargers oer. Fanwegen harren kwetsbere status yn it wyld is de hannel yn dizze fûgels strang regulearre troch CITES (Bylage I). Kwekers besykje mei stamboekprogramma's in sûne reservepopulaasje op te bouwen om it útstjerren fan 'e soarte tefoarren te kommen. Yn in fûgelhok hawwe se in ôfwikseljend dieet nedich mei in grut ferskaat oan sied en mineralen om yn kondysje te bliuwen.
Kategory:Amazônepappegaai Kategory:Fûgelsoarte Kategory:Bedrige fûgel Kategory:Lânseigen fauna yn Brazylje Kategory:Lânseigen fauna yn Paraguay Kategory:Lânseigen fauna yn Argentynje