duimnael|300px|Illustrasie van die Slag van Badr (624) in die Siyer-i Nebi. Volgens die Islamitiese oorlewering het die engeleskare, met Djibril onder hulle, die Moslem-leër te hulp gesnel.Khalil Athamina: Badr. In: Encyclopaedia of Islam, THREE. Reds. Kate Fleet, Gudrun Krämer, Denis Matringe, John Nawas, Everett Rowson. Brill Online, 2017. Dié voorstelling word ook in die Koran vermeld, onder andere in soera 3:123 e.v.
Djihad (Arabies: جِهَاد, djihād) is 'n Arabiese woord wat "inspanning", "strewe" of "stryd" beteken, veral met 'n lofwaardige doel. In 'n Islamitiese verband dek die begrip omtrent enige poging om die persoonlike en maatskaplike lewe met God se leiding te laat ooreenstem, soos 'n innerlike stryd teen die kwaad in 'n mens self, pogings om 'n goeie Moslem-gemeenskap (oemma) te bou, en die stryd om Islam te verdedig. Weens die letterlike betekenis "stryd" word die woord egter dikwels met oorlogvoering verbind. 'n Djihad verwys na die Moslem se totale stryd teen boosheid, oorheersing en ongeloof, wat ook 'n gewapende stryd of oorlog teen ongelowiges kan insluit. Die volle uitdrukking waarin die woord in die Koran en in latere Moslem-gebruik meestal voorkom, is al-djihad fi sabil Allah ("die strewe op die weg van God").
Die djihadleer het sy oorsprong in die Koran en die soenna van Mohammed.Muhammad Hamidullah: The Muslim Conduct of State. Ashraf Printing Press, 1987, p. 18 e.v. In hierdie bronne word die begrip in 'n militêre sin verstaan, as stryd teen 'n vyand.Bernard Lewis: Die politische Sprache des Islam. Rotbuch Verlag, 1991, pp. 124–125. Vgl. Albrecht Noth: Der Dschihad: sich mühen für Gott. In: Gernot Rotter (red.): Die Welten des Islam: neunundzwanzig Vorschläge, das Unvertraute zu verstehen. Fischer Taschenbuch Verlag, 1993, pp. 23–24. Die tradisie onderskei tussen die innerlike of "groter" djihad, wat 'n stryd teen 'n mens se eie begeertes en drifte is, en die uiterlike of "kleiner" djihad, wat verder onderverdeel word in die djihad van die pen of die tong (debat of oorreding) en die djihad van die swaard (oorlogvoering). 'n Groot deel van die Moslem-mening beskou die innerlike djihad as belangriker as die uiterlike.
Volgens die klassieke Islamitiese regsleer (fikh), waarvan die ontwikkeling in die eerste eeue na Mohammed se dood gedateer word,Albrecht Noth: Der Dschihad: sich mühen für Gott. In: Gernot Rotter (red.): Die Welten des Islam. Fischer Taschenbuch Verlag, 1993, p. 27. dien dié stryd die uitbreiding en verdediging van Islamitiese gebied totdat Islam die heersende godsdiens is.Klaus Kreiser, Werner Diem, Hans Georg Majer (reds.): Lexikon der islamischen Welt. Kohlhammer, 1974, band 2, pp. 27–28, s.v. "Heiliger Krieg"; vgl. The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Brill, Leiden, band 2, p. 538 ("Djihad"). In die verdere ontwikkeling daarvan, en in besonder in die loop van die moderne tyd, het Moslem-geleerdes begin om die nie-militêre aspekte van dié stryd te beklemtoon. Moderne Moslem-skrywers beskou slegs sulke oorloë as geoorloof wat die verdediging van Islamitiese state, die vryheid van Moslems om Islam buite dié state te verkondig, en die beskerming van Moslems onder nie-Islamitiese heerskappy dien.Rudolph Peters: Jihad in Classical and Modern Islam. Markus Wiener Publishers, 2005, p. 125; vgl. dieselfde skrywer: Jihad in Medieval and Modern Islam. Brill, 1977, p. 5. In die twintigste eeu het die begrip sy regsgeleerde belang grootliks verloor en aanleiding gegee tot 'n ideologiese en politieke diskoers.
Die djihad is 'n belangrike geloofsbeginsel van Islam en 'n plig wat aan alle Moslems opgelê is. Sommige Soenni-geleerdes reken die djihad as 'n sesde by die vyf pilare van Islam, hoewel dit nie daardie amptelike status het nie.John Esposito: Islam: The Straight Path. Oxford University Press, 2005, p. 93. Die Kharidjiete het die djihad wel onder die vyf grondpilare van Islam getel.Raif Georges Khoury: Der Islam – Religion, Kultur, Geschichte. BI-Taschenbuchverlag, Mannheim 1993, p. 29. In die Twaalwer-Sjia word dit as een van die tien godsdienstige praktyke beskou.
In Europese tale word die begrip dikwels met "heilige oorlog" vertaal.Stephan Rosiny: Der jihad. Eine Typologie historischer und zeitgenössischer Formen islamisch legitimierter Gewalt. In: Hildegard Piegeler, Inken Prohl en Stefan Rademacher (reds.): Gelebte Religionen. Königshausen und Neumann, Würzburg 2004, pp. 133–150, hier p. 133; Adel Theodor Khoury: Was sagt der Koran zum Heiligen Krieg? Gütersloh 1991. Moslem-skrywers werp teen dat djihad semanties nie net oorlogvoering aandui nie en dat daar nie-militêre betekenisse van die begrip bestaan; hulle beskou so 'n vertaling daarom as verkeerd en verwerp dit.Rudolph Peters: Islam and Colonialism. The doctrine of Jihad in Modern History. Mouton Publishers, 1979, p. 118. In die Islamwetenskap is 'n omskrywing van die djihad as heilige oorlog, in die sin van 'n oorlog wat deur God voorgeskryf, om sy wil gevoer en deur hom beloon word, wel gangbaar,Patricia Crone: Medieval Islamic Political Thought. Edinburgh University Press, 2005, p. 363. maar 'n eenvoudige gelykstelling van die twee begrippe word in die navorsing dikwels van die hand gewys.Albrecht Noth: Heiliger Krieg und Heiliger Kampf in Islam und Christentum. Röhrscheid, 1966, pp. 22–23; Rudolph Peters: Jihad in Medieval and Modern Islam. Brill, Leiden 1977, pp. 3–4. Gegewe die wye reeks betekenisse is dit onjuis om die woord bloot met "heilige oorlog" gelyk te stel.
Die begrip van die djihad het oor die loop van die tyd gewissel, en soms was die opeenvolgende uitlegte daarvan met mekaar in mededinging.Antoine Borrut, Michael Bonner: Le Jihad : origines, interprétations, combats. In: Archives de sciences sociales des religions, nr. 140, 2007. In moderne standaard-Arabies word die woord gebruik vir 'n stryd om sowel godsdienstige as wêreldlike sake, en soms sonder godsdienstige bybetekenis, met 'n betekenis soortgelyk aan dié van die Engelse woord crusade ("kruistog"), soos in "'n kruistog teen dwelms". Djihad is ook 'n Arabiese voornaam wat in die neutrale sin van "'n stryd om 'n edel saak" aan seuns en dogters gegee word. Nogtans word die woord gewoonlik in die godsdienstige sin gebruik.
Die djihad moet nie met die idjtihad verwar word nie, wat in die Islamitiese reg die inspanning van die verstand aandui om die grondtekste van Islam uit te lê.
Etimologie en betekenis Die woord djihad is afgelei van die Arabiese stam ǧ-h-d (djahada), wat beteken "om krag en moeite in te span, om alle middele te gebruik om 'n taak te verrig". Etimologies dui die begrip dus 'n inspanning aan wat op 'n bepaalde doel gerig is.The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Brill, Leiden, band 2, p. 538 ("Djihad"). In sy uitgebreide sin kan dit die stryd teen die vyande van Islam beteken, maar ook die nakoming van godsdienstige leringe en die gebod om die goeie te beveel en die verwerplike te verbied.
Die vertalings van die woord dek verskeie betekenisse: 'n oorlog wat in die naam van 'n godsdienstige ideaal gevoer word, oftewel 'n heilige oorlog; 'n stryd of geveg teen vyandige elemente en teen teëspoed ("stryd op die weg van God"); en 'n konfrontasie of geheel van handelinge om 'n kwaad te oorwin. Die vreedsame betekenis, naamlik "pogings tot die morele verheffing van die samelewing of tot die verspreiding van Islam", staan bekend as die "djihad van die tong" of die "djihad van die pen", in teenstelling met die "djihad van die swaard". In die Islamitiese regswetenskap word die begrip meestal in laasgenoemde sin gebruik, terwyl dit in die Soefisme hoofsaaklik die stryd teen die nafs al-ammara beteken, die toestand waarin 'n mens aan sy eie begeertes toegee. Die geestelike en morele djihad word veral in vroom en mistieke kringe beklemtoon.
Die Hans Wehr-Dictionary of Modern Written Arabic omskryf die woord as "geveg, stryd; djihad, heilige oorlog (teen die ongelowiges, as 'n godsdienstige plig)". Die begrip van die djihad het volgens die Encyclopaedia of Islam sy oorsprong in die Islamitiese gedagte dat die hele mensdom Islam sal aanvaar.Emile Tyan: Djihād. In: The Encyclopaedia of Islam. Brill, 1967, p. 538. In die Koran en in latere Moslem-gebruik word djihad gewoonlik deur die uitdrukking fi sabil Allah ("op die weg van God") gevolg. Volgens Muhammad Abdel Haleem dui dit "die weg van waarheid en geregtigheid aan, insluitend al die leringe wat dit gee oor die regverdigings vir en die voorwaardes van die voer van oorlog en van vrede". 'n Ander gangbare Koranuitdrukking is al-djihad bi amwalikum wa anfusikum ("stry met julle goed en julle lewe").
Djihad in die Koran Die betrokke Koranverse is geopenbaar teen die agtergrond van die stryd tussen die profeet en sy aanhangers en hul politeïsties-Arabiese sowel as Joodse en Christelike teenstanders.Albrecht Noth: Glaubenskriege des Islam im Mittelalter. In: Peter Herrmann: Glaubenskriege in Vergangenheit und Gegenwart. Vandenhoeck & Ruprecht, 1996, pp. 113–114. Hierdie verse, saam met die uitsprake en dade wat aan Mohammed toegeskryf word, sy soenna, het die primêre grondslag gevorm vir die latere ontwikkeling van die djihadleer in die Islamitiese reg.
Die selfstandige naamwoord djihad kom vier keer in die Koran voor (in 25:52, 22:78, 9:24 en 60:1);Reuven Firestone: Jihād. In: Andrew Rippin (red.): The Blackwell Companion to the Qur'an. Wiley-Blackwell, 2006, p. 311. saam met sy verskillende werkwoordvorme is dit vyf-en-dertig keer te vinde.Ursula Spuler-Stegemann: Die 101 wichtigsten Fragen zum Islam. München, 2007, p. 125. Die aktiewe deelwoord mudjahied, "iemand wat 'n djihad voer", kom in twee verse voor. In sommige van dié plekke (soos soera 9:41, 44, 81 en 86) verwys die woord regstreeks na oorlog, en in ander word dit gebruik in die sin van "die poging om volgens Allah se wil te lewe". Ahmed al-Dawoody tel sewentien afleidings van die stam wat altesaam een-en-veertig keer voorkom, in elf Mekkanse en dertig Medinense tekste, waarvan agt-en-twintig met godsdienstige oortuiging of geestelike strewe en dertien met oorlogvoering of liggaamlike stryd verband hou. Koranaansporings tot die djihad is deur Islamitiese geleerdes in sowel 'n vegtende as 'n nie-vegtende sin uitgelê.
Op die woord volg meestal die toevoeging "op die weg van God",Sien byvoorbeeld soera 2:190: "En stry op die weg van God ..." "met goed en bloed"Sien byvoorbeeld soera 9:20: "Diegene wat ... hulle op Allah se weg ingespan het met goed en bloed ..." of 'n kombinasie van albei.W. Montgomery Watt: Islam and the Integration of Society. Routledge, 1998, p. 66. Waar een of albei van hierdie toevoegings gebruik word, is 'n gewapende stryd altyd bedoel.W. Montgomery Watt: Islamic Conceptions of the Holy War. In: Thomas P. Murphy: The Holy War. Ohio State University Press, 1974, p. 143; sien ook Ursula Spuler-Stegemann: Die 101 wichtigsten Fragen zum Islam. München, 2007, p. 125.
Aan die begin van Mohammed se profetiese loopbaan het sy aanhang uit enkele, meestal invloedarm persone bestaan. Toe hy die godediens van die Quraysh begin kritiseer, het dit tot bespotting van sy heilsboodskap en selfs tot openlike geweldpleging teen die aanhangers van die nuwe geloofsgemeenskap deur die heidense Mekkane gelei.Rudi Paret: Mohammed und der Koran. Geschichte und Verkündung des arabischen Propheten. Kohlhammer, 2001, pp. 106–107. 'n Gebod om teen hulle te stry het voor Mohammed se uitwyking na Medina, die hidjra, nog nie bestaan nie. Weens hul algehele ondergeskiktheid het daar vir die destydse gemeenskap niks anders oorgebly nie as om die onderdrukking sonder teenweer te verduur en dit sover moontlik te ignoreer:Reuven Firestone: Jihād. In: Andrew Rippin (red.): The Blackwell Companion to the Qur'an. Wiley-Blackwell, 2006, p. 316.