mini|hochkant|Sergei Paradschanow (1978), Regisseur des besten ukrainischen Films Schatten vergessener Ahnen (1965) Die Liste der 100 besten Filme in der Geschichte des ukrainischen Kinos wurde im Juni 2021 durch das National Oleksandr Dovzhenko Film Centre in Kiew als Ergebnis einer Umfrage unter ukrainischen Filmkritikern und -experten zusammengestellt. Die Liste wird angeführt von Schatten vergessener Ahnen als bester Film und Kira Muratowa als am meisten vertretene Regisseurin. Nach Oleksandr Telyuk, dem Leiter des Filmarchivs, sei sie „ein Versuch, endlich einen Kanon dessen zu bilden, was das ukrainische Kino ist,“ und „eine Liste von Filmen, die von jedem empfohlen werden, der sich für das ukrainische Kino interessiert.“
Berechnung und Präsentation Das Dowschenko-Zentrum bat die Union der Filmkritiker der Ukraine wie auch unabhängige Filmexperten, etwa 70 Personen, um ihre eigenen Top 10 der besten ukrainischen Filme. Das Ranking der Filme wurde anhand der Häufigkeit von Nennungen sowie der Platzierung in den Top-10-Listen ermittelt. Der beste Film war also am häufigsten genannt und am höchsten platziert. Die Umfrage, bei der keine Einschränkungen beispielsweise hinsichtlich Typen und Genres der Filme bestanden, wurde von Juni bis Oktober 2020 durchgeführt. Genannt wurden dabei insgesamt 186 verschiedene Titel. Auf dem Festival Kiewer Buch-Arsenal im Juni 2021 wurden die hundert Filme der Liste öffentlich bekanntgegeben und Ausschnitte der zehn besten Filme gezeigt. Im August 2021 zeigte das Internationale Filmfestival von Odessa die laut der Liste dreißig besten Filme seit der Unabhängigkeit von der Sowjetunion zum Anlass des 30. Jahrestags.
Liste Rang Deutscher Titel, oderinternationaler Titel Originaltitel(Transkription) Regisseur Jahr Anmerkung 1 Schatten vergessener Ahnen Тіні забутих предків (Tini sabutych predkiw) Sergei Paradschanow 1965 2 Erde Земля (Semlja) Oleksandr Dowschenko 1930 Schwarz-Weiß-Stummfilm 3 Der Mann mit der Kamera Человек с киноаппаратом (Tschelowek s kinoapparatom) Dsiga Wertow 1929 Schwarz-Weiß-Stummfilm, Dokumentarfilm 4 The Tribe Плем'я (Plemja) Myroslaw Slaboschpyzkyj 2014 Gebärdensprache 5 The Stone Cross Камінний хрест (Kaminnyj chrest) Leonid Ossyka 1968 6 Das asthenische Syndrom Астенический синдром (Astenytscheskyj syndrom) Kira Muratowa 1989 7 Tagträumer Польоти уві сні та наяву (Poljoty uwi sni ta najawu) Roman Balajan 1983 8 Der weiße Vogel mit dem schwarzen Fleck Білий Птах З Чорною Ознакою (Bilyj Ptach S Tschornoju Osnakoju) Jurij Illjenko 1970 9 Langer Abschied Долгие проводы (Dolhye prowodы) Kira Muratowa 1971 10 Babylon – 20. Jahrhundert Вавилон ХХ (Babylon XX) Iwan Mykolaitschuk 1979 11 Atlantis Атлантида (Atlantyda) Walentyn Wassjanowytsch 2019 12 Die verschwundene Urkunde Пропала грамота (Propala hramota) Boris Iwtschenko 1972 13 Kurze Begegnungen Короткие встречи (Korotkije wstretschi) Kira Muratowa 1967 14 Donbass Донбас (Donbas) Sergei Loznitsa 2018 15 In Spring Навесні (Nawesni) Michail Kaufman 1929 Schwarz-Weiß-Stummfilm, Dokumentarfilm 16 Erfahrene Hasen aus dem Geschwader В бой идут одни «старики» (W boj ydut odny «staryky») Leonid Bykow 1973 17 Wer zwei Hasen hetzt … За двома зайцями (Sa dwoma sajzjamy) Wiktor Iwanow 1961 18 Die Abenteuer des Kapitän Wrungel Приключения капитана Врунгеля (Prykljutschenyja kapytana Wrunhelja) David Tscherkassky 1976–1979 Zeichentrickserie 19 Swenigora Звeнигopа (Swenigora) Oleksandr Dowschenko 1927 Schwarz-Weiß-Stummfilm 20 My Thoughts Are Silent Мої думки тихі (Moji dumky tychi) Antonio Lukitsch 2019 21 Quelle für die Dürstenden Криниця для спраглих (Krynyzja dlja sprahlych) Jurij Illjenko 1965 22 Mein Glück Счастье моё (Stschaste moё) Sergei Loznitsa 2010 23 Varta1, Lviv, Ukraine Varta 1, Львів, Україна (Varta 1, Lwiw, Ukrajina) Jurij Hryzyna 2015 Dokumentarfilm 24 Conscience Совесть (Sowest) Wolodymyr Denyssenko 1968 25 Brot Хліб (Chlib) Mykola Schpykowskyj 1930 Schwarz-Weiß-Stummfilm 26 A Severe Young Man Строгий юноша (Strohyj junoscha) Abram Room 1935 Schwarz-Weiß-Film 27 Arsenal Арсенал (Arsenal) Oleksandr Dowschenko 1929 Schwarz-Weiß-Stummfilm 28 Enthusiasmus (Donbass-Sinfonie) Энтузиазм: Симфония Донбасса (Entushiasm: Symfonyja Donbassa) Dsiga Wertow 1931 Schwarz-Weiß-Film, Dokumentarfilm 29 Raduga Радуга (Raduha) Mark Donskoi 1944 Schwarz-Weiß-Film 30 Prometheus Прометей (Prometey) Iwan Kawaleridse 1935 Schwarz-Weiß-Film 31 The Self-Seeker Шкурник (Schkurnyk) Mykola Schpykowskyj 1929 Schwarz-Weiß-Stummfilm 32 Я та інші (Ja ta inschi) Felix Sobolew 1971 Schwarz-Weiß-Film, Dokumentarfilm 33 Der Abend vor dem Fest Iwan Kupala Вечір на Івана Купала (Wetschir na Iwana Kupala) Jurij Illjenko 1968 34 The Earth Is Blue as an Orange Земля блакитна, ніби апельсин (Semlja blakytna, niby apelsyn) Iryna Zilyk 2020 Dokumentarfilm 35 Maidan Майда́н (Maidan) Sergei Loznitsa 2014 Dokumentarfilm 36 A Prayer for Hetman Mazepa Молитва за гетьмана Мазепу (Molytwa sa hetmana Masepu) Jurij Illjenko 2001 37–38 Crepuscule Присмерк (Prysmerk) Walentyn Wassjanowytsch 2014 Dokumentarfilm Vulcan Вулкан (Wulkan) Roman Bondartschuk 2018 39 Aeneis Енеїда (Enejida) Wolodymyr Dachno 1991 Animationsfilm 40 Spell Your Name Назви своє ім'я (Naswy swoje imja) Serhij Bukowskyj 2006 Dokumentarfilm 41 I Love Я люблю (Ja ljublju) Leonid Lukow 1936 Schwarz-Weiß-Film 42 Frontromanze Военно-полевой роман (Woenno-polewoj roman) Pjotr Todorowski 1983 43 Bumbarash Бумбараш (Bumbarasch) Nikolai Raschejew & Abram Narodizki 1971 Musicalfilm 44 The Living Fire Жива ватра (Schywa watra) Ostap Kostjuk 2014 Dokumentarfilm 45 Spring on Zarechnaya Street Весна на Заречной улице (Wesna na Saretschnoj ulyze) Marlen Chuzijew & Felix Mironer 1956 Schwarz-Weiß-Film 46–48 Erdgeschoß Перший поверх (Perschyj powerch) Igor Minajew 1990 Schwarz-Weiß-Film Коліївщина (Kolijiwschtschyna) Iwan Kawaleridse 1933 Schwarz-Weiß-Film Zwei Tage Два дні (Dwa dni) Heorhij Stabowyj 1929 Schwarz-Weiß-Stummfilm 49–50 Чорнобиль — Хроніка важких тижнів (Tschornobyl — Chronika waschkych tyschniw) Wolodymyr Schewtschenko 1986 Dokumentarfilm Die Rückkehr zur Schatzinsel Остров сокровищ (Ostrow sokrowyschtsch) David Tscherkassky 1986–1988 Zeichentrickfilm 51 The Sentimental Policeman Чутливий міліціонер (Tschutlywyj milizioner) Kira Muratowa 1992 52 Straßenbahn Nr. 9 fährt Йшов трамвай дев'ятий номер (Jschow tramwaj dewjatyj nomer) Stepan Koval 2002 Animationskurzfilm 53 Entering the Sea Та, що входить у море (Ta, schtscho wchodyt u more) Leonid Ossyka 1965 Kurzfilm 54–55 Shamara Шамара (Schamara) Natalija Andrijtschenko 1994 Very Late Warm Autumn Така пізня, така тепла осінь (Taka pisnja, taka tepla ossin) Iwan Mykolaitschuk 1981 56 Ukrainian Sheriffs Украї́нські шери́фи (Ukrajínski scherýfy) Roman Bondartschuk 2015 Dokumentarfilm 57 Seven Steps Beyond the Horizon Сім кроків за обрій (Sim krokiw sa obrij) Felix Sobolew 1968 Dokumentarfilm 58 Ордер на арешт (Order na arescht) Heorhij Tassin 1927 Schwarz-Weiß-Stummfilm 59–60 At High Cost Дорогою ціною (Dorohoju zinoju) Mark Donskoi 1957 Evge Додому (Dodomu) Nariman Alijew 2019 61 Die Königin der Tankstelle Королева бензоколонки (Korolewa bensokolonky) Oleksij Mischuryn & Mykola Litus 1962 62 The Kiss Поцілу́нок (Pozilúnok) Roman Balajan 1983 63 Drei Geschichten Три історії (Try istoriji) Kira Muratowa 1997 64 Interpretation of Dreams Тлумачення сновидінь (Tlumatschennja snowydin) Andrij Sahdanskyj 1990 Dokumentarfilm 65–67 A Friend of the Deceased Приятель небіжчика (Pryjatel nebischtschyka) Wjatscheslaw Kryschtofowytsch 1997 Out of Boredom З нудьги (S nudhy) Artur Wojtezkyj 1968 Raspad – Der Zerfall Распад (Raspad) Michail Belikow 1990 68–70 Spotted Dog Running at the Edge of the Sea Рябий пес, що біжить краєм моря (Rjabyj pes, schtscho bischyt krajem morja) Karen Heworkjan 1990 Wayfarers Подорожні (Podoroschni) Ihor Strembizkyj 2005 Dokumentarfilm, Kurzfilm Oxygen Starvation Кисневий голод (Kysnewyj holod) Andrij Dontschyk 1991 71 Our Honest Bread Наш чесний хліб (Nasch tschesnyj chlib) Kira Muratowa & Oleksandr Muratow 1964 Schwarz-Weiß-Film 72 Goodbye, Cinephiles До побачення, синефіли (Do pobatschennja, synefily) Stanislaw Bytjuzkyj 2014 Dokumentarfilm 73 Sergei Parajanov. A Visit Сергій Параджанов. Відвідини (Serhij Paradschanow. Widwidyny) Anatolij Syrych 1994 Dokumentarfilm, Kurzfilm 74 The Night Coachman Нічний візник (Nitschnyj wisnyk) Heorhij Tassin 1927 Schwarz-Weiß-Stummfilm 75–80 Мамай (Mamay) Oles Sanin 2003 Засипле сніг дороги (Sassyple snih dorohy) Jewhen Sywokin 2004 Animationskurzfilm Isegrim Бірюк (Birjuk) Roman Balajan 1977 No Obvious Signs Явних проявів немає (Jawnych projawiw nemaje) Alina Horlowa 2017 Dokumentarfilm Heat Singers Співає Івано-Франківськтеплокомуненерго (Spiwaje Iwano-Frankiwskteplokomunenerho) Nadija Parfan 2019 Dokumentarfilm The Tuner Настроювач (Nastrojuwatsch) Kira Muratowa 2004 81 July Storms: Strike und Outburst Липневі грози (Lypnewi hrosy): Страйк (Strajk) und Викид (Wykyd) Anatolij Karas & Wiktor Schkuryn 1989, 1991 Dokumentarfilm, Zweiteiler 82 Last Resistance – Im russischen Kreuzfeuer Кіборги. Герої не вмирають (Kiborhy. Heroji ne wmyrajut) Achtem Sejitablajew 2017 83 Gamer Га́мер (Hámer) Oleh Senzow 2011 84–85 Wie die Kosaken … Як козаки… (Jak kosaky …) Wolodymyr Dachno 1967–1995 Animationsfilmreihe (10 Filme) My Father Is My Mother’s Brother Тато — мамин брат (Tato — mamyn brat) Wadym Ilkow 2018 Dokumentarfilm 86 The Strayed При́путні (Prýputni) Arkadij Nepytaljuk 2017 87 Цвітіння кульбаби (Zwitinnja kulbaby) Oleksandr Ihnatuscha 1992 88–89 Effect of Presence Ефект присутності (Efekt pryssutnosti) Leoníd Pawlówskyj 2004 В.Сильвестров (W. Sylwestrow) Serhij Bukowskyj 2019 Dokumentarfilm 90–94 Освідчення в коханні (Oswidtschennja w kochanni) Rollan Serhijenko 1966 Dokumentarfilm An Unprecedented Campaign Небувалий похід (Nebuwalyj pochid) Michail Kaufman 1931 Schwarz-Weiß-Stummfilm, Dokumentarfilm Letter to America Письмо в Америку (Pysmo w Ameryku) Kira Muratowa 1999 Kurzfilm Through Tears Крізь сльози (Kris sljosy) Hryhorij Hrytscher 1928 Schwarz-Weiß-Stummfilm Der Gehetzte Пам'ятай (Pamjataj) Wolodymyr Saweljew 1991 95–100 A Dream Сон (Son) Wolodymyr Denyssenko 1964 Stronger than Weapon Сильніше, ніж зброя (Sylnische, nisch sbroja) Wolodymyr Tychyj & Babylon13 2017 Dokumentarfilm Black Level Рівень чорного (Riwen tschornoho) Walentyn Wassjanowytsch 2017 Dokumentarfilm Die Sanfte Кроткая (Krotkaja) Sergei Loznitsa 2017 Біосфера! Час усвідомлення (Biosfera! Tschas uswidomlennja) Felix Sobolew 1974 Kurzfilm Aerograd Аэроград (Aerograd) Oleksandr Dowschenko 1935 Schwarz-Weiß-Film
Statistiken und Anmerkungen mini|hochkant|Kira Muratowa (2006), Regisseurin mit den meisten Filmen in dieser Liste 70 verschiedene Regisseure und Regisseurinnen sind vertreten. Die meisten Filme stammen von Kira Muratowa, nämlich 8 Filme, die 40 Jahre filmisches Schaffen von 1964 bis 2004 umfassen. Oleksandr Dowschenko, Jurij Illjenko und Sergei Loznitsa haben jeweils vier Filme aus der Liste inszeniert; Roman Balajan, Walentyn Wassjanowytsch und Felix Sobolew jeweils drei. Von diesen Namen sind vier in den Top 10 vertreten; Muratowa als Einzige zweimal in den Top 10 und dreimal in den Top 20. Neben Muratowa landeten vier weitere Frauen in der Liste. Die Liste umfasst Filme von 1927 bis 2020 und damit aus zehn Dekaden. Nach Jahren erschienen die meisten Filme, nämlich jeweils sechs, 1929 und 2017; nach Dekaden die meisten in den 2010ern, nämlich 23, und die wenigsten, nur ein einzelner Film, in den 1940ern. Das 21. Jahrhundert brachte in zwanzig Jahren mit 32 Filmen etwa ein Drittel der besten Filme hervor, während die anderen zwei Drittel sich im 20. Jahrhundert auf etwa 70 Jahre verteilen. mini|rechts|Regisseur Dsiga Wertow am Set von Der Mann mit der Kamera (Rang 3), ein Beispiel für einen Schwarz-Weiß-Stummfilm sowie Dokumentarfilm