Etniese nasionalisme, ook bekend as etno-nasionalisme, is 'n vorm van nasionalisme waarin die nasie en nasionaliteit gedefinieer word in terme van etnisiteit, met klem op 'n etnosentriese (en in sommige gevalle 'n etnostaat/etnokratiese) benadering tot verskeie politieke kwessies wat verband hou met die nasionale bevestiging van 'n spesifieke etniese groep.
Die sentrale beginsel van etniese nasionaliste is dat "nasies gedefinieer word deur 'n gedeelde erfenis, wat gewoonlik 'n gemeenskaplike taal, 'n gemeenskaplike geloof en 'n gemeenskaplike etniese afkoms insluit". Diegene van ander etnisiteite kan as tweedeklasburgers geklassifiseer word. As gevolg van hierdie eienskappe is etniese nasionalisme nou verwant aan nativisme en word dit geassosieer met die radikale regs-groeperings.Bar-on, 2018, bl. 25
Geleerdes van diaspora-studies verbreed die konsep van "nasie" na diasporiese gemeenskappe. Die terme "etnonasie" en "etno-nasionalisme" word soms gebruik om 'n konseptuele kollektief van verspreide etniese groepe te beskryf. Om 'n etnos wyd te definieer, kan daartoe lei dat etniese nasionalisme 'n vorm van pan-nasionalisme of makronasionalisme word, soos in gevalle soos pan-Germanisme of pan-Slawisme.
In akademiese literatuur, na aanleiding van 'n teoretiese onderskeid deur Hans Kohn, word etniese nasionalisme gewoonlik gekontrasteer met burgerlike nasionalisme, hoewel hierdie onderskeid ook gekritiseer is.Cohen, 2022, pp. 6-8Özkirimli, Umut. (2005). Contemporary Debates on Nationalism: A Critical Introduction. Basingstoke: Palgrave Macmillan.Azurmendi, Joxe](2014): Historia, arraza, nazioa, Donostia: Elkar.
Konseptuele ontwikkeling Geskiedenis Die studie van etno-nasionalisme het in die vroeë 20ste eeu ontstaan in die tussenoorlogse tydperk tussen die Eerste en Tweede Wêreldoorlog, met die "hertekening van die politieke kaart van Europa, gedeeltelik langs etniese en nasionale lyne volgens 'n verklaarde "reg van volke" op selfbeskikking en die opkoms van fascistiese etnosentriese ideologieë (insluitend Nazisme). Filosoof Hans Kohn was een van die eerstes wat etniese nasionalisme van burgerlike nasionalisme onderskei het in sy 1944-publikasie Die Idee van Nasionalisme: 'n Studie in sy Oorsprong en Agtergrond.
Tydens die Koue Oorlog het die onafhanklikheidsbeweging wat in voormalige Europese kolonies in Asië en Afrika begin is, navorsing oor etniese, stam- en nasionale identiteite en die "politieke probleme" wat voortspruit uit hul interaksies met territoriale staatskap hernu, terwyl die ineenstorting van die Sowjetunie in die 1980's en 1990's en die "herlewing van etniese en nasionale eise en konflikte in die nasleep daarvan" die etno-nasionalisme-studie in die laat 20ste eeu net verder aangespoor het. eeu.
Toenemende internasionale migrasie as 'n funksie van kontemporêre globalisering het ook aanleiding gegee tot "etno-nasionale" bewegings, insluitend reaksionêre "nativistiese" groepe wat gefokus is op uitsluitende identiteitspolitiek. In die ontwikkelende wêreld het sulke tendense in sommige gevalle 'n eksplisiet xenofobiese en rassistiese karakter aangeneem, soos gesien in die voorbeeld van "wit nasionalisme" in die Verenigde State.
Eienskappe Die sentrale politieke beginsel van etniese nasionalisme is dat etniese groepe geregtig is op selfbeskikking. Die uitkoms van hierdie reg op selfbeskikking kan wissel, van oproepe vir selfgereguleerde administratiewe liggame binne 'n reeds gevestigde samelewing, tot 'n outonome entiteit apart van daardie samelewing, tot die instelling van etniese federalisme binne 'n multi-etniese samelewing, tot die vestiging van 'n onafhanklike soewereine staat verwyder van daardie samelewing. In internasionale betrekkinge lei dit ook tot beleide en bewegings vir irredentisme om 'n gemeenskaplike nasie gebaseer op etnisiteit te eis, of vir die vestiging van 'n etnokratiese (mono-etnokratiese of poli-etnokratiese) politieke struktuur waarin die staatsapparaat beheer word deur 'n polities en militêr dominante etniese nasionalistiese groep of 'n groep van verskeie etniese nasionalistiese groepe van geselekteerde etnisiteite om sy belange, mag en hulpbronne te bevorder.
In akademiese literatuur word etniese nasionalisme gewoonlik gekontrasteer met burgerlike nasionalisme. Etniese nasionalisme baseer lidmaatskap van die nasie op afkoms of oorerwing, dikwels geartikuleer in terme van gemeenskaplike bloed of verwantskap, eerder as op politieke lidmaatskap. Gevolglik is nasiestate met sterk tradisies van etniese nasionalisme geneig om nasionaliteit of burgerskap te definieer deur jus sanguinis (die wet van bloed, afkoms van 'n persoon van daardie nasionaliteit), en lande met sterk tradisies van burgerlike nasionalisme is geneig om nasionaliteit of burgerskap te definieer deur jus soli (die wet van grond, geboorte binne die nasiestaat). Etniese nasionalisme word dus as eksklusief beskou, terwyl burgerlike nasionalisme geneig is om inklusief te wees. Eerder as lojaliteit aan gemeenskaplike burgerlike ideale en kulturele tradisies, is etniese nasionalisme geneig om narratiewe van gemeenskaplike afkoms te beklemtoon.
Sommige tipes etniese nasionalisme is stewig gewortel in die idee van etnisiteit as 'n oorgeërfde eienskap, byvoorbeeld swart nasionalisme of wit nasionalisme. Dikwels manifesteer etniese nasionalisme ook in die assimilasie van minderheids-etniese groepe in die dominante groep, byvoorbeeld soos met Italianisering. Hierdie assimilasie mag al dan nie gebaseer wees op 'n geloof in 'n gemeenskaplike afkoms met geassimileerde groepe (byvoorbeeld met Germanisering in die Tweede Wêreldoorlog). 'n Ekstreme weergawe is rasse-nasionalisme.
Onlangse teorieë en empiriese data dui daarop dat mense tweeledige oortuigings oor nasionaliteit handhaaf, sodat dit beide biologies by geboorte oorgeërf kan word en kultureel in die lewe verkry kan word.
Rol in diskriminasie In 2018 het Tendayi Achiume, 'n spesiale VN-rapporteur oor rassisme, 'n verslag van die VN se Menseregteraad vrygestel wat verklaar dat "meer as 75% van die wêreld se bekende staatlose bevolkings aan minderheidsgroepe behoort" en die rol van etno-nasionalisme in die internasionale ontneming van burgerskapregte beklemtoon. In die verslag het Achiume herhaal dat internasionale menseregtewetgewing burgers verbied om teen nie-burgers te diskrimineer op grond van hul ras, afkoms, nasionale of etniese oorsprong en sy het ook verklaar dat burgerskap-, nasionaliteits- en immigrasiewette wat teen nie-burgers diskrimineer, skendings van internasionale reg is. Sy het ook die rol van wette wat huweliksregte beperk met betrekking tot sekere nasionale, godsdienstige, etniese of rassegroepe, genoem, wat sy gesê het "dikwels deur state gebruik word om begrippe van nasionale, etniese en rasse-"suiwerheid" te bewaar." Achiume het etno-nasionalistiese politiek die "mees voor die hand liggende dryfveer van rassediskriminasie in burgerskap- en immigrasiewette" genoem en gedryf deur populistiese leiers wat nasies definieer "in terme van veronderstelde bloedbande en etnisiteit".
In die 19de en 20ste eeue het Europese koloniale moondhede etno-nasionalisme gebruik om die uitsluiting van koloniale onderdane van burgerskap te regverdig, en in Europa is Jode en Roma op dieselfde gronde van burgerskap uitgesluit. Vandag is migrante 'n gereelde teiken van etno-nasionalistiese retoriek wat verband hou met "etniese suiwerheid en godsdienstige, kulturele of taalkundige bewaring". Selfs lande met 'n trotse geskiedenis van immigrasie het slagoffer geword van die laster van "sekere rasse-, godsdienstige en nasionale groepe" op vooroordeelgronde. Achiume het die geval van die Rohingia-Moslems 'n "aggryslike voorbeeld" genoem, met die Birma-burgerskapwet van 1982 wat op grond van etnisiteit diskrimineer en baie Rohingya staatloos maak. Die skending van die regte van Afro-Karibiese Britse burgers van die "Windrush-generasie" is 'n pertinente voorbeeld van soortgelyke vooroordeel in die ontwikkelde wêreld, maar state regoor die wêreld gebruik waninligting om "sekere rasse-, nasionale en godsdienstige groepe as inherente bedreigings vir nasionale veiligheid" uit te beeld en die ontneming of ontkenning van regte te regverdig.
Ekstreme vorme van etniese nasionalisme, soos in die geval van Mianmar en sy regering se vervolging van die Rohingia, is geïdentifiseer as oorsake van verskeie volksmoorde en episodes van etniese suiwering. In sy 2005-boek The Great Game of Genocide het die historikus Donald Bloxham aangevoer dat die Armeense volksmoord "'n duidelike logika van etniese nasionalisme verteenwoordig wanneer dit tot sy absolute uiterste in multinasionale samelewings gevoer word."
Ander nasionalistiese variante Etno-regionalisme Die Volksrepubliek van die Kongo-regime is ontwerp as 'n Sowjet-styl sosialistiese eenpartystaat; dit was in wese 'n militêre regime met 'n sterk etno-streekskarakter. Lede van die suidelike etniese groepe, wat veel meer as noordelikes was, is in die magstruktuur ingesluit, maar die topleiers was deurgaans noordelikes. In Guinee-Bissau is hy onder Luís Cabral deur sommige dele van die regerende party daarvan beskuldig dat hy en die ander lede met Kaapverdiese oorsprong die party oorheers.
Liberale etno-nasionalisme Oor die algemeen word "liberale nasionalisme" in 'n soortgelyke sin as "burgerlike nasionalisme" gebruik; liberale nasionalisme is 'n soort nasionalisme wat onlangs verdedig is deur politieke filosowe wat glo dat daar 'n nie-xenofobiese vorm van nasionalisme kan wees wat versoenbaar is met liberale waardes van vryheid, verdraagsaamheid, gelykheid en individuele regte.Yael Tamir. 1993. Liberal Nationalism. Princeton University Press. ; Will Kymlicka. 1995. Multicultural Citizenship. Oxford University Press. ; David Miller. 1995. On Nationality. Oxford University Press. . Nie alle "liberale nasionalisme" is egter altyd "burgerlike nasionalisme" nie; daar is ook liberale wat gematigde nasionalisme voorstaan wat etniese identiteit bevestig, ook bekend as "liberale etno-nasionalisme". Etniese nasionalisme word oor die algemeen beskou as meer verwant aan diktatorskap, maar in sommige gebiede het etniese nasionalisme eerder die hoofdryfkrag geword om demokratisering teen die staatsnasionalistiese (wat as 'n vorm van burgerlike nasionalistiese) diktatorskap te bevorder.
In 19de-eeuse Europa het liberale bewegings dikwels etniese nasionalisme in die moderne sin bevestig, asook om klassieke konserwatisme omver te werp; István Széchenyi was 'n verteenwoordiger van liberale etniese nasionalisme. Liberale Sionisme is 'n ideologie wat Sionisme – 'n etnokulturele nasionalistiese ideologie – met sekulêre liberale waardes kombineer. In sommige streke, insluitend Suid-Korea, Taiwan, ens., is daar 'n liberale/progressiewe etno-nasionalisme-tradisie teen konserwatiewe staatsnasionalisme.Cloudy forecast for Moon’s ‘Sunshine Policy 2.0’ East Asia Forum (2017. 07. 20). "In die Suid-Koreaanse politiek ondersteun liberale politieke partye dikwels 'n beleid van betrokkenheid by Noord-Korea. Dit is omdat linkse politici geneig is om miunjok (die Koreaanse ras) bo die Noord-Suid ideologiese en politieke verdeeldheid te waardeer. In 'n breër sin omarm liberale etno-nasionalisme; die idee dat die deel van dieselfde bloedlyn beter is as tydelike nasionale verdeling. Konserwatiewes, aan die ander kant, ondersteun regime-gebaseerde nasionalisme, wat klem lê op Suid-Koreaans wees en die verskille in sosiale en politieke waardes tussen die twee Korea's beklemtoon." In Oostenryk, voor Anschluss, is pan-Duitse Völkisch-nasionalisme wyd aanvaar onder nasionaal-liberale om Katoliek-gebaseerde konserwatiewe Oostenrykse nasionalisme te beveg. Namate lande wat in die verlede kommunistiese diktatorskappe ervaar het – insluitend Oos-Europese lande soos Noord-Masedonië – liberalisering ondergaan het, het hulle etno-nasionalisme gemobiliseer om die outoritêre regerings wat nasionalisme onderdruk het, teen te staan.