Bei der Schachweltmeisterschaft 1969 verlor Weltmeister Tigran Petrosjan seinen Titel an seinen Herausforderer Boris Spasski.
Vorgeschichte Petrosjan hatte seinen Titel bei der vorangegangenen Schachweltmeisterschaft 1966 erfolgreich gegen Spasski verteidigt. In der Folge hatte Spasski bei Turnieren hervorragende Ergebnisse erzielt. So gewann er die Turniere in Beverwijk und Sotschi (beide 1967). Als erfolgreichster Schachspieler des Jahres 1968 erhielt er den Schach-Oscar.
Qualifikation Für die Kandidatenwettkämpfe waren die sechs Erstplatzierten aus dem Interzonenturnier in Sousse qualifiziert: Bent Larsen, Viktor Kortschnoi, Efim Geller, Svetozar Gligorić, Lajos Portisch und Samuel Reshevsky. Hinzu kamen die Finalisten aus den Kandidatenwettkämpfen zur Schachweltmeisterschaft 1966, Boris Spasski und Michail Tal. Die Kandidatenwettkämpfe waren auf 10 Partien (Viertel- und Halbfinale) bzw. 12 Partien (Finale) angesetzt.
Verlauf der Kandidatenwettkämpfe Viertelfinale Reshevsky – Kortschnoi, Mai 1968 in Amsterdam {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 2½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 5½ |} Viertelfinale Portisch – Larsen, Mai 1968 in Poreč {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 4½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 || 5½ |} Viertelfinale Geller – Spasski, Juni 1968 in Sochumi {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 2½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 5½ |} Viertelfinale Tal – Gligorić, April / Mai 1968 in Belgrad {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 || Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 || 5½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 3½ |} Halbfinale Tal – Kortschnoi, Juni / Juli 1968 in Moskau {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 4½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 5½ |} Halbfinale Spasski – Larsen, Juli 1968 in Malmö {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || 5½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 || 2½ |} Spiel um Platz 3 Larsen – Tal, März 1969 in Ersel {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 || 5½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 || 2½ |} Kandidatenfinale Spasski – Kortschnoi, September 1968 in Kiew {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 6½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 3½
Organisation und Regeln Der Wettkampf fand in Moskau statt. Der Wettkampf war auf 24 Partien angesetzt, wobei bei einem Gleichstand Petrosjan seinen Titel behalten würde.
Verlauf Das Match begann am 14. April und stand anfangs ganz im Zeichen Spasskis: Eine Niederlage zum Auftakt machte er mit Siegen in der 4., 5. und 8. Runde mehr als wett. In der neunten Partie gelang es ihm aber nicht, die abgebrochene Partie bei Gewinnstellung zum Sieg zu führen, und es folgten Niederlagen in den Partien 10 und 11. In den Partien 12 und 14 kam Spasski in Schwierigkeiten und musste über das Remis froh sein. Am Schluss des Matches zog er aber davon, und am 17. Juni stand er als Sieger fest und wurde der zehnte Weltmeister der Schachgeschichte.
{| class="wikitable" style="text-align:center" |+Schachweltmeisterschaft 1969 |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! 15 !! 16 !! 17 !! 18 !! 19 !! 20 !! 21 !! 22 !! 23 !! Siege !! Punkte |- | align=left | Petrosjan ||style="background:black; color:white"| 1 || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 0 ||style="background:black; color:white"| 0 || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 0 ||style="background:black; color:white"| ½ || 1 ||style="background:black; color:white"| 1 || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 1 ||style="background:black; color:white"| 0 || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 4 || 10½ |- | align=left | Spasski || 0 ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| 1 || 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| 1 || ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 0 ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || 1 ||style="background:black; color:white"| 0 || 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || ½ || 6 || 12½
Partien 1. Partie
Spasski–Petrosjan 0:1 Moskau, 14. April 1969 Sizilianische Verteidigung, B42 1. e4 c5 2. Sf3 e6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 a6 5. Ld3 Sc6 6. Sxc6 bxc6 7. 0–0 d5 8. Sd2 Sf6 9. De2 Le7 10. b3 0–0 11. Lb2 a5 12. f4 g6 13. Tad1 Sd7 14. c4 a4 15. f5 exf5 16. exf5 Lf6 17. Lxf6 Sxf6 18. Df2 axb3 19. axb3 Ta2 20. fxg6 fxg6 21. h3 De7 22. Dd4 c5 23. Df4 Lb7 24. Tde1 Dg7 25. De3 d4 26. De6+ Df7 27. De2 Te8 28. Df2 Txe1 29. Dxe1 De8 30. Dxe8+ Sxe8 31. Le4 Txd2 32. Lxb7 Sd6 33. Ld5+ Kg7 34. b4 cxb4 35. c5 Sf5 36. c6 Tc2 37. g4 Sd6 38. Tf4 d3 39. Td4 d2 40. Lb3 Txc6 41. Txd2 Se4 42. Td7+ Kf6 43. Txh7 Tc1+ 44. Kg2 Sc5 45. Lf7 b3 46. g5+ Kxg5 47. h4+ Kf6 48. h5 Tc2+ 49. Kf3 b2 50. La2 gxh5 51. Txh5 Tc1 52. Th6+ Ke5 53. Tb6 Sa4 54. Te6+ Kd4 55. Te4+ Kc5 56. Txa4 Ta1 0:1
4. Partie
Petrosjan–Spasski 0:1 Moskau, 21. April 1969 Abgelehntes Damengambit (Tarrasch-Verteidigung), D34