Olga Konstantinowna Romanowa (Russies: Ольга Константиновна Романова; Grieks: Όλγα της Ελλάδας, Olga tis Elládas), groothertogin van Rusland en deur haar huwelik koningin Olga van Griekeland, is op 3 September 1851 (ou tyd: 22 Augustus 1851) gebore in Pawlofsk, Sint Petersburg, en is op 18 Junie 1926 oorlede in Rome, Italië. Sy was ’n lid van die Romanof-dinastie van Rusland, ’n koningin van Griekeland (tussen 1867 en 1913) en ’n regent van dié land (van 18 November tot 11 Desember 1920). Sy was die ouma van prins Philip, die Hertog van Edinburg, die man van koningin Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk.

Olga was die dogter van groothertog Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland en groothertogin Alexandra van Sakse-Altenburg, en het haar kinderdae deurgebring in Sint Petersburg, Pole en die Krim. Sy het in 1867, op 16, getrou met koning George I van Griekeland. Sy het aanvanklik moeilik aangepas in haar nuwe land, maar het gou betrokke geraak by maatskaplike werk. Sy het verskeie hospitale en hulpsentrums vir armes gestig. Sy het ook haar man ondersteun wie se bewind gekenmerk is deur verskeie konflikte met die Ottomaanse Ryk. In 1913 is George I in ’n sluipmoordaanval vermoor en Olga het kononginmoeder van Griekeland geword.

Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog het Olga na Pawlofsk teruggekeer en ’n militêre hospitaal daar opgerig. Toe die Russiese Rewolusie van 1917 uitbreek, is sy egter gearresteer en sy is eers ná onderhandelings met die Deense regering toegelaat om Russiese grondgebied te verlaat.

Sy het haar in Switserland gevestig en eers in 1920 na Griekeland teruggekeer. Die land was toe in die Grieks-Turkse Oorlog van 1919–1922 gewikkel en die politieke onstabiliteit wat veroorsaak is deur die dood van koning Alexander I het tot gevolg gehad dat sy as regent gekies is tot die afgesette Konstantyn I weer die troon kon bestyg. Die nederlaag van die Grieke teen die troepe van Mustafa Kemal van Turkye het die koningshuis egter in ’n nuwe ballingskap gedwing en Olga het die laaste jare van haar lewe tussen die Verenigde Koninkryk, Frankryk en Italië deurgebring.

Familie duimnael|links|Groothertogin Olga van Rusland. Olga Konstantinowna was die tweede kind en oudste dogter van groothertog Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland en groothertogin Alexandra van Sakse-Altenburg, wat ná haar bekering tot die Russies-Ortodokse Kerk bekend was as groothertogin Aleksandra Iosifowna.

Deur haar vader was Olga die kleindogter van tsaar Nikolaas I en deur haar moeder die kleindogter van hertog Joseph Frederic van Sakse-Altenburg. Sy was ook ’n afstammeling van keiser Aleksis I van Bisantium.

Op 27 Oktober 1867 het sy in Sint Petersburg getrou met koning George I van Griekeland, wat ’n seun was van koning Christian IX van Denemarke. Uit die huwellik is agt kinders gebore (sien onder).

Kinderlewe Olga het haar kinderlewe in Sint Petersburg en die Krim deurgebring waar haar vader verskeie wonings gehad het, onder andere Pawlofsk-paleis, waar sy in 1851 gebore is.Ricardo Mateos Sainz de Medrano, La Familia de la Reina Sofίa, La Dinastίa griega, la Casa de Hannover y los reales primos de Europa, La Esfera de los Libros, Madrid, 2004, p. 69.

Haar ouers is as een van die mees vooraanstaande egpare van die keiserlike familie beskou: haar moeder was een van die intelligentste en mooiste vroue aan die hofRicardo Mateos Sainz de Medrano, op. cit., p. 69-70. en haar vader was ’n adviseur van tsaar Aleksander II.John Van der Kiste, The Romanovs 1818–1958, Sutton publishing, 1998, p. 26. In 1862 is groothertog Konstantin deur sy broer aangestel as onderkoning van Pole en hy en sy gesin het in Warskou gaan woon. Dit was egter nie ’n maklike lewe nie en die groothertog was die teiken van sluipmoordaanvallers van die dag van sy aankoms in die hoofstad.

Eindelik het die tsaar sy broer in Augustus 1863 herroep. Olga was toe elf jaar oud en die gebeure het ’n diep indruk op haar gemaak.Greg King et Penny Wilson, op. cit., p. 34-36.Walter Christmas, King George of Greece, MacBride, Naste & Company, New York, 1914, p. 81.

Ontmoeting met George I Groothertogin Olga het haar aanstaande man, koning George I van Griekeland, vir die eerste keer in September 1863 ontmoet. George het tsaar Aleksander II besoek om hom te bedank vir sy steun met sy verkiesing as koning van Griekeland. Olga was toe twaalf jaar oud. In 1867 het George Rusland weer besoek en dié keer het hy en Olga verlief geraak. Die tsaar het egter gedink Olga, wat toe 15 jaar oud was, was te jonk om te trou. Eindelik is besluit dat sy met George mag trou as sy 16 jaar oud is.

Heerskappy in Griekeland Huwelik duimnael|regs|upright=0.8|Koning George I van Griekeland. Olga en George is op 27 Oktober 1867 in die Winterpaleis in Sint Petersburg getroud. Olga het egter nie maklik in Griekeland aangepas nie. Sy was maar ’n blote kind toe sy getroud is. Toe die koning en sy nuwe bruid in Athene aankom, was daar onrus onder die werkersklas, en Olga, wat nie gewoond was aan sulke betogings nie, was na aan trane. Sy moes egter dadelik haar ampspligte opneem terwyl sy nie eens Grieks kon praat nie. Binne ’n jaar het sy egter Grieks en Engels leer praat en talle ampspligte behartig.

Dwarsdeur hul huwelik was George en Olga ’n stil, eenvoudige egpaar. Hulle het baie tyd saam met hulle kinders deurgebring. Hulle het Duits met mekaar gepraat, want dit was die enigste taal wat albei kon praat ten tyde van hul troue. Later het hulle Engels met hulle kinders gepraat, hoewel die kinders aangemoedig is om Grieks met mekaar te praat.

Anders as in Rusland was die koninklike lewe nie baie weelderig nie, maar eintlik heel eentonig. Olga het baie terugverlang na Rusland en haar kamer was vol ikone van haar vaderland. In die kapel van die paleis het sy Slawiese liedere saam met haar kinders gesing. Wanneer Russiese matrose in die hawe was, het Olga nie gehuiwer om hulle na die paleis te nooi nie.John Van der Kiste, op. cit., p. 26 et 39.

Toe Prins Christopher, George en Olga se agtste en laaste kind, gebore is, het Olga besluit om dit op die Russiese manier te doen. Anders as met haar ander kinders, wat in Griekeland gebore is, het sy in die Pawlofsk-paleis in Sint Petersburg aan hom die lewe geskenk. Aleksander III en sy vrou, Maria, is gekies as pleegouers.Michel de Grèce, op. cit., p. 26-27. Later kon Olga ook toesien dat drie van haar kinders, prins Nicholas en prinsesse Alexandra en Maria, met Romanofs trou. Dit het haar ’n bykomende rede gegee om Rusland te besoek.

Maatskaplike werk Hoewel sy in haar hart Russies was, het Olga nie onverskillig gestaan teenoor haar Griekse onderdane nie. Al was sy net 16 jaar oud toe sy in die land aangekom het, het sy dadelike begin met belangrike maatskaplike werk, veral onder siekes, bedelaars, vroue en kinders. Sy het ook instellings gestig om armes te help.

Voor Olga se aankoms in Griekeland was die toestande in die tronke haglik. Mans, vroue en kinders is in dieselfde inrigtings aangehou. Olga het ’n aparte tronk vir vroue laat bou en talle hervormings regdeur die land ingestel.Walter Christmas, op. cit., p. 130.

Haar grootste prestasie was die Evangelismos-hospitaal wat sy in Athene laat bou het. Dit was ’n moderne instelling wat terselfdertyd as ’n versorgingsentrum en opleidingskool vir verpleegsters gedien het. Wanneer Olga in die hoofstad was, het sy die pasiënte besoek en tydens Griekeland se oorloë met sy bure het sy self soldate verpleeg. Danksy haar goeie werk het sy gou gelief geraak onder haar onderdane. Sy was die gewildste koningin in die geskiedenis van Griekeland. Desondanks was daar egter steeds ’n mate van polemiek tydens die regering van haar man.

Die Evangeliekrisis Ander as haar man, wat van die Lutherse geloof was, was Olga van die Russies-Ortodokse geloof. Terwyl sy soldate tydens die Grieks-Turkse Oorlog van 1897 besoek het, het sy uitgevind die meeste kon nie die Bybel lees nie omdat dit in Oud-Grieks geskryf was. Sy het toe besluit om die Nuwe Testament in moderne Grieks te laat vertaal sodat meer mense dit kon verstaan, maar so op baie tone getrap omdat dit beskou is as ’n "verwerping van die Grieke se heilige erfenis".Philip Carabott, « Politics, Orthodoxy and the Language Question in Greece: The Gospel Riots of November 1901 » dans Journal of Mediterranean Studies n° 3, 1993, p. 123. duimnael|links|Onrus tydens die Evangeliekrisis. In Februarie 1901 is begin met verkope van die nuwe Bybel, wat maar een dragma gekos het – veel minder as die drukkoste. Dit was dus ’n groot sukses. Om kritiek te probeer vermy het die evangelies in die ou en nuwe weergawes verskyn en is dit duidelik voorin gestel dat die Bybel slegs vir gebruik tuis bedoel is en nie in die kerk nie. Daar was egter steeds kwaai kritiek teen die nuwe Bybel.Philip Carabott, op. cit., p. 124.

Terselfdertyd is die Bybel ook deur Alexandros Pallis, ’n belangrike figuur van die letterkundige beweging wat die gebruik van moderne Grieks in die letterkunde voorgestaan het, vertaal. Pallis se Bybel is vanaf September 1901 in die koerant Acropolis gepubliseer. Feitlik onmiddellik het teologiese puriste dié weergawe gekritiseer as " ’n belediging van die kosbaarste oorblyfsels van die volk", terwyl sommige hom en sy ondersteuners ook van godslastering en verraad beskuldig het.

Die kerk het ook die vertaling verwerp en dit was olie op die vuur: onluste het in November begin waarin die kerklike ban gevra word vir Pallin en almal wat deel aan die vertaling gehad het – ook koningin Olga en die aartsbiskop van Athene, Procope II, wat op versoek van die koningin aan die hoof van die eerste vertaling was.Philip Carabott, op. cit., p. 128-130. Soldate is ingestuur om die orde te herstel en agt mense is dood en meer as sestig gewond. Om verdere konflik te vermy, het die regering van George I beslag op al die oorblywende eksemplare van die vertaling gelê. Olga en ander wat daarby betrokke was, is nie die kerklike ban opgelê nie, maar die onmin het wel gelei tot die bedanking van aartsbiskop Procope II en die regering van die eerste minister, Georgios Theotokis.Philip Carabott, op. cit., p. 131.

Koninginmoeder duimnael|Olga van Griekeland, deur Philip Alexius de László, 1914. In 1913 het die Eerste Balkanoorlog geëindig met die oorwinning van Griekeland, Bulgarye, Serwië en Montenegro oor die Ottomaanse Ryk. Gou was daar egter onmin tussen die geallieerde magte: Griekeland en Bulgarye het gestry oor wie die reg op Thessaloniki en die omringende gebied het.John van der Kiste, op. cit., p. 72.

Om die reg van die Grieke op die hoofstad van Masedonië te verseker, het George I op 8 Desember 1912 na die stad vertrek. Tydens sy lang verblyf daar het hy dikwels alleen in die strate gestap en op 18 Maart 1913 is hy op een van sy wandelings deur ’n anargis doodgeskiet.John van der Kiste, op. cit., 72-75.

Toe die koningin oor haar man se dood ingelig word, het sy kalm gesê dat dit die wil van God is en besluit om die volgenda dag na Thessaloniki te gaan, waar sy onder meer die plek besoek het waar die sluipmoord plaasgevind.

Met die kroning van haar seun, Konstantyn, het haar amptelike pligte geëindig en het Konstantyn se vrou, Sophie, die nuwe koningin geword. As koningin-moeder het Olga in ’n vleuel van die paleis gebly. Sy het egter haar geboorteland dikwels begin besoek.

Terugkeer na Rusland