Eka Basunga Lokonda (Émile) Mpenza (Zellik, 4 juli 1978) is een Congolees-Belgische oud-voetballer. Hij was een aanvaller die in de jaren 1990 en 2000 actief was bij onder meer Excelsior Moeskroen, Standard Luik, FC Schalke 04 en FC Sion. Tussen 1997 en 2009 speelde hij ook 57 keer voor de Rode Duivels, waarmee hij deelnam aan het WK 1998 en EURO 2000. Mpenza was een blessuregevoelige spits die over een enorme snelheid beschikte en gemakkelijk scoorde. Naast het veld stond hij bekend als een enfant terrible. Ook zijn broer Mbo Mpenza is een bekende oud-voetballer.
Mpenza kreeg bij zijn geboorte de Congolese voornaam Lokonda, maar nam afstand van die naam en wordt liever aangesproken als Émile. Dit in tegenstelling tot zijn broer Jérôme Mpenza, die liever gekend is onder de Congolese naam Mbo.Wie is Paul Beloy? Officiële website Paul Beloy
Clubvoetbal Jeugd Lokonda "Émile" Mpenza werd in 1978 geboren in Zellik, als de zoon van Arsène en Rosalie. Zijn vader, die in Kinshasa een professor farmacie was geweest, was in België een doctor aan de Université libre de Bruxelles (ULB). Het gezin Mpenza bestond naast Émile uit nog drie zonen (Arsène Junior, Joseph en Mbo) en een dochter (Madeleine). Het gezin groeide op in een arme wijk in Henegouwen. Om te voorkomen dat de jonge kinderen met verkeerde jongens in contact zouden komen, werden ze begin jaren 80 door hun moeder naar hun eerste voetbalclub gestuurd. De vijfjarige Émile sloot zich net als zijn broer Mbo aan bij het plaatselijke LC Mesvinois. Vader Arsène, die meer belang hechtte aan hun studies en inmiddels opnieuw in Congo vertoefde, keurde hun nog prille voetbalcarrières niet goed. Hoewel de schoolresultaten van zowel Émile als Mbo tegenvielen en de twee moesten bissen, mochten ze blijven voetballen.
KV Kortrijk In 1989 maakten de broers de overstap naar KV Kortrijk. De twee tieners werkten hun jeugdopleiding af bij de West-Vlaamse eersteklasser. Vier jaar later kreeg de 17-jarige Mbo zijn kans in het eerste elftal. Kortrijk speelde op dat ogenblik in de tweede klasse. In 1995 was het de beurt aan de toen eveneens 17-jarige Émile. De twee aanvallers vielen op door hun snelheid en werden in geen tijd een titularis bij KV Kortrijk. In het debuutseizoen van Émile streed Kortrijk tot het einde mee om de promotie naar de eerste klasse. De West-Vlaamse club plaatste zich voor de eindronde, maar moest daarin zijn meerdere erkennen in het Excelsior Moeskroen van trainer Georges Leekens.
Excelsior Moeskroen Het talent van de twee Congolese Belgen was ook Leekens niet ontgaan en na de promotie van Excelsior Moeskroen overtuigde hij de twee aanvallers om naar Henegouwen terug te keren. Émile en Mbo promoveerden zo zonder Kortrijk naar de hoogste afdeling, waar ze zonder moeite hun spelersloopbaan verderzetten. Sterker nog, de 18-jarige Émile werd bij Moeskroen de revelatie van het seizoen 1996/97. Op 14 september 1996 scoorde hij tegen AA Gent zijn eerste twee treffers op het hoogste niveau. Met in totaal 12 doelpunten zorgde hij er mee voor dat de promovendus derde werd en zo voor topclubs als RSC Anderlecht en Standard Luik eindigde. Door die derde plaats mocht Moeskroen bovendien voor het eerst deelnemen aan de UEFA Cup. Émile werd na het seizoen verkozen tot Jonge Profvoetballer van het Jaar en mocht ook de Ebbenhouten Schoen in ontvangst nemen.
Standard Luik De broers Mpenza werden na hun feilloos debuut in de eerste klasse beschouwd als de nieuwe sterren van het Belgisch voetbal. Reeds in 1997 besloten de twee Moeskroen te verlaten en een stap hogerop te zetten. Moeskroen diende achteraf een klacht in wegens contractbreuk en eiste een schadevergoeding van 500 miljoen BEF (zo'n € 12,5 miljoen). Ouders Arsène en Rosalie werden overladen door aanbiedingen van buitenlandse clubs, maar lieten hun zonen in mei 1997 vertrekken naar het Standard Luik van hoofdcoach Aad de Mos. Ook de rest van het gezin verhuisde mee naar Luik.
De dure transfer van de twee aanvallers werd financieel ondersteund door de Italiaanse voedingsmiddelengroep Cirio, dat toen ook een aandeel had in de Italiaanse clubs Napoli en vooral Lazio Roma. De Belgische media gingen er daarom in 1997 van uit dat de broers Mpenza na een passage bij Standard naar Lazio zouden verhuizen. Dat bleek later echter niet het geval te zijn.
Het seizoen 1997/98 werd geen groot succes voor de broers Mpenza. Blessures en de toegenomen media-aandacht zorgden ervoor dat ze amper aan spelen toekwamen, zich niet goed in hun vel voelden en Standard nooit meedeed om de landstitel. Op een gegeven moment riep moeder Rosalie de pers op om haar zonen met rust te laten. De Mos werd al in oktober 1997 ontslagen, waarna Daniel Boccar en later Luka Peruzović het roer overnamen. Standard werd uiteindelijk negende in de competitie en greep zo naast Europees voetbal.
In het daaropvolgende seizoen kende Émile nog meer pech. In augustus 1998 raakte hij betrokken bij een auto-ongeluk. De aanvaller van Standard probeerde met zijn twee dagen oude Porsche een hinde te ontwijken, ging drie keer rond zijn as en botste tegen een boom, waardoor hij geblesseerd raakte aan de ligamenten van zijn knie. Twee maanden later scheurde hij op training zijn ligamenten opnieuw. Hoewel de jongste Mpenza, die inmiddels ook de reputatie had een woelwater te zijnMagic Emile Mpenza hoopt Jaap Stam opnieuw pijn te kunnen doen Het Belang van Limburg, 28 maart 2000, voor de tweede keer op rij een groot deel van het seizoen miste, wist hij toch 10 keer te scoren. Standard bleef echter weer onder de verwachtingen en eindigde in 1999 op de zesde plaats in de competitie. Het haalde dat jaar wel de bekerfinale, maar Émile kwam daar wegens een blessure niet in actie. Standard verloor de finale overigens met 3-1 van Lierse SK.
In hun derde seizoen voor Standard besloten de broers Mpenza andere oorden op te zoeken. Tijdens de winterstop versierden ze beiden een overstap naar het buitenland, waardoor Émile en Mbo voor het eerst gescheiden werden van elkaar.
Schalke 04 Op 3 januari 2000 tekende Émile een contract voor 4,5 jaar bij FC Schalke 04. Het bestuur betaalde 320 miljoen BEF (zo'n € 8 miljoen) voor zijn transfer waardoor hij op dat ogenblik de duurste aankoop in de geschiedenis van de club was.VIDEO: 3 januari 2000 - Emile Mpenza ruilt Standard voor Schalke 04 Sporza, 03 januari 2010 Het Schalke van trainer Huub Stevens beschikte overigens met Marc Wilmots en Nico Van Kerckhoven al over twee Belgische spelers. Wilmots, die Mpenza van bij de nationale ploeg kende en er mee voor gezorgd had dat hij naar Gelsenkirchen kwam, werd bij Die Königsblauen de mentor van de jonge spits. Mpenza voelde zich aanvankelijk eenzaam in Gelsenkirchen en had moeite om zich aan te passen aan de Duitse mentaliteit en taal.
In zijn tweede wedstrijd voor Schalke, op 8 februari 2000, was Mpenza voor het eerst trefzeker. De Congolese Belg, die een succesvol aanvalsduo met Ebbe Sand vormde, zou het seizoen 1999/00 afsluiten met in totaal zes doelpunten. In de zomer van 2000 vertrok Wilmots naar het buitenland, maar ondanks de afwezigheid van zijn mentor kende Mpenza een regelmatig seizoen. In september 2000 ontsnapte hij nochtans aan de dood na een gevaarlijk verkeersongeluk. Hij reed na een wedstrijd tegen TSV 1860 München naar Luik, maar knalde ter hoogte van Crisnée met zijn Ferrari 360 tegen de vangrail.De rijkunsten van Emile Mpenza Het Nieuwsblad, 21 november 2006 Hij werd meteen in het ziekenhuis opgenomen, maar mocht de volgende ochtend vertrekken. Mpenza, die met de schrik was vrijgekomen, liet de gebeurtenis zijn eerste volledige seizoen met Schalke 04 niet beïnvloeden. De spits scoorde 13 keer in de Bundesliga en werd met Schalke vicekampioen. De club was zo voor het eerst geplaatst voor de UEFA Champions League. Schalke won in het seizoen 2000/01 ook de DFB-Pokal. Mpenza, die in Duitsland de bijnaam Magic kreeg, speelde de volledige finale tegen Union Berlin die met 2-0 gewonnen werd. Een seizoen later keerde zijn mentor Wilmots terug naar Gelsenkirchen en trok de club met Sven Vermant zelfs een vierde Belg aan.
Op 8 september 2001 was Mpenza opnieuw betrokken bij een auto-ongeluk. Ditmaal had hij zijn nieuwe Porsche tot schroot herleid. Manager Rudi Assauer spelde hem na het ongeval de les. Elf dagen later scoorde Mpenza tegen Arsenal zijn eerste doelpunt in de Champions League. Schalke verloor het duel wel met 3-2 en zou de tweede ronde van het kampioenenbal niet halen. In oktober 2001 werd hij in Mallorca, waar de club verbleef voor een Champions Leaguewedstrijd, naar huis gestuurd om disciplinaire redenen. De blessuregevoelige spits werd voor onbepaalde tijd geschorst en een deel van zijn loon werd ingetrokken.Schalke-spelers tonen weinig begrip voor Mpenza Gazet van Antwerpen, 16 oktober 2001 In 2002 won het wel voor de tweede keer op rij de beker. In de finale versloeg het Bayer 04 Leverkusen met 4-2. Mpenza kwam ditmaal niet in actie.
In zijn laatste seizoen voor Schalke 04 stond de blessuregevoelige aanvaller weer vaker op het speelveld. De club uit Gelsenkirchen wist ditmaal geen prijzen te veroveren en nam na het seizoen afscheid van Mpenza. Na het vertrek van de Congolese Belg noemde Rudi Assauer de spits onprofessioneel. Hij raadde de aanvaller ook een hersenoperatie aan.De bad boys van het Belgische voetbal Het Nieuwsblad, 19 november 2009 Mpenza reageerde door te stellen dat de club hem te weinig vertrouwen had gegeven.Mpenza geht auf Assauer los Spiegel.de, 25 oktober 2001 Daarnaast noemde hij manier waarop Schalke trainde slecht.
Terug naar Standard Op 30 augustus 2003 tekende de inmiddels 25-jarige Mpenza een driejarig contract bij zijn ex-club Standard.Emile Mpenza: "Trainingen bij Schalke waren slecht" Gazet van Antwerpen, 1 september 2003 Standard betaalde € 1,5 miljoen voor zijn transfer. Onder coach Dominique D'Onofrio kreeg hij de kans om zijn oude niveau terug te vinden. De snelheid van Mpenza werd door de Rouches goed uitgespeeld. De Congolese Belg vormde een gevaarlijke tandem met spelverdeler Almani Moreira en kwam vooral in topwedstrijden goed voor de dag. Op 9 november 2003 versloeg Standard rivaal Anderlecht met 1-4. Mpenza was in dat duel goed voor een doelpunt. Toen de twee een half jaar later opnieuw tegenover elkaar stonden, werd het 1-1 na alweer een goal van Mpenza. Op 6 december 2003 won Standard ook van Club Brugge. Het werd 3-1, Mpenza opende de score.
Maar Mpenza liet zich ook weer van zijn slechtste kant zien. Na het duel Gent-Standard (0-0), waarin Mpenza in de slotfase geen strafschop kreeg van scheidsrechter Joeri Van de Velde, liepen de gemoederen hoog op. Luciano D'Onofrio, de sterke man van de club, viel de scheidsrechter aan, Mpenza trapte een deur in en deelde vervolgens ook een trap uit aan een suppoost. Het voorval leverde hem twee processen op.Mpenza heeft twee processen aan zijn been Gazet van Antwerpen, 16 maart 2004
Standard sloot het seizoen 2003/04 af op de derde plaats, na Anderlecht en Club Brugge. Mpenza eindigde met 21 doelpunten op de tweede plaats in de topschutterslijst.
HSV In 2004 verkaste Mpenza net als zijn landgenoot Daniel Van Buyten naar Hamburger SV. De spits van Standard tekende een contract voor vier seizoenen bij de Duitse club.Emile Mpenza voor vier jaar naar Hamburg Gazet van Antwerpen, 18 mei 2004
Het eerste seizoen werd geen groot succes. Mpenza wist slechts vier keer te scoren bij zijn terugkeer in de Bundesliga. HSV werd achtste in de competitie, maar wist vervolgens wel de UEFA Intertoto Cup te winnen. In dat inmiddels opgedoekt toernooi was Mpenza een keer trefzeker in zeven wedstrijden. Het bestuur liet Mpenza, die volgens hen niet genoeg rendement haalde, weten dat hij mocht uitkijken naar een nieuwe werkgever. In de loop van het seizoen 2005/06 verliet hij Duitsland een tweede keer.
Al-Rayyan