Stoomtrein Goes - Borsele

|} De Stichting Stoomtrein Goes – Borsele (SGB) exploiteert een toeristische treindienst op Zuid-Beveland in de provincie Zeeland.

Lijnen op Zuid-Beveland In de jaren twintig van de twintigste eeuw werden door de Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland vanuit Goes enkele tramlijnen aangelegd. Deze werden geopend in 1928 en met motorrijtuigen geëxploiteerd. Al na enkele jaren werd het reizigersvervoer gestaakt. Goederenvervoer bleef bestaan.

De lijnen naar Wemeldinge en Wolphaartsdijk werden in 1942 opgeheven en opgebroken. De lijnen naar Hoedekenskerke en Borssele (gemeente Borsele) bleven tot 1972 voor goederenvervoer in gebruik. De westelijke lijn van 's-Heer Arendskerke in de richting van Borssele werd uitgebreid tot havenspoorlijn (Oude Sloelijn) naar het Sloegebied en werd bereden door goederentreinen, maar is na ingebruikneming in 2007 van de Nieuwe Sloelijn opgebroken.

SGB Op de oostelijke lijn wordt vanaf 1972 een museumdienst gereden door de in 1971 opgerichte Stichting Stoomtram Goes – Borsele. Het was de bedoeling door te rijden tot het dorp Borssele, maar het stuk spoor tussen Oudelande en Driewegen werd afgekeurd en zo werd besloten dat Oudelande het verste punt bleef. Tussen Oudelande en Borssele is het spoor opgebroken. Tussen 2010 en 2023 reden motorwagens tot Baarland. Sinds 2024 is Hoedekenskerke het eindpunt van de toeristische dienst.

Voor de toeristische dienst wordt gebruikgemaakt van enkele van industrieën overgenomen kleine stoomlocomotieven. Aanvankelijk werd gereden met van de Belgische Spoorwegen overgenomen houten coupérijtuigen. Enkele jaren na de start van de treindienst is men gebruik gaan maken van Blokkendoosrijtuigen afkomstig van de Nederlandse Spoorwegen. Deze rijtuigen maakten oorspronkelijk deel uit van elektrische treinstellen, maar bij de SGB worden deze door een stoomlocomotief getrokken. Daarnaast beschikt de SGB over diverse historische NS-rijtuigen, zoals een ovaleramenrijtuig en een stalen coupérijtuig.

Ondanks het grote spoorwegmaterieel en het lokaalspoorkarakter van de lijn is het voor de wet nog steeds een tramweg. In de jaren negentig werd de naam Stoomtram in Stoomtrein Goes – Borsele veranderd.

In Goes is in het vroegere NS-tractiegebouw uit 1927 de werkplaats van de SGB ondergebracht. In de afgelopen jaren werd dit gebouw gerestaureerd en ook werden hier diverse locomotieven en rijtuigen gerestaureerd. Voorts werden twee replica-motorwagens van het type gebouwd zoals die vanaf 1927 op de lijnen op Zuid-Beveland reden.

Op het SGB-emplacement in Goes bevinden zich een oude goederenloods uit 1868 en een seinhuis, beide afkomstig uit Middelburg. Ook is de vroegere stationskap van Station Utrecht Centraal aanwezig. Deze zal later worden opgebouwd.

De tramlijn heeft de status van rijksmonument.

Restauratie tractiegebouw Goes Een lang gekoesterde wens van de SGB was het restaureren van het monumentale tractiegebouw in Goes, dat in steeds slechter wordende staat van onderhoud raakte. Na meerdere pogingen om een restauratiefonds te vullen is in juli 2010 één miljoen euro beschikbaar gesteld. In het najaar van 2010 is gestart met de restauratiewerkzaamheden.Miljoen euro voor Stoomtrein Goes-Borsele, Omroep Zeeland, 15 juli 2010. Deze werkzaamheden zijn in 2014 afgerond.

Foto's

Museummaterieel Tractievoertuigen Nummer (Naam) Tractie Bouwjaar (Fabriek) Opmerkingen AfbeeldingStoomlocomotieven 1 Wittouck Stoom 1921 (Orenstein & Koppel 9511) Afkomstig van Centr. Suiker Mij Breda, Spoorweg Bouw Bedrijf, Havenbedrijf 'De Rietlanden' Amsterdam, Deutsche Erdöl Werke Altenburg.NVBS: Op de Rails. Wielemaker, Kees & Harry Govers: Vijftien jaar Stoomtram Goes – Borsele. 8-1986.. Nu monument in Hoedekenskerke. 150px|SGB 1 "Wittouck"150px|SGB 1 "Wittouck" 2 Dina Stoom 1921 (Henschel 18267) Afkomstig van de Suikerfabriek Zevenbergen. Ging in 1973 naar de SGB. Deze locomotief is gesloopt in 1981 door een scheef frame en ketelproblemen, maar de schoorsteen staat op locomotief 1 Wittouck.NVBS Beeldbank NEG929-804 2 Borsele Stoom 1924 (Krupp 745) Afkomstig van Mijn Laura en Vereeniging. Voorheen met nummer 6. 150px 3 Bison Stoom 1928 (La Meuse 3292) Afkomstig van de Oranje Nassaumijnen (ON 16). 150px 5 Biselientje Stoom 1924 (La Meuse 3052) Afkomstig van de Oranje Nassaumijnen (ON 14). Stond van 1970 tot 2002 bij Railbouw Leerdam. In 2015 naar Nederlands Mijnmuseum te Heerlen 4389 Ing. H.F. Enter Stoom 1943 (Davenport 2533) Afkomstig van de Oranje Nassaumijnen (ON 26). Daarvoor van US Transportation Corps (USATC 4389). 150px 158 Elna Stoom 1940 (Henschel) Engere Lokomotive Normenausschuss. In dienst gekomen bij Teutoburger Wald-Eisenbahn. In 1983 naar CFV3V. 150pxDiesellocomotieven 22 Bever Dieselmechanisch 1949 (General Electric 29896) Afkomstig van de Koninklijke Hoogovens. 150px NS 103 Benzinemechanisch 1929 (Schwartzkopff 9374 Geschonken door de Verenigde Buizenfabrieken, voorheen Staalwerken De Maas, Maastricht. Later naar Het Spoorwegmuseum. 150px NS 122 Benzinemechanisch 1931 (Werkspoor 615) Afkomstig van Suikerfabriek Vlaanderen te Moerbeke. Teruggerestaureerd naar toestand van 1935. 150px|NS 122 NS 210 Dieselelektrisch 1934 (Werkspoor 658) Voorzien van replica-houtgasgenerator. 150px|NS 210 NS 262 Dieselelektrisch 1936 (Werkspoor 715) 150px|NS 262 en NS 274 NS 264 Dieselelektrisch 1936 (Werkspoor 717) 150px|NS 264 NS 361 Dieselelektrisch 1950 (Werkspoor 898) Kraansik; in 2019 naar de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik 150px|NS 361 NS 521 Dieselelektrisch 1953 (English Electric 2008) 150px|NS 521 NS 2000 Dieselelektrisch 1943 (Whitcomb) Loc USATC 7989 uit Amerika van het US Army Transportation Corps.Bevrijdingslocomotief uit Iowa is nieuwste aanwinst voor SGB - 7 november 2017 150px|NS 620 NS 2424 Dieselelektrisch 1954 (Alsthom) ex-SNCF 62424 150pxDieselmotorrijtuigen mB 51 Dieselmechanisch 1925 (Deutsche Werke, Kiel) In 1925 gebouwd voor Deutsche Reichsbahn met bouwnummer 66 en nummer VT 85 901. Later naar de Niederweserbahn als T157. Daarna naar de Verkehrsbetriebe Grafschaft Hoya als T3. In 1974 naar de SGB. Gesloopt rond 1981 na een ongeval NS omC 909 Dieselmechanisch 2018 (SGB) Door de SGB gebouwde replica op basis van de ex-DB Railbus VT 798 680; bouwjaar 1960 (Uerdingen 66575) 150px NS omC 910 Dieselmechanisch 2022 (SGB) Door de SGB gebouwde replica op basis van de ex-DB Railbus; is in eerste instantie uitsluitend als stuurstandrijtuig ingericht en kan dus alleen in combinatie met omC 909 rijden. Sins 2026 is er een dieselmotor ingebouwd en kan deze zelfstandig rijden. 150px Ccs 809 Stuurstandrijtuig 1960 (Uerdingen 145090) ex-DB VS 996 770 150px Railbus VT 996 783 Dieselmechanisch 1960 (Uerdingen) ex-DB VT 996 783 150pxRijdende stoomspoorkraan 39 Schelde Stoom 1946 (Koninklijke Maatschappij 'De Schelde') In april 2015 overgenomen van de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik; (diesel)oliegestookt. 150pxElektrische locomotieven NS 1136 Elektrisch 1951 (GEC Alsthom) 150px NS 1145 Elektrisch 1952 (GEC Alsthom) In 2014 verkocht; zou Berlijns blauw geschilderd worden en geplaatst worden bij de voormalige Hoofdwerkplaats Tilburg. In 2022 nog te Goes aanwezig, NS 1218 Elektrisch 1952 Elektrische tram GVB 343 Elektrisch (tram) 1918 (Werkspoor) Gesloopt in 2012

Rijtuigen en wagens Nummer Maatschappijnummer en naam Bouwjaar (fabriek) Opmerkingen AfbeeldingRijtuigen B101, later B121 "NMBS 53123" || 1907 (?) || Voormalig drieassig Pruisisch rijtuig, na Eerste Wereldoorlog afgestaan aan de NMBS. In 1972 naar de SGB. In 1978 naar CFV3V.NVBS: Op de Rails. Bruin, J.C. de & K. Wijnnobel, Stoomtram Goes-Borsele. 7-1974.NVBS Beeldbank NEG929-812 || |- | B102, later B122 || "NMBS 53415"''' || 1907 (Krull & Co) || Voormalig drieassig Pruisisch rijtuig, na Eerste Wereldoorlog afgestaan aan de NMBS. In 1972 naar de SGB. In 1978 naar CFV3V. || |- | B103, later B123 || "NMBS 53688" || 1907 (?) || Voormalig drieassig Pruisisch rijtuig, na Eerste Wereldoorlog afgestaan aan de NMBS. In 1972 naar de SGB. In 1978 naar CFV3V. || |- | AD111 || "NMBS AD 91011" || 1907 (Seneffe) || GCI rijtuig, gebouwd voor de NMBS. In 1972 naar de SGB. In 1983 naar CFV3V.NVBS Beeldbank NEG929-811 || |- | B112 || "NMBS 96536" || (Ragheno) || GCI rijtuig, gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. In 1985 buiten dienst. In 1991 bij een brandweeroefening gesloopt.Facebook, groep Museumspoor, 5 mei 2015 || |- | B113 || "NMBS 96812"''' || 1910 (Nijvel) || GCI rijtuig, gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. In 1985 buiten dienst. In 1991 bij een brandweeroefening gesloopt. Onderstel naar Museum Buurtspoorweg (MBS).|| |- | RB114 || "NMBS 96865" || (Energie) || Van oorsprong type GCI. Restauratierijtuig. Gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. Verder lot onbekend. || |- | B115 || "NMBS 95568" (Energie) GCI rijtuig, gebouwd voor de NMBS. In 1973 naar de SGB. In 1983 naar CFV3V. A162 "NMBS K1" 1934 (La Brugeoise) Ex-NMBS AB 20087, A 22047, A 21114, UIC 50 88 19 48 014-X. Thans statisch object in Tilburg. A131 "NS A6002" || 1939 (Werkspoor) || Voormalig rijtuig A6002/AB7402. In 1973 naar de SGB. Verder lot onbekend. || |- | B 7507 || NS Mat '24 || 1923 (Beijnes) || Ex-NS Bd 7507, NS Bec 8509, NS Cec 8597, Cec 8590, Cec 8190, B 5208, B 5358."NMLD" || 150px |- | Aec 8508 || NS Mat '24 || 1927 (Beijnes) || Ex-NS Ae4c3 8508, verbouwd tot montagewagen bij NS in 1957 met nummer 165 080 en later UIC 80 84 974 1618. Ging later naar de VSM.NVBS Beeldbank NEG5425-100 || |- | B133 (Cec 8524) || NS Mat '24 || 1927 (Görlitz) || Ex-NS Cec 8524, Cec 8137, B 5231. || 150px |- | Cec 8533 || NS Mat '24 || 1928 (Beijnes) || Ex-NS Cec 8533, Cec 8145, B 5239.|| 150px |- | Cec 8543 || NS Mat '24 || 1931 (Werkspoor) || Ex-Cec 8543, Cec 8151, B 5704. Van 1970 tot 1990 onderdeel van de Hoogovens Excursietrein als 76102. Daarna naar de SGB. || |- | mC 9015 || NS Mat '24 || 1925 (Beijnes) || Ex-NS mC 9015, mC 9465, NS 167 005, NS 30 84 971 1 010-x. || 150px |- | mCd 9415 || NS Mat '24 || 1928 (Werkspoor) || mCd 9415, B 5845, NS 30 84 984 0 701-x Was eerder een kantoor bij overslagbedrijf Trailstar in Rotterdam. Later als statisch object in Tilburg. "NMLD 9415" || 150px |- | C 6081 || 'NS C 6026-6080' || ... || Afkomstig uit Oost-Duitsland, vergelijkbaar met NS-rijtuigen C 6026-6080 || |- | C 6478 || NS C 6478 || 1933 (Beijnes) || Afkomstig van kinderspeelplaats bij Transwijk in Utrecht || 150px |- | C 7032 || NS C 7032 || 1904 (Beijnes) || Afkomstig van noodwoning in Utrecht en in Voorthuizen || |- | A 138 / AB 7216 || NS AB 7216 || 1928 (Westwaggon) || Ex-NS ABd 7216, A 7216, B 7196, B 6196, NS 30 84 984 0 503-x. || 150px |- | ABd 7516 || NS ABd 7516 || 1920 (Van der Zypen & Charlier) || Ex-SS ABd 116, NS ABd 7516, NS Cd 7056 || |- | A130 || NS Plan D || 1950 (Werkspoor) || Ex-NS AB 7709, later A 7709, UIC 51 84 18-40 111-4 of 52 84 18-40 011-4.NVBS Beeldbank NEG929-826. Deed kort dienst rond 1984. Ging daarna naar SSN; later naar Het Spoorwegmuseum. || 150px |- | B139 || NS Plan K || 1957 (Beijnes) || Ex AB 7378. Later UIC 51 84 38-40 184-7 en 50 84 38-37 084-5. Ging later naar VSM.NVBS Beeldbank NEG929-838 || |- | P 6028 || NS D 6028 || 1914 (Werkspoor) || Ex-HSM 476, NS P 6028 || |- | D 6015 || NS D 6015 || 1914 (HAWA) || Ex-HSM D 1916 || |- | D 6044 || NS D 6044 || 1920 (Werkspoor) || Ex-HSM D 1945 || |- | 157 101 || NS Stalen D || 1932 (Allan) || Ex-NS D 6061, NS D 6703, NS D 6303, NS 157 101, NS 30 84 975 1 501-x, NS 80 84 975 1 501-x. Nu uitvalsbasis van de afdeling Weg & Werken van de SGB. || 150px |- | D 6074 || NS Stalen D || 1932 (Beijnes) || || 150px |- | D 7603 || NS Stalen D || 1933 (Werkspoor) || || 150px |- | D 7672 || NS D 7672 || 1920 (Gastell) || Ex-SS D 526 || |- | 2757 || CIWL 2757 || 1926 (Officine Meccaniche Italiane) || Restauratierijtuig in 2024 verkocht aan een particulier. Daarna geplaatst bij station 's-Gravenpolder - 's-Heer Abtskerke || |- | 20270 || Mitropa 20270 || 1907 || Slaaprijtuig. Ex-DR 99-28 400, ex-DR 823-412