Joanie Combrink (gebore 19 September 1958) is ’n Suid-Afrikaanse aktrise, stemkunstenaar en regisseur van radiodramas en oorklankings. Haar loopbaan strek oor teater, radio, televisie en rolprente. Sy het reeds in die vroeë 1980’s op televisie begin werk en het daarna in talle Afrikaanse reekse, verhoogproduksies en hoorspele verskyn. Sy is onder meer bekend vir die titelrol in Sterretjie, asook vir haar werk in Die Manakwalanners, Nêrens, Noord-Kaap, Trompoppie en Een Keer om die Son.
Jeug en opleiding Combrink is in Pretoria gebore en het daar grootgeword. Sy het haar laerskoolopleiding aan die Laerskool Anton van Wouw ontvang en daarna aan die Afrikaanse Hoër Meisieskool gematrikuleer.
Ná skool het sy ’n jaar lank tale aan die Universiteit van Pretoria studeer. Sy het daarna na Stellenbosch verhuis, waar sy drama aan die Universiteit van Stellenbosch studeer het. Volgens ander biografiese bronne het sy haar toneelopleiding aan die Akademie vir Dramakuns in Kaapstad ontvang, ’n instelling wat nou met die Universiteit Stellenbosch se dramaopleiding verbind was. Tydens haar studiejare het sy die vervaardiger Herman Binge ontmoet, met wie sy getroud is.
Huwelik en gesin
Combrink was met die televisie-en-rolprentvervaardiger Herman Binge getroud. Hy is in 1953 gebore en is in 2021 oorlede. Die egpaar het twee seuns, Laurie Binge en Ludwig Binge.
Laurie het ’n akademiese loopbaan gevolg en ’n doktorsgraad in ekonomie behaal. Ludwig het ’n akteur en dramaturg geword. Hy is genoem na sy oupa aan vaderskant, Ludwig Binge, ’n teaterhistorikus wat die ontwikkeling van die Afrikaanse toneel gedokumenteer het. Combrink en Ludwig het verskeie kere saam gewerk. Hulle het albei in die televisieproduksies Dwaalster en Nêrens, Noord-Kaap verskyn en was saam in RSG se vervolgverhaal Die Tuiskoms van Mina Afrika te hoor. Op die verhoog het hulle in Op Dees Aarde, Die Koninkryk van die Diere en Bloudruk vir ’n Nog Beter Lewe opgetree.
Combrink het gesê dit was aanvanklik vir haar spanningsvol om saam met haar seun te speel omdat sy as moeder wou hê dit moes met hom goed gaan. Ná enkele repetisies kon sy egter op die werk en haar medeakteurs konsentreer. Sy het Ludwig se insig in tekste en karakterontleding hoog aangeslaan.
Loopbaan
Vroeë televisieloopbaan Combrink het in 1981 haar televisiedebuut in die reeks Gazette gemaak. Die skrywer en regisseur Jan Scholtz was ook verantwoordelik vir haar volgende groot televisierol, die titelkarakter in Sterretjie in 1982. Sy het dié reeks beskryf as die produksie waardeur kykers haar waarskynlik die beste sou onthou.
Een van haar gunsteling- vroeë rolle was in Regardt van den Bergh se enkeldrama Annelie se Jerry. Sy het daarin ’n stil, slinkse en manipulerende jong vrou vertolk. Die rol het haar aangespreek omdat die karakter min woorde gebruik het en sterk van haar eie persoonlikheid verskil het.
Haar ander vroeë televisiewerk sluit reekse soos Herberg, Die Manakwalanners, Die Jare Daarna, Kinders van die Sabbatsee, Woestynblom, Soutmansland, Dennekruin 12, Malan en Kie, Vloeksteen en Waterfront in.
Sy het verder in Engelstalige en veeltalige produksies soos This Life, Death in the Family, SOS, Madam & Eve, Interrogation Room en Oepse Daisy verskyn. In This Life het sy in 2004 die rol mev. Prinsloo vertolk. In die SABC2-minireeks Malan en Kie het sy in 2008 as die ontvangsdame Moira verskyn.
Latere televisiewerk
Combrink het in die kykNET-drama Nêrens, Noord-Kaap verskyn. Haar seun Ludwig was eweneens deel van die rolverdeling, hoewel hul karakters nie teenoor mekaar gespeel het nie. In Trompoppie, wat op Showmax uitgesaai is, het sy die skoolhoof Kate Basson vertolk. Sy het die rol as ’n ander soort uitdaging as haar kinderteater- en radiowerk beskou omdat elke medium sy eie voorbereiding en spelstyl vereis.
In Een Keer om die Son vertolk sy Elma van Wyk, ’n avontuurlustige en passievolle vrou wat jare lank haar man se loopbaan ondersteun het terwyl sy ’n suksesvolle tuisnywerheid bedryf het. Ná sy aftrede wil Elma nuwe ervarings aanpak en meer reis. Combrink het die karakter as dapperder, meer ekstrovert en meer reguit as haarself beskryf. Sy het waardering uitgespreek vir Elma se openheid en haar bereidwilligheid om haar frustrasies uit te spreek. Die reeks is deur Ivan Botha geregisseer, wie se duidelike leiding en ontspanne werksatmosfeer sy geloof het.
Teaterloopbaan Combrink het met die jare in ’n groot verskeidenheid Afrikaanse en vertaalde verhoogproduksies opgetree. Haar vroeë werk sluit Susanna die Geliefde, Yerma, The Boy Friend, Jong Dames Dinamiet, Drafstap of Drentel, Die Huis van Bernarda Alba, Ferreira, Ou Blare en Op Dees Aarde in. Sy het voorts in Sandton City Grootdoop, Feeskatte, Braam en die Engel, Die Uurwerk Kantel, Eet Alles en Hortjies Dig opgetree. Die Uurwerk Kantel is in 2003 op die Woordfees aangebied en Eet Alles in 2004 op Aardklop.
In Braam en die Engel het sy as verteller opgetree. Die bekroonde produksie is onder meer by die KKNK en die Suidoosterfees aangebied. Combrink het die stuk vergelyk met Antoine de Saint-Exupéry se The Little Prince omdat dit eksistensiële vrae oor eensaamheid, verlies, vriendskap, liefde en die dood op ’n toeganklike manier ondersoek. Sy het gesê stories help kinders om hul gevoelens te verstaan, sin van ervarings te maak, hul verbeelding te ontwikkel en empatie aan te leer. Volgens haar kan kinderteater sonder groot effekte steeds sterk werk wanneer die taal, spel en verbeelding die gehoor aangryp.
In Hortjies Dig: Die Storie van die Digter Peter Blum was sy deel van ’n produksie oor die digter se lewe en werk. Sy het verder in die produksie -LOOS opgetree.
Combrink het ’n Fiësta-teaterprys vir beste aktrise vir haar rol in Toutjies en Ferreira ontvang. Die werk is later ook as televisiefilm vervaardig.
Radio- en stemwerk
Combrink het ’n lang verbintenis met radioteater. Sy het in hoorspele opgetree, tekste voorgelees en produksies geregisseer. Haar werk het sowel dramaproduksies as vervolgverhale en boekvoorlesings ingesluit. Sy was saam met Ludwig Binge in RSG se Die Tuiskoms van Mina Afrika te hoor, onder regie van Eben Cruywagen.
Combrink het in die 1990’s die Afrikaanse stem in die animasiereeks Moemin gelewer. Sy het dié werk as een van haar aangenaamste stemrolle onthou.
Benewens toneelspel het sy as regisseur van radiodramas en televisiedubbings gewerk. Haar vermoë om tussen mediums te beweeg, het haar loopbaan oor meer as vier dekades verbreed.
Rolprente
Combrink se rolprentwerk sluit Tornado uit 2009 en die televisiefilm Toutjies en Ferreira uit 2022 in. Sy het in verskeie ander verfilmde dramas en televisiefilms verskyn, waaronder Annelie se Jerry.
Benadering tot toneelspel
Combrink het ’n voorkeur vir karakters wat ver van haar eie persoonlikheid en omstandighede verwyderd is. Sy geniet komedie, veral donker komedie, en vind dit stimulerend om ’n karakter se motiewe en gedrag uit die teks af te lei. Haar voorbereiding hang van die medium, rol en teks af. Sy het repetisies as die deel van toneelspel beskryf waarin sy die gelukkigste is, veral wanneer ’n entoesiastiese regisseur en ’n toegewyde geselskap die teks saam ontgin.
Volgens Combrink gebruik ’n akteur onvermydelik eie ervarings en indrukke, maar moet dit aangewend word om ’n geloofwaardige karakter in ’n ander werklikheid te skep. Sy het gesê die universele eienskappe van menswees bly herkenbaar, selfs wanneer karakters se omstandighede sterk verskil. Sy het haarself as eerder stil en teruggetrokke beskryf en gesê sy wens soms sy was dapperder. Toe sy jonger was, het haar stil geaardheid soms die indruk van misterie geskep. Sy bewonder mense wat gemaklik in hul eie vel is, asook openheid, rustigheid en dapperheid.
Belangstellings en persoonlike lewe Combrink geniet lees, reis, natuur en samesyn met haar seuns, haar skoondogter en nabye vriende. Sy hou van Italiaanse kos en het Kaapstad as haar gunstelingstad beskryf. Sy het ’n besondere voorliefde vir plekke met rooi grond, doringbome en ’n droë bosveldklimaat.
Haar skoondogter Elize le Roux het sy as ’n “engel” in haar eie lewe beskryf.
Combrink het haar kommer uitgespreek oor kinders wat honger ly of in vrees leef, mense in informele nedersettings en diere wat mishandel word. Sy het gesê sy sou die engel uit Braam en die Engel na al sulke plekke wou stuur.
Haar loopbaan word gekenmerk deur volgehoue werk in uiteenlopende genres en mediums, van televisiedrama en rolprente tot kinderteater, klassieke verhoogwerk, hoorspele, boekvoorlesings en regie.
Bronne
Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 20ste eeu Kategorie:Suid-Afrikaanse aktrises van die 21ste eeu Kategorie:Geboortes in 1958 Kategorie:Lewende mense