Gottfried Ludwig Mencke der Ältere (* 28. Juli 1683 in Leipzig; † 6. August 1744 in Wittenberg) war ein deutscher Rechtswissenschaftler.

Leben Geboren als Sohn des Leipziger Juraprofessors Lüder Mencke, wurde er in früher Jugend von Privatlehrern unterrichtet und begann ein Studium an der Universität Leipzig. Seine Mutter starb bei seiner Geburt. 1704 erwarb er den akademischen Grad eines Magisters, habilitierte sich mit der Disputation de Restitutione in integrum ob metrum und promovierte 1707 zum Doktor der Rechtswissenschaften.

Nachdem man ihn 1712 zum außerordentlichen Professor der Rechte in Leipzig ernannt hatte, wurde er 1715 an der Universität Wittenberg ordentlicher Professor der Rechte. Damit hatte er einen Sitz im Wittenberger Schöppenstuhl und Hofgericht erlangt. 1718 übertrug man ihm auch einen Sitz am Landgericht der Niederlausitz. Er wurde 1719 Beisitzer im Wittenberger Konsistorium, 1732 königlich polnischer und kurfürstlich sächsischer Appellationsrat. 1735 wechselte er nach Dresden unter Beibehaltung seiner Wittenberger Professur, wo man ihn 1737 zum Hof- und Justizrat berief. Mencke hatte sich auch den organisatorischen Aufgaben der Wittenberger Akademie beteiligt und war im Sommersemester 1721 sowie 1729 Rektor der Hochschule.

Am 21. August 1708 heiratete Mencke in der Leipziger Nikolaikirche Christina Maria Zoller, eine Tochter des Leipziger Handelsherrn Johann Leonhard Zoller und der aus der bekannten Leipziger Ratsherren- und Kaufmannsfamilie stammenden Marie Elisabeth Richter. Unter den Kindern des Paares erlangten Gottfried Ludwig Mencke der Jüngere und Leonhard Ludwig Mencke ebenfalls als Juristen Bedeutung. Menckes Enkel Anastasius Ludwig Mencken wurde Kabinettssekretär unter Friedrich dem Großen und ein Vordenker der preußischen Verwaltungsreformen. Ein entfernter Nachkomme ist zudem Otto von Bismarck.

Werkauswahl Dissertationen De restitutione in integerum ob metum. Leipzig 1705 De novellum glossatarum & non glossatarum auctioritate juris. Leipzig 1707 De rebus geradicis. Leipzig 1710 De juribus reficientis aedificium commune invito socio. Leipzig 1710 Decas I. Sqq. Selectarum controversiarum juridicarum. Leipzig 1711 Deavo paterno ad alimenta nepoti illegitimo praestanda non obligato. Leipzig 1712 De usu forensi Scti Macedoniani in Germania. Wittenberg 1715 De favore pauperum. Wittenberg 1716 De testamento judiciali extra locum judicii condito. Wittenberg 1716 De illecita seudi alienabilis alienatione. Wittenberg 1717 De transactione ex falsa causa. Wittenberg 1717 De jure convenienti subditos in proprio sudicio. Wittenberg 1717 De contumacia leuterantis circa profecutionem leuterationis. Wittenberg 1717 De remissione juramentorum imprimis jure Saxonico Electorali. Wittenberg 1718 De contributione Svecica. Wittenberg 1718 De contributione Svecica. Wittenberg 1718 De eo, quod justum est circa benedictionem in Ecclesia. Wittenberg 1718 De variis feudorum divisionibus. Wittenberg 1719 De rescissione emtionis venditionis ex nunc. Wittenberg 1719 De jure Principis Evangelici circa divortia. Wittenberg 1719 De renovatione investiturae & vinculo obligationis, quo Dominus & Vassalus invicem constringuntur. Wittenberg 1719 Observationes circa processum Saxon. Quo causae injuriarum ex mandato regio de anno 1719 peraguntur. Wittenberg 1720 De eo, quod justum est circa investituram solennem. Wittenberg 1720 De legitima, quatenus ipsi non possit, & possit praejudicari. Wittenberg 1721 De anfractibus summarii, qui dicitur, processus. Wittenberg 1721 De liberorum & militum ad defectum consensus parentum & chiliarchae nuptiarum nullitate. Wittenberg 1723 De probatione pertinentiarum sendalium. Wittenberg 1723 De praesumtione masculini feudi. Wittenberg 1723 Observationes aliquet fori. Wittenberg 1723 De usufructu mariti ad inopiam redacti in bonis uxorum. Wittenberg 1724 De mandato Caesareo – regio de dato Uratislav. D. 18 Nov. 1706 ultra familiare fideicommissa ad alias ultimatum voluntatum substtutiones in Silesia non estendendo. Wittenberg 1724 De juribus civium Misniae & Thuringiae feuda equestria acquirenti. Wittenberg 1724 De jure offerenti simultanee investiendos. Wittenberg 1724 Non dari servitutem altius tollendi. Wittenberg 1724 De personis cambialiter contrahere prohibitis. Wittenberg 1724 De successione liberorum naturalium in Nov. 18. C. 5. & Nov. 89. C. 12. Wittenberg 1725 De Principe Imper. In promissis usurarum privato factis ad quantitatem lege determinatam servandam non obstricto. Wittenberg 1725 De valida intercessione mulieris, Scto Velcjano renunciantis. Wittenberg 1725 De citatione Principis Commissarii immediata. Wittenberg 1726 De invalidis nuptiis Chirurgi militaris sine consensu chiliarchae in Saxonia. Wittenberg 1726 De Petitorio, possessorio nondum finito in saxon. Elect. Neutiquam istituendo. Wittenberg 1726 Selectae fori observationes. Wittenberg 1728 De simultanea investura foeminis in seudo foeminino ad successionem necessaria. Wittenberg 1728 De residuo pretii ex seudo ob debita feudalia sub hasta vendito. Wittenberg 1728 De jurejurando, in specie de juramentis minorum & impuberum. Wittenberg 1729 De liberorum appellatione in linea collaterali nepotes non continente. Wittenberg 1729 De modo legatis adscripto. Wittenberg 1729 De eo, quod juris est circa carceris obaeratorum poenam. Wittenberg 1729 De crimine Barattariae L. repetundarum. Wittenberg 1729 De obligatione marti ex delicto uxoris inforo inprimis Saxonico. Wittenberg 1729 De eo, quod juris est circa jubilaea. Wittenberg 1730 De eo, quod juris est circa subscriptionem librorum symbolicorum a jure sacrorum in primis Principum Evangelicorum dependentem. Wittenberg 1730 De possessionis turbatione verbis vel scriptis facta. Wittenberg 1730 De sama forensic. Wittenberg 1732 De praescriptione immer´moriali hominum licet memoria deficente, per documenta elidenda. Wittenberg 1733 De jure sisci mero adhaerente imperio. Wittenberg 1735 De reo, cujus citation angustum terminum continent etiamsi comparuerit in termino, & litem non suerit contestatus, non condemnando. Wittenberg 1726 An si quis pro liberis hodie & in Saxonia maxime contraxit, descendentes sub illis etiam comprehendantur. Wittenberg 1729 De veral 22. §. 3. Famil. Ercisc. Sententia. Wittenberg 1732 De artibus malorum Judicum & Advocatorum. Wittenberg 1737 De optimo in controversis rebus feudalibus decidendi modo. Wittenberg 1737 Cui a procuratore fisci causarum feudalium revocatoria ex capite neglectae petitionis investiturae litisque contestatione facta probatio injungenda sit. Wittenberg 1737

Programme Vindiciae benedictionis sacerdotalis, quae novis nuptiis tribuitur. Wittenberg 1718 De origine vocabuli Castri. Wittenberg 1723 De jure cerevisiario civitatum Saxoniae. Wittenberg 1735 De truculentia Romanorum erga debiteres. Wittenberg 1729 De fatis debitorum obaeratorum apud Romanos. Wittenberg 1731 De dissensionibus & logomachiis doctorum cirea divisionem inter seudum haereditarium & ex pacto & providentia. Leipzig 1712 De augmento & odio geradae non arti, sed interesse proprio adscribendo. Wittenberg 1731 De variis modis legata relinquendi apud Romanos. Wittenberg 1729 Num pendente causa petitorii idem judex adeundus? De spoilo inter conjuges. Cuinam juri, Canonico an civili, praealio sit tribuenda praeogativa? Wittenberg 1717

Literatur

Christian Siegmund Georgi: Annales Academiae Vitebergensis 1655–1755 Johann Christoph Adelung: Fortsetzung und Ergänzungen zu Christian Gottlieb Jöchers allgemeinem Gelehrten-lexico: Worin die Schriftsteller aller Stände nach ihren vornehmsten Lebensumständen und Schriften beschrieben werden. Bd. 1, S. 1502

Weblinks

Kategorie:Rechtswissenschaftler (18. Jahrhundert) Kategorie:Rektor (Leucorea) Kategorie:Hochschullehrer (Universität Leipzig) Gottfried Ludwig Kategorie:Absolvent der Universität Leipzig Kategorie:Hofrat Kategorie:Justizrat Kategorie:Richter (Kursachsen) Kategorie:Geboren 1683 Kategorie:Gestorben 1744 Kategorie:Mann