De Afro-Amerikanen as Afrikaansk-Amerikanen binne ynwenners fan 'e Feriene Steaten fan Amearika, dêr't harren foarâlden yn 'e perioade foarôfgeande oan 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) as slaven út Afrika wei nei ta brocht binne. De oantsjutting wurdt ek brûkt foar lju dy't mar foar in diel fan negerslaven ôfstamje (en ornaris foar de rest fan blanke slavehâlders). Ut en troch wurde Afro-Amerikanen ek wol swarte Amerikanen as Afrikaanske Amerikanen neamd, mar dat is eins in bredere groep, dy't ek Afrikaanske ymmigranten omfiemet dy't har tusken 1860 en hjoed yn 'e Feriene Steaten nei wenjen set hawwe. De Afro-Amerikanen binne yn omfang de twadde rasiale en etnyske minderheid en de trêde rasiale en etnyske groep fan 'e Feriene Steaten, nei de Latino's en de blanke mearderheid.
De measten fan harren stamje streekrjocht ôf fan Afrikaanske slaven út West- of Sintraal-Afrika, mar de foarâlden fan guon fan harren hawwe in "tuskenstop" makke as slaven yn it Karibysk Gebiet, of, folle minder faak, yn Sintraal- of Súd-Amearika. In soad resintere ymmigranten út Afrika en harren ôfstammelingen identifisearje har as Afro-Amerikanen, hoewol't se strikt nommen net ta dy groep hearre. De Afro-Amerikanen wurde feriene troch in mienskiplike skiednis fan slavernij, diskriminaasje, rasseskieding en de Amerikaanske Boargerrjochtebeweging. Hoewol't de trochsneed Afro-Amerikaan noch altyd minder ûnderwiis genoaten hat as de trochsneed Amerikaan, minder sûn is, in koartere libbensferwachting hat en op ekonomysk mêd in swakkere posysje ynnimt, hat de ynfloed fan 'e Afro-Amerikanen op 'e Amerikaanske kultuer sûnt de sechtiger jierren ûnbidige grut west, fral as it om muzyk, tillefyzje en film giet. Der binne hjoed de dei mear as 42 miljoen Afro-Amerikanen.
Namme De term "Afro-Amerikanen" (African Americans) is de lêste út in rige nammen dy't yn 'e Feriene Steaten brûkt waarden om it swarte befolkingsdiel oan te tsjutten. Oarspronklik spriek men fan "nikkers" (niggers), in wurd dat begûn as in neutrale term, mar dat tsjintwurdich as tige oantstjitjaand beskôge wurdt. Neitiid kaam "negers" (negroes) in hoart yn 'e moade, wat eins ienfâldichwei it Spaansk/Portegeeske wurd foar "swart" is, mar ek dat krige meitiid in negative lading, en wurdt sadwaande net folle mear brûkt. Tsjintwurdich sprekt in faak fan "swarten" (blacks), mar ek dat is in gefoelige term; as men polityk korrekt wêze wol, kin men better fan "Afro-Amerikanen" sizze, in term dy't foar it earst oan 'e ein fan 'e jierren sechtich fan 'e tweintichste iuw ynfierd waard.
Skiednis Iere skiednis De earste Afrikaaanske slaven arrivearren yn Noard-Amearika yn 1526, as ûnderdiel fan 'e mislearre Spaanske koloanje San Miguel de Gualdape, dy't wierskynlik sitewearre wie oan 'e Winyahbaai, yn it hjoeddeistige Súd-Karolina. De earste permaninte Jeropeeske koloanje yn Noard-Amearika, Sint-Augustinus, yn Floarida, dy't yn 1565 stifte waard troch Pedro Menendez de Aviles, omfette ek in tal Afrikaanske slaven, sawol as frije swarten.
Yn 1619 fierden de Britten foar it earst "in tweintichtal negers" yn yn harren koloanje te Jamestown, yn Firginia. Yn 't earstoan wiene dat net slaven mar kontraktarbeiders, al wie der yn 'e praktyk net folle ferskil. Kontraktarbeiders giene in kontrakt oan om foar harren ferfier nei de Nije Wrâld te beteljen troch der op it plak fan oankomst foar te wurkjen. It wiene like faak blanken as swarten, mar se koene krekt as slaven kocht, ferkocht en ferpachte wurde, en as se oerhearrich wiene of besochten út te naaien, mochten se slein wurde. Wol wie it sa dat se nei in yn 't foar fêststelde perioade harren kontrakt ferfolle hiene, en yn frijheid steld waarden. Ek wie it sa dat se yn har frije tiid, as se dy al hiene, har eigen gewaaksen ferbouwe of fee hâlde mochten, wêrfan't se de opbringst brûke koene om earder oan har kontrakt te foldwaan, en dus feitlik harsels frij te keapjen. Afrikaanske kontraktarbeiders trouden mei oare Afrikanen en soms mei blanken en Yndianen, en tsjin 1650 wiene der yn 'e omkriten fan Jamestown ferskate rike swarte famyljes fan grutgrûnbesitters.
Slavernij It ierst bekende gefal fan slavernij sûnder ein datearret út 1640, doe't in gerjochtshôf yn Firginia de swarte kontraktarbeider John Punch feroardiele ta libbenslange tsjinstberens oan syn master Hugh Gwyn om't er earder útpykt wie. Stadichoan rekke tsjin 'e ein fan 'e santjinde iuw it ferskynsel slavernij mear ynboargere, mar dêrby wiene it net inkeld blanken dy't swarte slaven holden, mei't ek frije swarten en Yndianen slaven yn besit hiene. It bekende konsept fan slavernij op rasiale basis begûn him pas letter te ûntjaan, mei as ierste begjin de ynfier fan alve swarte slaven troch de Westyndyske Kompanjy yn 'e Steatske koloanje Nij-Nederlân, yn 1625. Lykwols waarden dêr alle slaven yn frijheid steld doe't dat gebiet letter yn Britske hannen foel. Massachusetts wie de earste Britske koloanje dy't de slavernij ynfierde, yn 1641. Yn 1662 waard der yn Firginia in wet oannommen wêryn't fêstlein waard dat de bern fan slavinnen deselde status as harren mem krigen (ynstee fan deselde status as harren heit, sa't it yn 'e Ingelske wet regele wie). En yn 1699 waard der ûnder in oare wet yn Firginia bepaald dat alle frije swarten út 'e koloanje deportearre wurde moasten, in soarte fan etnyske suvering dus, wêrmei't alle efterbliuwende swarten doe lykslein wurde koene mei slaven.
Tsjin 1775 foarmen negerslaven en frije swarten mei-inoar (al wie de earste groep folle grutter as de twadde) sa'n 20% fan 'e befolking fan 'e trettjin oarspronklike Amerikaanske koloanjes. Dat wie fierhinne in gefolch fan 'e Atlantyske slavehannel. Harren tal wie it grutst yn 'e súdlike gebieten, Firginia en Noard- en Súd-Karolina, dêr't slaven nedich wiene om 'e grutte tabaks- en katoenplantaazjes te bewurkjen. Under de Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch fochten sawol slaven as frije swarten oan 'e kant fan 'e Amerikaanske kolonisten tsjin 'e Britten. Sa spile de Afro-Amerikaan James Armistead yn 1781 in wichtige rol by it beheljen fan 'e Amerikaanske oerwinning by Yorktown.
Nei't de Feriene Steaten harren ûnôfhinklikheid wûn hiene, begûnen de noardlike steaten al rillegau de slavernij ôf te skaffen. Massachusetts (doe noch ynklusyf Maine) en Pennsylvania yn 1780; Nij-Hampshire yn 1783; Rhode Island en Konettikut yn 1784; Fermont yn 1793; New York yn 1799; en Nij-Jersey yn 1804. Yn 1808 waard boppedat foar it hiele grûngebiet fan 'e Feriene Steaten de ymport fan nije slaven út it bûtenlân ferbean. Neitiid skaften de noardlike (en westlike) territoaria de slavernij ôf sadree't se as folweardige steaten ta de Amerikaanske Uny talitten waarden: Ohio yn 1802; Indiana yn 1816; Illinois yn 1818; Iowa yn 1846; Michigan en Wiskonsin yn 1848; Kalifornje yn 1850; Minnesota yn 1858; Oregon yn 1859; en Kansas yn 1861. Yn it Suden wie de slavernij tsjin dy tiid lykwols in ynstitút wurden dat krúsjaal wie foar de regionale ekonomy en wêroan't dus net toarne wurde mocht.
De Boargeroarloch en de ôfskaffing fan de slavernij Tsjin 1860 wiene der 3½ miljoen negerslaven yn it Amerikaanske Suden, wylst nochris 500.000 frije swarten benammen yn it Noarden libben. Fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch wurdt faak tocht dat dy útfochten waard tusken de smjuntefige Súdlike slavehâlders en de rjochtskepen Noardliken dy't de slaven befrije woene, mar dat is in misbegryp. Yn it foarste plak bestie mar in relatyf lyts part fan 'e blanke befolking fan it Suden út rike plantaazje-eigners dy't grutte oantallen slaven yn besit hiene. Folle mear blanken wiene earme gerniers of komelkers dy't harsèls mar kwealk itende hâlde koene, lit stean in espel slaven. Fierders seach yn it Noarden de grutte mearderheid fan 'e befolking krektlyk sa del op 'e swarten as dat de Súdlike blanken dat diene; rasisme wie yn dy tiid yn 'e hiele maatskippij ynstitúsjonalisearre. De abolysjonistyske beweging, de "ôfskaffers", dy't de slavernij ôfskaffe woene en it "Undergrûnske Spoar" (Underground Railroad) bewurkmasteren om ûntsnapte slaven te helpen en ûntkom nei Kanada ta, omfette mar in relatyf lyts, sij it wol lûdroftich groepke lju.
Dat hoewol't de slavernij wol deeglik in striidpunt foarme tusken Noard en Súd, en datoangeande holp om 'e beide lânsdielen faninoar te ferfrjemdzjen, draaide de Boargeroarloch dy't yn 1861 útbriek, dêr oarspronklik net om. It wie ynstee te dwaan om 'e rjochten fan 'e ôfsûnderlike steaten foar it nasjonale regear oer, en teffens spilen ekonomyske motiven in rol. It Suden, in ruraal lânbougebiet dat bestie fan 'e eksport fan katoen en tabak, wie fan miening dat de steaten soeverein wiene en dat it nasjonale regear him dêryn skikke moast. It yndustriële Noarden, dat baat hie by in beheining fan yn- en útfier om 'e eigen fabriken te beskermjen tsjin bûtenlânske konkurrinsje, wie derfan oertsjûge dat de Amerikaanske Uny soeverein wie en dat steatsregearings der wiene om 'e besluten út te fieren dy't yn Washington nommen waarden. Pas doe't de Boargeroarloch al in pear jier oan 'e gong wie, tekene de Noardlike presidint Abraham Lincoln de Proklamaasje fan Emansipaasje wêrmei't er de slaven befrijde (ynsafier't se yn gebieten libben dy't troch de Noardliken behearske waarden). Om 'e earlikheid te bewarjen moat dêrby oantekene wurde dat dat net inkeld bedoeld wie om in ein te meitsjen oan in ferdjerlike praktyk, mar ek as strafmaatregel tsjin it Suden en om yn 'e oarloch moreel de boppehân te krijen. Neigeraden dat de Noardlike troepen fierder opteagen, waarden de slaven yn it Suden sadwaande befrijd, en mids 1865 wie Teksas de lêste steat dêr't de slavernij ôfskaft waard.
Nije ûnderdrukking De perioade fan 'e weropbou nei de Boargeroarloch wie yn 't earstoan in tiid fan grutte foarútgong foar de befrijde negerslaven yn it Suden. Se (d.w.s. de manlju) mochten foar it earst stimme yn nasjonale, steats- en pleatslike ferkiezings, se rjochten eigen tsjerken, skoallen en ferienings op, en ûntwikkelen in bloeiende kultuer. Yn 'e 1870-er jierren kaam der lykwols in weromslach yn 'e foarm fan diskriminaasje en yntimidaasje troch blanken. It wie yn dy tiid dat de rasistyske Ku Klux Klan oprjochte waard. Yn 'e 1890-er jierren namen de Súdlike steaten ien foar ien saneamde Jim Crow-wetten oan, dy't de rasseskieding en de útsluting fan swarten fan it kiesrjocht fan hegerhân opleine. De measte Afro-Amerikanen leine har dêr by del en bearden hearrich en ûnderdienich te wêzen om net it slachtoffer te wurden fan rasistysk geweld. Yn 1896 stelde it Amerikaansk Heechgerjochtshôf de Súdlike steaten op it mêd fan 'e rasseskieding yn 'e saak Plessy vs. Ferguson yn it gelyk.
De Afro-Amerikaanske Folksferhuzing en de Boargerrjochtebeweging Om't de swarten yn it Suden behalven it stimrjocht ek frijwol eltse ekonomyske ûntwikkelingsmooglikheid ûntsein waard, kaam oan it begjin fan 'e tweintichste iuw de Afro-Amerikaanske Folksferhuzing op gong. Dêrby lieten hûnderttûzenen earme swarten de útsichtleaze sitewaasje yn it Suden efter har om nei de grutte stêden yn Noarden te ferfarren. Se bedarren fral yn 'e stêden oan 'e hegere eastkust (Philadelphia, Washington, D.C., Baltimore, New York en yn mindere mjitte Boston) en yn it Midwesten (Chicago, Detroit), dêr't se meastal it minst beteljende wurk ferrjochten as fabryksarbeiders en yn earme wiken kamen te wenjen dy't faak net folle mear as getto's wiene.