mini|Relief mit Mercurius Cissonius aus Rheinzabern mini|Verteilung der Cissonius-Inschriften Cissonius, auch Cisonius, Cisnius, Cesonios, war ein keltischer Gott. Der Name wurde als „Tapferer“, „Abgelegener“ aber auch „Wagenfahrer“Jean-Jacques Hatt: Mythes et dieux de la Gaules, I : les grandes divinités masculines. Paris 1989, S. 217. Hatt leitet den Namen von lateinisch cisium, cissum, zweirädriger Wagen, ab; s. E.Howald, E. Meyer: Die römische Schweiz. 1940, S. 194. gedeutet. Vermutlich war er Gott des Handels und Beschützer auf Reisen. In der Interpretatio Romana wird er deshalb mit Mercurius gleichgesetzt.
Cissonius war der in Gallien neben Visucius am weitesten verbreitete Beiname des Mercurius, seine Inschriften erstrecken sich von Frankreich nach Süddeutschland und die Schweiz bis nach Italien. Dargestellt wurde er als bärtiger behelmter Mann, auf einem Widder reitend mit einem Weinkelch, oder als junger Mann mit Flügelhelm und Heroldsstab, der als Opfergaben Hahn und Ziege entgegennimmt.
In einer Inschrift aus Promontogno. wird Cissonus mit Matutinus oder Matunus gleichgesetzt. Der Name der Gemeinde Niederzissen im Landkreis Ahrweiler geht wahrscheinlich auf seine Verehrung zurück.
Weiheinschriften Pesaro (Pisaurum), Provinz Umbria: D(is) M(anibus) / P(ublius) Cissonius Datus / Cissoniae Primiti/vae lib(ertae) et coniugi / pientissimae et / Cissoniae Restitu/tae sorori et Dato / delicato posuit et / Cissonio Restituto / fratri pientissimo Promontogno, Provinz Raetia: Mercurio / [Ci]ssonio / [M]a[t]utino / [V]alerius / [Ge]rmani / Pompeji, Provinz Latium et Campania: Cissonius Trier (Augusta Treverorum), Provinz Gallia Belgica: Me]rc(urio) Cisson[io] / IV[ Creutzwald-la-Croix (Mediomatrici), Provinz Gallia Belgica: Deo C/isson/io P / l(ibens) s(olvit) Rheinzabern (Tabernae), Provinz Germania superior: Deo Mercurio / Cissonio C(aius) Atu[l(ius)] / Gorgias v(otum) s(olvit) Creutzwald-la-Croix (Mediomatrici), Provinz Gallia Belgica: Deo C/isson/io P / l(ibens) s(olvit) Besançon (Vesontio), Provinz Germania superior: Deo Mercurio Cisso/nio Dubitatia Castula / natione Syria templum / et porticus vetustate / conlabsum denuo de suo / restituit Hohenburg, Provinz Germania superior: Deo Cis/onio(!) ex / voto po/su(i)t Pat/ernus O Stettfeld, Provinz Germania superior: [Mercu]r(io?) Cis/[sonio] Heddernheim (Nida), Provinz Germania superior: Mercurio / Cissonio / aram / [L]utevius / [V]icto[ri]/[nus] Köln (Colonia Claudia Ara Agrippinensium), Provinz Germania inferior: Mercurio / Cissonio / Lari[ni]us / Sen[i]lis / v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito) Avenches (Aventicum), Provinz Germania superior: Deo / Mercur(io) / Cisso(nio) L(ucius) C() / Patern(us?) / ex voto Straßburg (Argentorate), Provinz Germania superior: D(eo) Cissonio / Gitto/nius / Pippau/sus v(otum) s(olvit) l(ibens) / l(aetus) m(erito)
Literatur
Bernhard Maier: Lexikon der keltischen Religion und Kultur (= Kröners Taschenausgabe. Band 466). Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5, S. 78 f.
Einzelnachweise
Kategorie:Mercurius Kategorie:Gallische Gottheit Kategorie:Männliche Gottheit Kategorie:Beiname einer Gottheit