In die Suid-Afrikaanse konteks van die laat 20ste eeu het die konsep van die Totale Aanslag 'n sentrale rol gespeel in die vorming van regeringsbeleid en openbare diskoers. Dit was 'n sleutelelement van die Nasionale Party (NP) regering se strategie, veral gedurende die PW Botha-era (1978-1989), en dit het gedien as beide 'n regverdiging vir sy optrede en 'n raamwerk vir die begrip van die uitdagings waarmee dit te kampe gehad het.
Soos uiteengesit in StemmetStemmet, Jan-ad. 2009. Skimmespel van die waarsêers. Politieke sensuur in Suid-Afrika, c. 1980-1989. 'n Historiese perspektief. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. was die Totale Aanslag gewortel in die NP-regering se persepsie van 'n multidimensionele kommunistiese sameswering wat daarop gemik was om die apartheidsregime te destabiliseer en omver te werp. Volgens hierdie siening was die uitdagings waarmee Suid-Afrika te kampe gehad het nie bloot geïsoleerde voorvalle van interne meningsverskil of gelokaliseerde konflikte nie, maar eerder deel van 'n gekoördineerde wêreldwye poging wat deur kommunistiese magte georkestreer is. Hierdie vermeende aanslag het verskeie fronte omvat, insluitend politieke, ekonomiese, sielkundige en militêre sfere. Die regering het geglo dat hierdie onderling gekoppelde pogings daarop gemik was om openbare vertroue te ondermyn, die ekonomie te ondermyn, Suid-Afrika internasionaal te isoleer en uiteindelik rewolusie aan te hits. In reaksie op hierdie vermeende bedreiging het die NP-regering die Totale Strategie geformuleer, wat daarop gemik was om die Totale Aanslag teen te werk deur alle beskikbare hulpbronne te gebruik en aksies oor verskeie sektore van die samelewing te koördineer. Hierdie strategie het 'n swaar klem op sekuriteitsmaatreëls, inligtingbeheer en propaganda behels.
Die Totale Aanslag was dus meer as net 'n militêre bedreiging; dit is verstaan as 'n omvattende, veelsydige aanval op die fondamente van die Suid-Afrikaanse staat. Hierdie perspektief word verder ondersoek in Senekal en StemmetSenekal, B.A en Stemmet, J-.A. 2015. South Africa’s Total Strategy in the Context of Counterinsurgency (COIN) Theory. Southern African Peace and Security Studies. wat die Totale Aanslag binne die breër konteks van teeninsurgensie (COIN) teorie ontleed. Volgens hierdie artikel het die konsep van die Totale Aanslag die aard van die bedreigings waarmee Suid-Afrika gedurende die Koue Oorlog-era te kampe gehad het, akkuraat weerspieël. Soos in die studie vermeld, het PW Botha beweer "daar is 'n Totale Aanslag, sielkundig, polities, ekonomies en militêr", wat beklemtoon het dat dit verwys na die omvang van die aanslag eerder as die intensiteit. Dit stem ooreen met moderne interpretasies van opstand, waar verskeie instrumente, insluitend polities, inligtingsmatig, militêr en ekonomies, gebruik word. Hierdie perspektief daag die idee uit dat die Totale Aanslag bloot 'n paranoïese waan van die apartheidsregime was, en suggereer eerder dat dit 'n redelike interpretasie was van die uitdagings wat deur verskeie anti-apartheidsmagte gestel is, veral dié met kommunistiese affiliasies of ondersteuning.
Die regering se persepsie van die Totale Aanslag het sy beleide en optrede aansienlik beïnvloed. Dit het gelei tot verhoogde militarisering van die samelewing, met 'n groter klem op veiligheidsbesteding en die uitbreiding van die veiligheidsapparaat. Die Nasionale Veiligheidsbestuurstelsel is gestig om regeringsaktiwiteite oor verskillende sektore te koördineer en 'n verenigde reaksie op die waargenome bedreiging te verseker. Hierdie stelsel het ten doel gehad om militêre, administratiewe, geregtelike en wetgewende magte saam te smelt om enige potensiële onstabiliteit aan te spreek. Soos uiteengesit in Senekal en Stemmet het die Nasionale Veiligheidsbestuurstelsel op verskeie vlakke geopereer, van die Kabinet en Staatsveiligheidsraad tot plaaslike vlak Gesamentlike Bestuursentrums. Hierdie struktuur het gesentraliseerde beheer en vinnige reaksie op waargenome bedreigings vergemaklik, en effektief burgerlike en militêre funksies saamgesmelt om 'n gekoördineerde teeninsurgensiepoging te skep.
Verder het die Totale Aanslag-narratief 'n deurslaggewende rol gespeel in die vorming van openbare mening en die regverdiging van beperkende maatreëls. Soos genoem in Stemmet het die regering sensuur en propaganda benut om inligting te beheer en openbare persepsie te vorm. Deur die opposisie teen apartheid as deel van 'n kommunistiese komplot uit te beeld, het die regering probeer om onenigheid te delegitimeer en beheer te behou. Hierdie strategie was veral effektief onder sekere segmente van die wit bevolking, wat gelei is om te glo dat die oorlewing van hul lewenswyse op die spel was. Enige inligting wat krities teenoor die regering was, is geëtiketteer as moontlik deel van 'n veldtog van sielkundige oorlogvoering, wat daarop gemik was om vertroue in leiers en die wil om te veg af te breek, en sodoende gesensor te word. Dit het 'n situasie geskep waar "waarheid afhang van regeringsamptenare se stempels van egtheid", wat verder beklemtoon het in watter mate die Totale Aanslag die beheer van inligting beïnvloed het.
Die konsep van die Totale Aanslag was egter nie sonder kritici nie. Teenstanders van die apartheidsregime het aangevoer dat dit 'n selfsugtige narratief was wat gebruik is om onderdrukkende beleide te regverdig en die aandag af te lei van die onderliggende kwessies van rasse-ongelykheid en ongeregtigheid. Hulle het aangevoer dat die regering die kommunistiese bedreiging oordryf en dit as 'n voorwendsel gebruik het om wettige politieke opposisie te onderdruk. Kritici het ook daarop gewys dat die NP-regering se eie beleide, veral apartheid, bygedra het tot die einste onstabiliteit en meningsverskil wat dit beweer het om te bestry. Die legitimiteitskrisis van die NP-regering het beteken dat byna enige interne hervorming dikwels oorskadu is deur die onderliggende kwessie van rasgebaseerde heerskappy en die gepaardgaande onderdrukking.
Die Totale Aanslag was 'n sentrale konsep in die Suid-Afrikaanse politieke landskap van die laat 20ste eeu. Dit het die NP-regering se persepsie van 'n komplekse, multidimensionele bedreiging vir sy bestaan weerspieël en die rasionaal vir die Totale Strategie verskaf. Terwyl sommige geleerdes aanvoer dat die konsep die uitdagings waarmee Suid-Afrika te kampe het, akkuraat weerspieël het, beskou ander dit as 'n selfsugtige narratief wat gebruik word om onderdrukking te regverdig en mag te handhaaf. Die Totale Aanslag het regeringsbeleide, openbare diskoers en die geleefde ervarings van Suid-Afrikaners gedurende 'n onstuimige tydperk in die land se geskiedenis beduidend gevorm. Om hierdie konsep te verstaan is noodsaaklik om die dinamika van die apartheidsera en die blywende nalatenskap daarvan te begryp. Die persepsie van die Totale Aanslag het besluitneming beïnvloed, wat gelei het tot die implementering van strategieë wat beide korttermyn- en langtermynimplikasies vir Suid-Afrika het.
Verwysings