Eine Trinkwassertalsperre ist eine Talsperre, die in erster Linie zur Gewinnung von Trinkwasser errichtet worden ist. Folglich ist das Umfeld der zugehörigen Stauseen weitläufig als Wasserschutzgebiet ausgewiesen. In diesen besteht nur eine sehr eingeschränkte Freizeitnutzung, die vielfach auf den Angelsport begrenzt ist. Andere Zwecke wie die Erzeugung von Strom oder die Erhöhung der Niedrigwasserführung stehen dahinter zurück. Daher ist es zweckmäßig, dass ein einzelner Betreiber für die Aufgaben gemeinschaftlich verantwortlich ist, um konkurrierende Interessen zu vermeiden.
Trinkwassertalsperren in Deutschland Name der Talsperre Fließgewässer (eingestaut/ eingeleitet/ eingepumpt) Bundes- land/ länder Bauzeit Kronen- höhe m ü. GrüSo Kronen- länge m Stausee- fläche km² (Vollstau) Stausee- volumen Mio. m³ (Vollstau) Nutzungsart (alphabetisch sortiert) Aabachtalsperre Aabach (Afte) NW 1975–1982 45 450 1,8 19,5 TWv Altenberg Rote Weißeritz SN 1987–1993 19,5 670 0,23 0,946 TWv Breitenbachtalsperre Breitenbach (Ferndorfbach) NW 1953–1980 42 370 0,577 7,8 TWv Carlsfeld Wilzsch SN 1926–1929 31,8 206 0,467 3,04 HWS, TWv Cranzahl Lampertsbach, Moritzbach SN 1949–1952 36 428 0,35 3,1 TWv Deesbach (VS) Lichte TH 1981–1991 45 178 0,22 3,2 TWv Dörnthaler Teich Haselbach (Saidenbach) SN 1787–1790 17,2 300 0,195 1,2 TWv Dreilägerbachtalsperre Dreilägerbach NW 1909–1912 38 240 0,4 3,67 TWv Dröda Feilebach SN 1964–1971 52,5 375 1,25 17,32 E, HWS, TWv Eckertalsperre Ecker NI / ST 1939–1942 65 235 0,68 13,27 E, HWS, TWv Eibenstock Zwickauer Mulde SN 1974–1987 65,5 307,5 3,7 74,65 (E), HWS, (NWA), TWv Einsiedel Stadtguttalbach SN 1891–1894 29 180 0,04 0,3 TWv Ennepetalsperre Ennepe NW 1902–1904 51 320 1,03 12,6 TWv Erletor Finstere Erle TH 1964–1968 30,9 145 0,05 0,43 TWv Eschbachtalsperre (Remscheider Talsperre) Eschbach (Wupper) NW 1889–1891 25 160 0,14 1,052 TWv Forchheim (VS) Haselbach (Saidenbach) SN 1972–1976 18,5 200 0,12 0,588 TWv Frauenau Kleiner Regen BY 1976–1983 84,7 640 0,94 20,8 (E), TWv Fuelbecketalsperre Fuelbecke NW 1894–1896 27 145 0,7 TWv Fürwiggetalsperre Verse NW 1902–1904 29,1 166 0,18 1,67 (HWS), TWv Genkeltalsperre Genkel NW 1950–1953 44 200 0,64 8,188 TWv Gottleuba Gottleuba SN 1965–1974 66,34 327 0,58 12,97 E, HWS, TWv Gottleuba-Vorsperre (VS) Gottleuba SN 1966–1973 28 155 0,05 0,27 HWS, TWv Granetalsperre Grane NI 1966–1969 67 600 2,19 46,39 E, HWS, TWv Große Dhünn (Talsperre) Große / Kleine Dhünn (Wupper) NW 1975–1985 53 400 4,4 81 HWS, NWA, TWv Große Dhünn (Vorsperre) (VS) Große Dhünn NW 1960–1962 38 265 7,3 HWS, NWA, TWv Haltern Stever NW 1927–1930 8,9 1.300 3,07 20,5 NEG, TWv Hasper Talsperre Hasper Bach NW 1901–1904 34,1 260 0,19 2,05 TWv Hassel (VS) Hassel ST 1956–1960 21 141,3 0,25 1,64 TWv Herbringhauser Talsperre (Barmer Talsperre) Herbringhauser Bach NW 1898–1900 37 205 0,28 2,85 TWv Heilenbecketalsperre Heilenbecke NW 1894–1896 19,5 205 0,085 0,45 NEG, (NWA), TWv Hopfgarten Gramme TH ?–1979 15 368 0,22 0,77 NEG, TWv Hullern Stever NW 1973–1985 11 160 1,5 11 NEG, TWv Innerstetalsperre Innerste NI 1963–1966 40 750 1,39 20,00 E, HWS, NEG, NWA, TWv Jubachtalsperre Jubach NW 1904–1906 27,7 152 0,117 1,05 TWv Kalltalsperre Kall NW 1934–1935 38,5 180 0,18 2,1 TWv Kerspetalsperre Kerspe NW 1909–1912 34,57 360 1,5 15,5 TWv Kiliansteich (Vorsperre) Büschengraben ST 1989–1994 7,7 110 0,06 HWS, NEG, TWv Kleine Kinzig Kleine Kinzig BW 1978–1983 71 380 0,62 13,3 E, TWv Klingenberg Wilde Weißeritz SN 1908–1914 40 310 1,16 16,38 E, HWS, TWv Königshütte Bode ST 1939–1956 18,2 108 0,32 1,2 E, HWS, NWA, TWv Lehnmühle Wilde Weißeritz SN 1926–1931 50,6 521 1,35 21,86 E, HWS, TWv Leibis-Lichte Lichte TH 2000–2005 102,5 369 1,22 32,4 HWS, TWv Lichtenberg Gimmlitz SN 1966–1975 46 300 0,926 14,42 E, HWS, TWv Listertalsperre Lister NW 1908–1912 42 264 1,68 21,6 E, NEG, TWv Lössau Wisenta TH 1980–1985 15,1 210 0,34 1,24 HWS, TWv Mauthaus Ködeltalsperre Nordhalbener Ködel Tschirner Ködel BY 1968–1972 61 290 0,92 20,7 E, HWS, TWv Mauthaus-Vorsperre (VS) Nordhalbener Ködel Tschirner Ködel BY ?–1975 17 120 0,14 0,7 HWS, NEG, TWv Muldenberg Rote Mulde Weiße Mulde SN 1920–1925 24,2 525 0,92 5,3 HWS, TWv Neunzehnhain I Lautenbach (Flöha) SN 1905–1908 25 150 0,07 0,54 E, TWv Neunzehnhain II Lautenbach (Flöha) SN 1911–1914 37,81 280 0,289 2,93 E, TWv Neustadt (Nordhäuser Talsperre) Krebsbach (Thyra) TH 1904–1905 32 134,6 0,14 1,24 TWv Neyetalsperre Neye (Wupper) NW 1908–1909 31,1 260 0,68 6,0 (HWS), TWv Oberer Großhartmannsdorfer Teich Großhartmannsdorfer Bach SN 1591–1593 13,95 531 0,21 0,94 TWv Obermaubach Rur NW 1933–1934 6,7 200 0,554 1,65 E, HWS, NEG, TWv Obernautalsperre Obernau NW 1967–1972 60 300 0,86 14,8 TWv Ohra Ohra TH 1960–1967 59 260 0,82 17,5 TWv Okertalsperre Oker NI 1938–1942 1949–1956 75 260 2,25 47,4 E, HWS, NEG, NWA, TWv Okervorsperre (VS) Oker NI 1953–1954 20 100 0,12 0,52 E, HWS, NEG, NWA, TWv Oleftalsperre Olef NW 1955–1959 59 282 1,1 19,3 BWv, E, HWS, NEG, NWA, TWv Panzertalsperre (Lenneper Talsperre) Panzerbach NW 1891–1893 14,75 164 0,03 0,278 NEG, (TWv bis 1990) Paulushofdamm (VS) (am Obersee der Rurtalsperre) Rur NW ?–1959 32,7 279,7 17,93 TWv Perlenbachtalsperre Perlenbach (Rur) NW 1953–1956 21 117 0,15 0,76 E, TWv Primstalsperre (Talsperre Nonnweiler) Prims SL / RP 1977–1982 62 306 0,99 19,85 BWv, E, HWS, NWA, TWv Rähmerbach-Vorbecken (VS) Rähmerbach SN 1974–1982 30 235 0,07 0,4765 TWv Rappbode Rappbode ST 1938–1942, 1952–1959 106 415 3,9 109,8 (E), HWS, TWv Rappbode-Vorsperre (VS) Rappbode ST ?–1961 25 118 1,66 TWv Rauschenbach Flöha SN 1960–1968 47,9 346 1,1458 15,2 E, HWS, TWv Riveristalsperre Riveris RP 1953–1958 48,6 178 0,27 4,58 TWv Rurtalsperre Schwammenauel Rur NW 1934–1959 77,2 480 7,83 202,6 BWv, E, HWS, NEG, NWA, TWv (nur Obersee) Saidenbach Saidenbach SN 1929–1933 58,5 334 1,42 22,38 E, TWv Scheibe-Alsbach Schwarza (Saale) TH 1937–1944 27 100 0,25 2,05 TWv Schmala Schmala NW 1988–1989 14 100 0,109 NWA, TWv Schmalwasser Schmalwasser TH 1988–1993 80,7 325 0,8 21,4 HWS, TWv Schönbrunn Schleuse bzw. Böse Schleuse TH 1967–1979 66,7 260 1 23,28 HWS, TWv Schönheiderhammer (VS) Zwickauer Mulde SN 1975–1982 36 220 0,27 2,54 TWv Sengbachtalsperre Sengbach NW 1900–1903 43 178 0,2 2,8 TWv Silbertalsperre (Schevelinger Talsperre) Schevelinger Bach NW 1938–1941 22,2 150 0,08 0,3 HWS, NEG, TWv Sorpesee Sorpe (Röhr) NW 1926–1935 69 700 3,3 70 E, HWS, NEG, TWv Sösetalsperre Söse NI 1928–1931 56 485 1,24 25,5 E, HWS, NWA, TWv Sosa Kleine Bockau SN 1949–1952 58,4 200 0,393 5,94 TWv Steinatalsperre Steina NI 1950–1954, 1958 8,5 80 0,070 TWv Steinbachtalsperre (RP) Steinbach (Idar) RP 1963–1966 43,5 330 0,33 4,825 E, TWv Stollberg Unterer Querenbach SN 1949–1954 27 330 0,17 1,13 TWv Tambach-Dietharz Apfelstädt TH 1902–1906 27 117 0,11 0,78 TWv Teufelsteich Teufelsgrundbach ST ?–1696 20,3 211 0,19 0,758 TWv Versetalsperre Verse NW 1929–1952 62 320 1,83 32,8 TWv Wahnbachtalsperre Wahnbach NW 1955–1958 52,5 379 2 41,3 TWv Wehebachtalsperre Roter Wehebach Weißer Wehebach NW 1977–1981 49,5 435 1,7 25,06 BWv, HWS, NWA, TWv Weidatalsperre Weida (Weiße Elster) TH 1949–1956 32,5 166,68 0,93 9,73 TWv Werda Geigenbach SN 1904–1909 44,7 311 0,43 4,845 E, TWv Wiehltalsperre Wiehl NW 1967–1973 53 360 2,2 31,5 TWv Zeulenrodaer Talsperre Weida (Weiße Elster) TH 1968–1975 40,9 307 2,28 30,42 HWS, TWv Zillierbach Zillierbach ST 1934–1936 47 186 0,24 2,63 HWS, TWv
In der Tabelle verwendete Abkürzungen bedeuten: Allgemein: BWv: Brauchwasserversorgung E: Elektrischer Strom (Stromgewinnung) GrüSo: Gründungssohle HWR: Hochwasserrückhaltebecken HWS: Hochwasserschutz NEG: Naherholungsgebiet NSG: Naturschutzgebiet NWA: Niedrigwasseraufhöhung TWv: Trinkwasserversorgung VS: Vorsperre WSv: WasserspielversorgungBundesländer (nach ISO 3166-2:DE): BW: Baden-Württemberg BY: Bayern NI: Niedersachsen NW: Nordrhein-Westfalen RP: Rheinland-Pfalz SL: Saarland SN: Sachsen ST: Sachsen-Anhalt TH: Thüringen
Einzelnachweise und Anmerkungen Stauseevolumen der Rurtalsperre Schwammenauel (202,6 Mio. m³) versteht sich inklusive deren Obersee
Siehe auch Liste von Wasserkraftwerken in Deutschland Liste von Talsperren der Welt Liste der größten Stauseen der Erde Liste der größten Talsperren der Erde Intze-Prinzip Liste von Stauanlagenunfällen Arbeitsgemeinschaft Trinkwassertalsperren
Weblinks
Arbeitsgemeinschaft Trinkwassertalsperren e. V. Talsperren in Deutschland. talsperren.net
Kategorie:Liste (Talsperren) ! Kategorie:Bauform (Wasserbau) Kategorie:Trinkwasser