Die pylsterte (Sphingidae) is 'n familie van motte in die superfamilie Bombycoidea. Die meeste pylsterte is groot vlinders wat snags vlieg; die kleiner soorte vlieg dikwels bedags. In die hele wêreld is daar meer as 'n duisend spesies bekend. Daar is veral baie soorte in die tropiese gebiede, maar hulle kom ook in Suid-Afrika voor, soos die druiwepylstert en die varkoorpylstert.
Sommige pylsterte, soos Macroglossum stellatarum, vermag dit om in die lug stil te hang om nektar uit 'n blom te suig. Hierdie vermoë om te swewe is slegs vier maal in nektardrinkende diere geëvolueer: kolibries, bepaalde vlermuise, die sweefvlieë en die pylsterte. Dis 'n opmerklike voorbeeld van konvergente evolusie. Pylsterte se behendige vliegvermoë is dikwels bestudeer. Hulle kan ook vinnig sywaarts vlieg, dalk om aan roofdiere te ontkom.
Die pylsterte omvat vier subfamilies, naamlik die Langiinae, Macroglossinae, Smerinthinae en Sphinginae. Die Macroglossinae is daarvoor bekend dat hulle as volwassenes voed, terwyl die Smerinthinae vermoedelik nie-voedende imago's oplewer, wat op die vetreserwes teer wat hulle in die ruspestadium opgebou het. Daar bestaan dus 'n merkwaardige veelsydigheid aan hierdie vlinderfamilie se voedingsgedrag, in teenstelling met die eenvormige situasie by die naverwante pouoogmotte, die Saturniidae, wat nooit as volwassenes voed nie.
In Engels staan hulle as sphinx moths of hawk moths bekend, en die ruspes as horn worms, weens die sterthorinkie.
Kenmerke Die naam pylstert is afgelei van 'n kenmerk van die ruspe wat 'n sagte of verharde stekel op hul agterste segment dra. Die ruspes is meesal groot en kleurryk, maar sodanig dat hulle nie op hulle gasheerplant opval nie. Die vlinder (imago) het dikwels bont kleure. Die vlerke se spanwydte wissel van 3,5 tot meer as 15 cm. Die grootste een is Cocytius antaeus, en het 'n spanwydte van 17,5 cm.
Die lang roltonge (of proboskiede) van imago's fasiliteer die opsuig van nektar uit blomme met diep kelke. Xanthopan morgani het dalk die langste roltong (proboskis) van ongeveer 30 cm, maar daar is ook spesies waar deelse of totale atrofie van die tong die norm is. Hulle liggaam is gestroomlyn en hulle kan snelhede van tot 50 km/uur bereik.
Sommige soorte van die groep Choerocampina kan ultrasoniese geluide produseer. Die funksie daarvan is nie duidelik nie.
Leefwyse Die volwasse diere voed op nektar, nes kolibries. Hulle slaan baie vinnig met hulle vlerke en gebruik hulle lang roltong om die nektar op te suig. Hierdie leefwyse kos baie energie en die motte moet gedurig nektar drink om aan hulle energiebehoeftes te voldoen. Die liggaamstemperatuur kan tydens hulle vlug tot 40°C oploop. Sommige spesies is daarvoor bekend dat hulle groot afstande kan aflê; hulle is trekvlinders. Die mannetjies en die wyfies kan taamlik lank lewe (10 tot 30 dae). Die wyfies lê deurskynende groen eiers wat meesal enkelvoudig gelê word. Die eiers se ontwikkeling varieer baie, van 3 tot 21 dae.
Taksonomie Genus Mioclanis Zhang, Sun & Zhang, 1994 Genus Sphingidites Kernbach, 1967 Genus Teisseirei Roselli, 1939 Onderfamilie Langiinae Tutt, 1904 Genus Langia Moore, 1872 Onderfamilie Macroglossinae , 1839 Tribus Dilophonotini , 1878 Subtribus Dilophonotina Burmeister, 1878 Genus Aellopos Hübner, Genus Baniwa Lichy, 1981 Genus Callionima Lucas, 1857 Genus Erinnyis Hübner, Genus Eupyrrhoglossum Grote, 1865 Genus Hemeroplanes Hübner, Genus Isognathus Felder, C. & Felder, R., 1861 Genus Kloneus Skinner, 1923 Genus Madoryx Boisduval, Genus Nyceryx Boisduval, Genus Oryba Walker, 1856 Genus Pachylia Walker, 1856 Genus Pachylioides Hodges, 1971 Genus Perigonia Herrich-Schäffer, Genus Phryxus Hübner, Genus Protaleuron Rothschild & Jordan, 1903 Genus Pseudosphinx Burmeister, 1855 Genus Stolidoptera Rothschild & Jordan, 1903 Subtribus Philampelina Burmeister, 1878 Genus Aleuron Boisduval, 1870 Genus Amphion Hübner, Genus Cautethia Grote, 1865 Genus Enyo Hübner, Genus Eumorpha Hübner, Genus Euproserpinus Grote & Robinson, 1865 Genus Himantoides Butler, 1876 Genus Pachygonidia Fletcher, 1982 Genus Proserpinus Hübner, Genus Sphecodina Blanchard, 1840 Genus Unzela Walker, 1856 Tribus Hemarini Tutt, 1902 Genus Cephonodes Hübner, Genus Hemaris Dalman, 1816 Tribus Macroglossini , 1839 Subtribus "Sphingonaepiopsis Genusgroep" Genus Neogurelca Hogenes & Treadaway, 1993 Genus Sphingonaepiopsis Wallengren, 1858 Subtribus Acosmerygina Tutt, 1904 Genus Acosmeryx Boisduval, Genus Dahira Moore, 1888 Genus Deidamia Clemens, 1859 Genus Micracosmeryx Mell, 1922 Subtribus Choerocampina Grote & Robinson, 1865 Genus Basiothia Walker, 1856 Genus Cechenena Rothschild & Jordan, 1903 Genus Cechetra Zolotuhin & Ryabov, 2012 Genus Centroctena Rothschild & Jordan, 1903 Genus Chaerocina Rothschild & Jordan, 1903 Genus Deilephila [Laspeyres], 1809 Genus Euchloron Boisduval, Genus Griseosphinx Cadiou & Kitching, 1990 Genus Hippotion Hübner, Genus Hyles Hübner, Genus Pergesa Walker, 1856 Genus Phanoxyla Rothschild & Jordan, 1903 Genus Rhagastis Rothschild & Jordan, 1903 Genus Rhodafra Rothschild & Jordan, 1903 Genus Theretra Hübner, Genus Xylophanes Hübner, Subtribus Clarinina Tutt, 1904 Genus Acosmerycoides Mell, 1922 Genus Ampelophaga Bremer & Grey, 1853 Genus Clarina Tutt, 1903 Genus Darapsa Walker, 1856 Genus Elibia Walker, 1856 Genus Enpinanga Rothschild & Jordan, 1903 Subtribus Macroglossina Harris, 1839 Genus Altijuba Lachlan, 1999 Genus Angonyx Boisduval, Genus Antinephele Holland, 1889 Genus Atemnora Rothschild & Jordan, 1903 Genus Cizara Walker, 1856 Genus Daphnis Hübner, Genus Eurypteryx Felder, C. & Felder, R., 1874 Genus Giganteopalpus Huwe, 1895 Genus Hayesiana Fletcher, 1982 Genus Hypaedalea Butler, 1877 Genus Leucostrophus Rothschild & Jordan, 1903 Genus Maassenia Saalmüller, 1884 Genus Macroglossum Scopoli, 1777 Genus Nephele Hübner, Genus Pseudenyo Holland, 1889 Genus Pseudoangonyx Eitschberger, 2010 Genus Rethera Rothschild & Jordan, 1903 Genus Temnora Walker, 1856 Genus Temnoripais Rothschild & Jordan, 1903 Genus Tinostoma Rothschild & Jordan, 1903 Genus Zacria Haxaire & Melichar, 2003 Subtribus Incertae Sedis Genus Eupanacra Cadiou & Holloway, 1989 Genus Gnathothlibus Wallengren, 1858 Genus Microsphinx Rothschild & Jordan, 1903 Genus Odontosida Rothschild & Jordan, 1903 Onderfamilie Smerinthinae , 1865 "Cypa Genusgroep" Genus Cypa Walker, Genus Cypoides Matsumura, 1921 Genus Grillotius Rougeot, 1973 Genus Rhodambulyx Mell, 1939 Genus Rhodoprasina Rothschild & Jordan, 1903 Genus Smerinthulus Huwe, 1895 "Polyptychus Genusgroep" Genus Andriasa Walker, 1856 Genus Chloroclanis Carcasson, 1968 Genus Neopolyptychus Carcasson, 1968 Genus Polyptychus Hübner, Genus Pseudoclanis Rothschild, 1894 Tribus Ambulycini , 1876 Genus Adhemarius Oiticica Filho, 1939 Genus Akbesia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Ambulyx Westwood, 1847 Genus Amplypterus Hübner, Genus Barbourion Clark, 1934 Genus Batocnema Rothschild & Jordan, 1903 Genus Compsulyx Holloway, 1979 Genus Orecta Rothschild & Jordan, 1903 Genus Protambulyx Rothschild & Jordan, 1903 Genus Trogolegnum Rothschild & Jordan, 1903 Tribus Incertae Sedis Genus Afrosphinx Carcasson, 1968 Genus Agnosia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Anambulyx Rothschild & Jordan, 1903 Genus Callambulyx Rothschild & Jordan, 1903 Genus Ceridia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Coequosa Walker, 1856 Genus Craspedortha Mell, 1922 Genus Falcatula Carcasson, 1968 Genus Imber Moulds, Tuttle & Lane, 2010 Genus Lophostethus Butler, 1876 Genus Microclanis Carcasson, 1968 Genus Opistoclanis Jordan, 1929 Genus Oplerclanis Eitschberger, 2007 Genus Parum Rothschild & Jordan, 1903 Genus Platysphinx Rothschild & Jordan, 1903 Genus Poliodes Rothschild & Jordan, 1903 Genus Rufoclanis Carcasson, 1968 Genus Xenosphingia Jordan, 1920 Tribus Leucophlebiini Boisduval, 1875 Genus Afroclanis Carcasson, 1968 Genus Clanidopsis Rothschild & Jordan, 1903 Genus Clanis Hübner, Genus Leptoclanis Rothschild & Jordan, 1903 Genus Leucophlebia Westwood, 1847 Genus Malgassoclanis Carcasson, 1968 Genus Neoclanis Carcasson, 1968 Genus Phylloxiphia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Pseudandriasa Carcasson, 1968 Genus Pseudopolyptychus Carcasson, 1968 Genus Rhadinopasa Karsch, 1891 Genus Viriclanis Aarvik, 1999 Tribus Mimatini Tutt, 1902 Genus Amorpha Hübner, Genus Mimas Hübner, Genus Morwennius Cassidy, Allen & Harman, 2002 Genus Phyllosphingia Swinhoe, 1897 Tribus Sataspedini Zolotuhin & Ryabov, 2012 Genus Afrosataspes Basquin & Cadiou, 1986 Genus Sataspes Moore, Tribus Sichiini Tutt, 1902 Genus Daphnusa Walker, 1856 Genus Gynoeryx Carcasson, 1968 Genus Likoma Rothschild & Jordan, 1903 Genus Marumba Moore, Tribus Smerinthini , 1865 Genus Laothoe Fabricius, 1807 Genus Pachysphinx Rothschild & Jordan, 1903 Genus Paonias Hübner, Genus Smerinthus Latreille, Onderfamilie Sphinginae , 1802 Sphinginae "Australische Sphingulini" Genus Coenotes Rothschild & Jordan, 1903 Genus Hopliocnema Rothschild & Jordan, 1903 Genus Synoecha Rothschild & Jordan, 1903 Genus Tetrachroa Rothschild & Jordan, 1903 Tribus Monardini Haxaire & Minet, 2017 Genus Monarda Druce, 1896 Tribus Pentateuchini Haxaire & Minet, 2017 Genus Pentateucha Swinhoe, 1908 Tribus Sphingini , 1802 "Psilogramma Genussgroep" Genus Leucomonia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Notonagemia Zolotuhin & Ryabov, 2012 Genus Pantophaea Jordan, 1946 Genus Poliana Rothschild & Jordan, 1903 Genus Psilogramma Rothschild & Jordan, 1903 Subtribus Acherontiina , 1875 Genus Acherontia [Laspeyres], 1809 Genus Agrius Hübner, Genus Callosphingia Rothschild & Jordan, 1916 Genus Coelonia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Megacorma Rothschild & Jordan, 1903 Subtribus Cocytiina Tutt, 1904 Genus Amphimoea Rothschild & Jordan, 1903 Genus Cerberonoton Zolotuhin & Ryabov, 2012 Genus Cocytius Hübner, Genus Neococytius Hodges, 1971 Genus Panogena Rothschild & Jordan, 1903 Genus Xanthopan Rothschild & Jordan, 1903 Subtribus Sphingina Latreille, 1802 Genus Apocalypsis Rothschild & Jordan, 1903 Genus Ceratomia Harris, 1839 Genus Dolba Walker, 1856 Genus Dolbogene Rothschild & Jordan, 1903 Genus Dovania Rothschild & Jordan, 1903 Genus Ellenbeckia Rothschild & Jordan, 1903 Genus Euryglottis Boisduval, Genus Hoplistopus Rothschild & Jordan, 1903 Genus Ihlegramma Eitschberger, 2003 Genus Isoparce Rothschild & Jordan, 1903 Genus Lapara Walker, 1856 Genus Lintneria Butler, 1876 Genus Litosphingia Jordan, 1920 Genus Lomocyma Rothschild & Jordan, 1903 Genus Manduca Hübner, Genus Meganoton Boisduval, Genus Nannoparce Rothschild & Jordan, 1903 Genus Neogene Rothschild & Jordan, 1903 Genus Oligographa Rothschild & Jordan, 1903 Genus Paratrea Grote, 1903 Genus Praedora Rothschild & Jordan, 1903 Genus Pseudodolbina Rothschild, 1894 Genus Rothinjoa Zolotuhin & Ryabov, 2012 Genus Sagenosoma Jordan, 1946 Genus Sphinx Linnaeus, 1758 Genus Taboribia Strand, 1910 Genus Thamnoecha Rothschild & Jordan, 1903 Tribus Sphingulini , 1903 Genus Dolbina Staudinger, 1877 Genus Kentrochrysalis Staudinger, 1887 Genus Sphingulus Staudinger, 1887
Afbeeldings
Verwysings
15px Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Pijlstaarten