De woffer of lytse reiddomp (Botaurus minutus, foarhinne Ixobrychus minutus) is in fûgel út 'e famylje fan 'e reagerfûgels of reagers.
Foarkommen De woffer wurdt heechút 40 sm lang en hat in spanwiidte fan 40 oant 58 sm. It is de lytste yn Nederlân foarkommende reagerfûgel. Se hawwe in koarte hals. It mantsje hat in swarte rêch, swarte wjukken mei yn it midden in grut bêzje plak. It wyfke is wat bruner, sawol yn 'e nekke as op 'e wjukken, mei in liembrún plak ynstee fan wyt. Har rêch is swart mei brune streken. De jongen fan 'e woffer hawwe ynearsten in brún-wite skutkleur.
Ofbylden
Fersprieding en ûndersoarten Der wurde fjouwer ûndersoarten erkend mei de folgjende fersprieding: Botaurus minutus minutus (Linnaeus, 1766) - Jeropa, Aazje, Noard-Afrika (trekfûgel). Botaurus minutus payesii (Hartlaub, 1858) - Afrika besuden de Sahara (stânfûgel). Botaurus minutus podiceps (Bonaparte, 1855) - Madagaskar, (stânfûgel). Botaurus minutus dubius (Matthews, 1912) - Austraalje, Nij-Guineä, (stânfûgel), wurdt tsjinwurdich as aparte soarte "Australyske woffer" (Ixobrychus dubius) beskôge.
De útstoarne Nijseelânske woffer (Botaurus novaezelandiae) waard earder beskôge as in ûndersoarte fan 'e woffer.
Nederlân De woffer wie yn Nederlân oant 1950 noch in lokaal algemiene briedfûgel yn reitlannen en marre- en plassegebieten yn Súd-Hollân en Utert. Yn 'e jierren 1961–1967 waard it tal briedpearen rûsd op 250. Dat tal rûn stadichoan werom: yn 1973–1977 wie de populaasje al mei de helte krompen en yn 1978–1983 waarden der noch mar 50 pearkes rûsd. Tusken 1988–1989 rûn de populaasje op 'e nij mei de helte tebek.
De oarsaak fan 'e efterútgong is net folslein dúdlik. De grutte reitsompen dy't nei it drûchlizzen yn Flevolân beskikber kamen, hawwe net ta in tanimming fan it oantal fûgels fan 'e soarte laat. Sûnt 2015 is der in ferbettering en nimme de oantallen wer wat ta. De woffer stiet sûnt 2004 as swier bedrige op 'e Nederlânske Reade List. Yn Fryslân briedt de woffer op in pear lokaasjes.
Ekology De fûgel komt it meast foar yn swietwettersompen mei reidfjilden en stikelbolhean, leafst ek mei beammen lykas wylgen en swarte elzen. Hy kin ek foarkomme oan 'e iggen fan marren, yn sompige bosken, fochtige greiden, rysfjilden en mangroves. De woffer klauteret en klimt troch de reidfjilden. It mantsje makket (benammen) yn 'e maaitiid in blaffend lûd, dêr't er sûnder mis syn Fryske namme oan te tankjen hat.
De woffer fret benammen ynsekten, lykas sprinkhoannen en kevers, mar ek weakdieren, kreefteftigen, fisken, kikkerts, lytse reptilen en fûgels.
Briedgedrach De woffer bout syn nêst fan reit en tûken. It nêst wurdt alle jierren werbrûkt en leit tichteby it wetteroerflak of oant 60 sintimeter dêrboppe, of yn lege strûken en beammen. De woffer briedt meastentiids allinnich, mar kin ek losse koloanjes foarmje.
Ofbylden Status en bedrigingen De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, mar der wurdt oannommen dat de oantallen ôfnimme. De ôfname is lykwols noch net sa grut om de soarte as bedrige te beskôgjen. De IUCN klassifisearret de soarte dêrom noch as net bedrige (Least Concern). Yn Jeropa briede neffens rûzing tusken de 63.000 en 111.000 pear.
Kategory:Fûgelsoarte Kategory:Reiddomp Kategory:Lânseigen fauna yn Albaanje Kategory:Lânseigen fauna yn Andorra Kategory:Lânseigen fauna yn Armeenje Kategory:Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan Kategory:Lânseigen fauna yn Belgje Kategory:Lânseigen fauna yn Bosnje-Hertsegovina Kategory:Lânseigen fauna yn Bulgarije Kategory:Lânseigen fauna yn Dútslân Kategory:Lânseigen fauna yn Eastenryk Kategory:Lânseigen fauna yn Estlân Kategory:Lânseigen fauna yn Frankryk Kategory:Lânseigen fauna yn Fryslân Kategory:Lânseigen fauna yn Gibraltar Kategory:Lânseigen fauna yn Grikelân Kategory:Lânseigen fauna yn Hongarije Kategory:Lânseigen fauna yn Ingelân Kategory:Lânseigen fauna yn Itaalje Kategory:Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân Kategory:Lânseigen fauna yn Kazachstan Kategory:Lânseigen fauna yn Kosovo Kategory:Lânseigen fauna yn Kroaasje Kategory:Lânseigen fauna yn Letlân Kategory:Lânseigen fauna yn Lychtenstein Kategory:Lânseigen fauna yn Litouwen Kategory:Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân) Kategory:Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje Kategory:Lânseigen fauna yn Moldaavje Kategory:Lânseigen fauna yn Monako Kategory:Lânseigen fauna yn Montenegro Kategory:Lânseigen fauna yn Nederlân Kategory:Lânseigen fauna yn de Oekraïne Kategory:Lânseigen fauna yn Poalen Kategory:Lânseigen fauna yn Portegal Kategory:Lânseigen fauna yn Roemeenje Kategory:Lânseigen fauna yn San Marino Kategory:Lânseigen fauna yn Servje Kategory:Lânseigen fauna yn Sibearje Kategory:Lânseigen fauna yn Sloveenje Kategory:Lânseigen fauna yn Slowakije Kategory:Lânseigen fauna yn Spanje Kategory:Lânseigen fauna yn Switserlân Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjechje Kategory:Lânseigen fauna yn Turkije Kategory:Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân Kategory:Lânseigen fauna yn Bachrein Kategory:Lânseigen fauna yn de Feriene Arabyske Emiraten Kategory:Lânseigen fauna yn Irak Kategory:Lânseigen fauna yn Iran Kategory:Lânseigen fauna yn Israel Kategory:Lânseigen fauna yn Jordaanje Kategory:Lânseigen fauna yn Katar Kategory:Lânseigen fauna yn Kirgyzje Kategory:Lânseigen fauna yn Koeweit Kategory:Lânseigen fauna yn Libanon Kategory:Lânseigen fauna yn Oezbekistan Kategory:Lânseigen fauna yn Oman Kategory:Lânseigen fauna yn Pakistan Kategory:Lânseigen fauna yn Palestina Kategory:Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje Kategory:Lânseigen fauna yn Syrje Kategory:Lânseigen fauna yn Tadzjikistan Kategory:Lânseigen fauna yn Turkmenistan Kategory:Lânseigen fauna yn Yndia Kategory:Lânseigen fauna yn Algerije Kategory:Lânseigen fauna yn Angoala Kategory:Lânseigen fauna yn Benyn Kategory:Lânseigen fauna yn Boerkina Faso Kategory:Lânseigen fauna yn Boerûndy Kategory:Lânseigen fauna yn Botswana Kategory:Lânseigen fauna yn Dzjibûty Kategory:Lânseigen fauna yn Egypte Kategory:Lânseigen fauna yn Ekwatoriaal-Guinee Kategory:Lânseigen fauna yn Etioopje Kategory:Lânseigen fauna yn Gabon Kategory:Lânseigen fauna yn Gambia Kategory:Lânseigen fauna yn Gana Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee Kategory:Lânseigen fauna yn Guinee-Bissau Kategory:Lânseigen fauna yn Ivoarkust Kategory:Lânseigen fauna yn Kaapverdje Kategory:Lânseigen fauna yn Kameroen Kategory:Lânseigen fauna yn Kenia Kategory:Lânseigen fauna yn de Komoaren Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Demokratyske Republyk) Kategory:Lânseigen fauna yn Kongo (Republyk) Kategory:Lânseigen fauna yn Lesoto Kategory:Lânseigen fauna yn Libearia Kategory:Lânseigen fauna yn Madagaskar Kategory:Lânseigen fauna yn Majot Kategory:Lânseigen fauna yn Malawy Kategory:Lânseigen fauna yn Maly Kategory:Lânseigen fauna yn Marokko Kategory:Lânseigen fauna yn Mauretaanje Kategory:Lânseigen fauna yn Mozambyk Kategory:Lânseigen fauna yn Namybje Kategory:Lânseigen fauna yn Nigearia Kategory:Lânseigen fauna yn Niger Kategory:Lânseigen fauna yn Rûanda Kategory:Lânseigen fauna yn Sambia Kategory:Lânseigen fauna yn Sao Tomee en Prinsipe Kategory:Lânseigen fauna yn Senegal Kategory:Lânseigen fauna yn de Seysjellen Kategory:Lânseigen fauna yn Sierra Leöane Kategory:Lânseigen fauna yn Simbabwe Kategory:Lânseigen fauna yn de Sintraal-Afrikaanske Republyk Kategory:Lânseigen fauna yn Somaalje Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Afrika Kategory:Lânseigen fauna yn Sûdan Kategory:Lânseigen fauna yn Súd-Sûdan Kategory:Lânseigen fauna yn Swazylân Kategory:Lânseigen fauna yn Tanzania Kategory:Lânseigen fauna yn Togo Kategory:Lânseigen fauna yn Tsjaad Kategory:Lânseigen fauna yn Tuneezje Kategory:Lânseigen fauna yn Uganda