Die Pollystraat-kunssentrum (Engels: Polly Street Art Centre) was ’n kunsopleidingsentrum in Johannesburg, Suid-Afrika. Dit het in die laat 1940’s uit ’n gemeenskapsentrum vir swart inwoners ontwikkel en het veral ná die aanstelling van Cecil Skotnes in 1952 ’n belangrike opleidingsplek vir swart kunstenaars geword. Kunstenaars wat daar opleiding ontvang het, sluit onder andere Durant Sihlali, Ephraim Ngatane, Sydney Kumalo, Louis Maqhubela en Lucas Sithole in.
Ontstaan Die sentrum se oorsprong lê in inisiatiewe van die Johannesburgse plaaslike komitee vir volwasse onderwys vir nie-Europeërs, wat in samewerking met die stadsraad die gebruik van ’n saal in Pollystraat verkry het. Die stadsraad het in 1949 ’n beampte vir kulturele ontspanning aangestel. Met Skotnes se aanstelling in 1952 het kunsonderrig ’n meer prominente deel van die sentrum se bedrywighede geword.
Kunsopleiding Skotnes het ’n netwerk van ondersteuners opgebou wat kunsmateriaal, voedsel en uitstalgeleenthede beskikbaar gestel het. Die sentrum het aanvanklik hoofsaaklik vir skilders voorsiening gemaak en het nie behoorlike beeldhougeriewe gehad nie. Waterverf was ’n gewilde medium omdat dit betreklik min werkruimte vereis het.
Die gebruik van bekostigbare terracottaklei, wat ook vir die vervaardiging van bakstene gebruik is, het beeldhouopleiding moontlik gemaak. Skotnes het kunstenaars met aanleg vir driedimensionele werk, onder wie Kumalo, Ezrom Legae en Ben Arnold, aangemoedig om daarmee te eksperimenteer. Hierdie ontwikkeling het tot opdragte en uitstallings vir kunstenaars van die sentrum gelei.
Kunstenaars en kunsbenaderings Die sentrum het kunstenaars met uiteenlopende benaderings opgelewer. Sihlali en Ngatane het onder meer die stedelike omgewing en die lewe in swart woonbuurte uitgebeeld. Skotnes het studente ook aangemoedig om beeldhouwerk uit Wes- en Sentraal-Afrika te bestudeer.
Kumalo het aanvanklik as student by die sentrum aangesluit en later ’n onderrigrol vervul. Hy het ook opleiding by die beeldhouer Edoardo Villa ontvang. Legae en Ben Arnold was eweneens betrokke by die voortsetting van die onderrigtradisie.
Verskuiwing en latere ontwikkeling Die kunsprogram is gedurende die 1960’s na die Jubilee-kunssentrum in Johannesburg verskuif. Politieke druk en die beperkings van apartheid het die voortbestaan van kunsopleiding vir swart inwoners in die middestad bemoeilik. Kunswerkswinkels is vervolgens in die swart woonbuurte uitgebrei, en die Jubilee-inisiatief is later na die Mofolo-kunssentrum in Soweto verskuif.
Nalatenskap Pollystraat het ’n belangrike rol in die ontwikkeling van gemeenskapsgebaseerde kunsopleiding in Suid-Afrika gespeel. Die sentrum het ’n voorbeeld gebied van gevestigde kunstenaars wat hulle vaardighede aan opkomende kunstenaars oordra. Sy opleidingswerk is later deur instellings soos die Jubilee- en Mofolo-kunssentrums voortgesit.
Verwysings
Verdere leeswerk Miles, Elza. 2004. Polly Street: The Story of an Art Centre. Johannesburg: The Ampersand Foundation.
Kategorie:Suid-Afrikaanse kuns Kategorie:Johannesburg